ΠΛΕΥΡΗΣ: Τα τζαμιά που λειτουργούν χωρίς νόμιμες άδειες στην Αθήνα βρίσκονται στο επίκεντρο εκτεταμένης επιχείρησης ελέγχων, με την κυβέρνηση να προαναγγέλλει σφραγίσεις χώρων και διοικητικές συνέπειες για όσους τα διαχειρίζονται εκτός θεσμικού πλαισίου.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Το θέμα τέθηκε επίσημα στο κοινοβούλιο, με σαφές μήνυμα ότι το νομικό καθεστώς λειτουργίας λατρευτικών χώρων θα εφαρμοστεί αυστηρά, ανεξαρτήτως θρησκεύματος, στο πλαίσιο της δημόσιας τάξης και της διοικητικής νομιμότητας.
Η συζήτηση έγινε στη Βουλή των Ελλήνων κατά την επεξεργασία νομοθετικών ρυθμίσεων για τη μετανάστευση, όπου επισημάνθηκε πως η λειτουργία χώρων λατρείας χωρίς άδεια συνιστά παράβαση διοικητικών και πολεοδομικών διατάξεων. Σύμφωνα με την κυβερνητική τοποθέτηση, η επιχείρηση δεν στοχεύει τη θρησκευτική πίστη, αλλά την παραβίαση της διαδικασίας αδειοδότησης και των κανόνων ασφαλείας.
Πώς θα γίνονται οι έλεγχοι
Οι έλεγχοι θα πραγματοποιούνται από κλιμάκια της Ελληνικής Αστυνομίας (ΕΛ.ΑΣ.) σε συνεργασία με δημοτικές υπηρεσίες και αρμόδιες κρατικές αρχές. Η διαδικασία προβλέπει αυτοψίες σε χώρους για τους οποίους υπάρχουν ενδείξεις ότι χρησιμοποιούνται ως άτυποι λατρευτικοί χώροι, χωρίς τις προβλεπόμενες εγκρίσεις ίδρυσης και λειτουργίας.
Εφόσον διαπιστωθούν παραβάσεις, θα ακολουθεί σφράγιση του χώρου και επιβολή διοικητικών μέτρων. Παράλληλα, θα εξετάζεται το καθεστώς διαμονής των υπευθύνων, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για αλλοδαπούς, σε συνεργασία με το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου. Στόχος, σύμφωνα με τις δηλώσεις, είναι η πλήρης χαρτογράφηση των παράτυπων χώρων και η σταδιακή παύση λειτουργίας τους.
Η σύνδεση με τις άδειες διαμονής
Κομβικό σημείο της πολιτικής αυτής είναι η πιθανή ανάκληση αδειών διαμονής σε περιπτώσεις που αποδεικνύεται συστηματική παραβίαση της νομοθεσίας. Όπως διευκρινίζεται, η λειτουργία παράνομου λατρευτικού χώρου μπορεί να αξιολογηθεί ως στοιχείο που επηρεάζει το καθεστώς νόμιμης παραμονής, ιδίως εάν συνδέεται με παραβιάσεις δημόσιας τάξης.
Οι διαδικασίες αυτές γίνονται σε συνεργασία με το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, το οποίο έχει την ευθύνη για ζητήματα ασφάλειας και διοικητικών μέτρων. Νομικοί επισημαίνουν ότι κάθε απόφαση ανάκλησης ή απέλασης υπόκειται σε δικαστικό έλεγχο και δυνατότητα προσφυγής, ώστε να διασφαλίζεται η τήρηση των δικαιωμάτων άμυνας.
Το νομικό πλαίσιο για τους χώρους λατρείας
Η Ελλάδα αναγνωρίζει συνταγματικά τη θρησκευτική ελευθερία, ωστόσο η ίδρυση και λειτουργία χώρων λατρείας διέπεται από συγκεκριμένες διαδικασίες: άδεια ίδρυσης, έγκριση χρήσης χώρου, πυρασφάλεια, πολεοδομική νομιμότητα και όροι υγιεινής. Οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται σε όλους τους χώρους θρησκευτικής συνάθροισης.
Σύμφωνα με νομικές πηγές, τα ζητήματα αυτά έχουν απασχολήσει επανειλημμένα το Συμβούλιο της Επικρατείας, κυρίως σε υποθέσεις που αφορούν τη στάθμιση μεταξύ διοικητικών περιορισμών και θρησκευτικής ελευθερίας. Το δικαστήριο έχει τονίσει ότι το κράτος μπορεί να θέτει κανόνες, αρκεί να μην αναιρεί τον πυρήνα του δικαιώματος λατρείας.
Οι κοινωνικές και πολιτικές προεκτάσεις
Το θέμα των παράνομων χώρων λατρείας συνδέεται ευρύτερα με τη συζήτηση για τη μετανάστευση και την ένταξη. Κυβερνητικές πηγές υποστηρίζουν ότι η ύπαρξη νόμιμων, αδειοδοτημένων χώρων συμβάλλει στη διαφάνεια και στην αποφυγή φαινομένων περιθωριοποίησης. Αντίθετα, η άτυπη λειτουργία σε υπόγεια ή ακατάλληλους χώρους δημιουργεί ζητήματα ασφάλειας και κοινωνικής έντασης.
Από την άλλη πλευρά, οργανώσεις δικαιωμάτων επισημαίνουν ότι η πολιτεία οφείλει να διευκολύνει την αδειοδότηση νόμιμων χώρων, ώστε να μην οδηγούνται κοινότητες σε ανεπίσημες λύσεις. Υπογραμμίζουν ότι η αυστηρή εφαρμογή του νόμου πρέπει να συνοδεύεται από σαφείς, λειτουργικές διαδικασίες και ίση μεταχείριση.
Τι σημαίνει πρακτικά η «σκούπα»
Στην πράξη, η επιχείρηση αυτή αναμένεται να οδηγήσει σε διαδοχικούς ελέγχους σε γειτονιές της Αθήνας όπου υπάρχουν αναφορές για άτυπους χώρους. Η διοίκηση επιδιώκει να στείλει μήνυμα ότι το καθεστώς αδειοδότησης δεν είναι τυπικό αλλά ουσιαστικό. Παράλληλα, η εφαρμογή των μέτρων θα αποτελέσει δοκιμασία για το κατά πόσο μπορεί να συνδυαστεί η τήρηση της νομιμότητας με τον σεβασμό των θρησκευτικών ελευθεριών.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η προσέγγιση αυτή θα περιοριστεί σε στοχευμένες παρεμβάσεις ή θα λάβει πιο μόνιμα χαρακτηριστικά ελέγχου, επηρεάζοντας συνολικά τον χάρτη των λατρευτικών χώρων στην πρωτεύουσα.
