ΜΙΑ ΑΚΟΜΗ «ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΗ» ΑΙΡΕΣΗ
Οι θεραπευτές του TikTok. Η περίπτωση της Kathryn Krick
Η Kathryn Krick, μία πρώην επίδοξη ηθοποιός από το Λός Άντζελες, βρήκε τελικά τον ρόλο της ζωής της ως «Απόστολος». Η δράση της εκτείνεται πέρα από τις σκηνές του Hollywood, φτάνοντας στις οθόνες εκατομμυρίων ανθρώπων. Επαγγέλλεται θεραπείες τις οποίες η ιατρική επιστήμη αδυνατεί να επιβεβαιώσει. Μέσα από σύντομα βίντεο, η θρησκεία μετατρέπεται σε προϊόν της σύγχρονης αγοράς.
Μετά χρόνια αφάνειας, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 2020, ο «Θεός», όπως η ίδια το περιγράφει, της έδωσε οδηγίες ψηφιακού μάρκετινγκ: να συγκεντρώσει τις πιό εντυπωσιακές «εκδηλώσεις δαιμόνων» σε βίντεο ενός λεπτού και να το αναρτήσει στο TikTok. Το αποτέλεσμα ήταν η εκτόξευσή της σε εκατομμύρια θεατές. Σήμερα, οι εκδηλώσεις της έχουν μεταφερθεί σε αρένες, με εκατοντάδες ανθρώπους να πηδούν, να κουνούν τα χέρια, να φωνάζουν και να λιποθυμούν στους διαδρόμους — περισσότερο συναυλία ροκ παρά εκκλησιαστική σύναξη — με τραπέζια εμπορευμάτων στον χώρο υποδοχής.
ΜΙΑ ΑΚΟΜΗ «ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΗ» ΑΙΡΕΣΗ
Η «Εκκλησία της Πενταπλής Διακονίας» (5F Church) αποτελεί κλασικό δείγμα του κινήματος της Νέας Αποστολικής Μεταρρυθμίσεως (New Apostolic Reformation – NAR): μία ακραία χαρισματική τάση που απορρίπτει την παραδοσιακή θεολογία και επικεντρώνεται στην απόλυτη εξουσία σύγχρονων «προφητών» και «αποστόλων». Οι οπαδοί της την αποκαλούν «Μαμά», υποκλίνονται ενώπιόν της και της αποδίδουν λατρεία. Αυτή η προσωπολατρεία είναι βασικό χαρακτηριστικό. Στον κόσμο της Krick, δεν υπάρχει χώρος για τη βιολογία. Κάθε ασθένεια, από τον αυτισμό μέχρι τον καρκίνο, βαφτίζεται «δαιμονική καταδυνάστευση», ενώ υπόσχεται θεραπεία από HIV, κατάθλιψη, ακόμη και από την φτώχεια. Η λύση; Ένας δημόσιος εξορκισμός, σκηνοθετημένος με κραυγές, πτώσεις και θεατρινισμούς, καταγεγραμμένος σε υψηλή ευκρίνεια για να τροφοδοτήσει τους αλγορίθμους. Αυτό που είναι πραγματικά επικίνδυνο δεν είναι η πίστη στο θαύμα, αλλά η ψυχρή εργαλειοποίησή του.
ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΗΣ «ΧΑΡΗΣ»
Η πνευματικότητα της Krick είναι αναπόσπαστα δεμένη με το πορτοφόλι των πιστών. Σε βίντεο της Krick φαίνεται να λέει σε γυναίκα ότι χρειάζεται να δώσει χρήματα για την απελευθέρωση του γιού της, εξηγώντας ότι «άν κρατάς τα χρήματα, αυτό μπορεί να σε εμποδίζει από το να λαμβάνεις θαύματα». Είναι μία πνευματική εκδοχή του «δούναι και λαβείν», όπου η χάρη του Θεού φαίνεται να έχει συγκεκριμένη ταρίφα. Η ίδια αρνείται να αποκαλύψει τα οικονομικά στοιχεία της διακονίας της, παρόλο που κατά την ιατρό Pippa MacKay είναι εκατομμυριούχος. Όταν λές σε μία μητέρα που παλεύει με τις κρίσεις του παιδιού της ότι τα χρήματά της την εμποδίζουν από το θαύμα, δεν ασκείς θρησκεία· ασκείς ψυχολογικό εκβιασμό.
ΨΕΥΔΟΘΕΡΑΠΕΙΕΣ
Το πιό αποτρόπαιο πρόσωπο αυτής της «ψηφιακής διακονίας» αποκαλύπτεται στη θέα των σκηνοθετημένων «θαυμάτων», όπου η ανθρώπινη απελπισία μετατρέπεται σε θέαμα για τους αλγορίθμους. Παρακολουθώντας βίντεο της Krick, όπου ισχυρίζεται πως θεραπεύει καρκίνο μαστού η πως αποκαθιστά την όραση τυφλής γυναίκας, η οργή είναι η μόνη φυσιολογική αντίδραση απέναντι σε τόσο κυνική εκμετάλλευση του ανθρώπινου πόνου. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Destin Priester, γυναίκας με καρκίνο τετάρτου σταδίου, την οποία η Krick διακήρυξε «πλήρως θεραπευμένη» ενώπιον χιλιάδων θεατών. Δέκα μήνες αργότερα, η Priester πέθανε. Η Krick βάφτισε τον θάνατό της «πνευματική αλήθεια». Αυτές οι ψευδοθεραπείες έχουν ολέθριο αντίκτυπο σε πραγματικούς ασθενείς, καθώς τους εξωθούν στην επικίνδυνη παραίτηση από την ιατρική επιστήμη. Χαρακτηριστική είναι επίσης η περίπτωση της Vivianne, μητέρας επιληπτικού παιδιού, που επηρεασμένη από τις διδασκαλίες της Krick αποφάσισε να σταματήσει την ιατρική αγωγή, πιστεύοντας ότι οι κρίσεις είναι αποτέλεσμα «δαιμονικής καταδυναστεύσεως». Πέρα από τον σωματικό κίνδυνο, υπάρχει και ο ψυχικός ακρωτηριασμός: όταν η υποσχεθείσα ίαση δεν έρχεται, η ευθύνη μετακυλίεται στον ίδιο τον ασθενή, ο οποίος κατηγορείται για «έλλειψη πίστεως» η «δαιμονική επιρροή», βυθίζοντάς τον στις ενοχές και την απόγνωση ακριβώς τη στιγμή που είναι πιό ευάλωτος. Είναι ένας διπλός εξευτελισμός: πρώτα κλέβουν από τον άνθρωπο την ιατρική του βοήθεια, και ύστερα του κλέβουν και την αξιοπρέπειά του.
Η Krick είναι το τέλειο προϊόν της εποχής μας, μία influencer που πουλά αρχέγονους φόβους με το κύρος ψηφιακής προσωπικότητας, διαδίδοντας ένα ευαγγέλιο που γαργαλά ακοές με υποσχέσεις απελευθερώσεως και πεπρωμένου, χωρίς να παράγει αληθινή μετάνοια η αγιότητα. Όσο υπάρχουν άνθρωποι απελπισμένοι, θα υπάρχουν και «Απόστολοι» με smartphone, έτοιμοι να εξαργυρώσουν την ελπίδα σε likes και δολάρια. Η ελευθερία της θρησκευτικής συνειδήσεως είναι ιερή, η εκμετάλλευση του πόνου, όμως, είναι εγκληματική.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν αγνοεί ούτε απορρίπτει το θαύμα. Από τους Αποστόλους έως σήμερα, το θεραπευτικό χάρισμα είναι πραγματικότητα της εκκλησιαστικής ζωής. Η διαφορά όμως είναι τεράστια καθώς το γνήσιο χάρισμα είναι δώρο Θεού που ασκείται μέσα στην κοινότητα, με ταπεινοφροσύνη, διάκριση και πλήρη απουσία οικονομικού ανταλλάγματος. Το κριτήριο της γνησιότητας δεν είναι η εντύπωση που δημιουργεί ένα βίντεο, αλλά η καρποφορία που περιγράφει ο Κύριος: «από των καρπών αυτών επιγνώσεσθε αυτούς» (Ματθ. 7, 16). Οι καρποί της Krick είναι ευδιάκριτοι: νεκροί ασθενείς που εγκατέλειψαν την ιατρική αγωγή, εξαντλημένες οικογένειες, και ένα τραπεζάκι εμπορευμάτων στην είσοδο της «εκκλησίας».
