ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Ευρύ πακέτο παρεμβάσεων που στοχεύει στην ελάφρυνση των νοικοκυριών, την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος και την αντιμετώπιση των οξυμένων προβλημάτων στη στεγαστική αγορά και το ενεργειακό κόστος αποτυπώνεται στο νέο προσχέδιο του προϋπολογισμού.
Του Γιάννη Παπανικολάου
NEWS: Το πακέτο αυτό εξειδικεύει τις πρωθυπουργικές εξαγγελίες από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, θέτοντας τις βάσεις για τη δημοσιονομική πολιτική των επόμενων ετών.
Βάσει των επίσημων εκτιμήσεων, οι νέες μόνιμες ρυθμίσεις που βρίσκονται σε τροχιά υλοποίησης συνεπάγονται δημοσιονομικό κόστος 605 εκατομμυρίων ευρώ για το 2026, ενώ για το 2027 η δαπάνη εκτινάσσεται στα 2,27 δισεκατομμύρια ευρώ. Εφόσον συνυπολογιστούν και τα μέτρα που έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή από τις αρχές του 2026, η συνολική σωρευτική επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού διαμορφώνεται στα 4,08 δισεκατομμύρια ευρώ για το 2026 και φθάνει τα 7,28 δισεκατομμύρια ευρώ το 2027.
Ποιοι Ωφελούνται από τα Νέα Μέτρα
Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις κατανέμονται σε διαφορετικές κοινωνικές και επαγγελματικές ομάδες, με έμφαση στην ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης και τη μείωση των φορολογικών βαρών:
- Συνταξιούχοι: Χορήγηση έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης 400 ευρώ εντός του Νοεμβρίου 2026 και γενική αύξηση των κύριων συντάξεων κατά 2,8% από τις αρχές του 2027.
- Δημόσιοι Υπάλληλοι: Θεσμοθέτηση επιδόματος Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ για περίπου 720.000 λειτουργούς του Δημοσίου, με έναρξη καταβολής τον Δεκέμβριο του 2027.
- Μισθωτοί Ιδιωτικού Τομέα: Σταδιακή αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού με στόχο τα 1.000 ευρώ έως το 2028, παράλληλα με τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα από τον Απρίλιο του 2027.
- Ελεύθεροι Επαγγελματίες & Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις: Περιορισμός της προκαταβολής φόρου, επιτάχυνση των συντελεστών απόσβεσης παγίων, πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος στην περιφέρεια και διευκόλυνση πρόσβασης σε χρηματοδοτικά εργαλεία ύψους 1,5 δισεκατομμυρίου ευρώ.
- Ειδικές Κατηγορίες: Στοχευμένα μέτρα στήριξης για τον αγροτικό τομέα, τις τρίτεκνες οικογένειες, τους ενοικιαστές και τους αγοραστές πρώτης κατοικίας.
Παρεμβάσεις στη Στέγαση: Πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ» και Φορολογικές Απαλλαγές
Για την αντιμετώπιση του στεγαστικού αδιεξόδου, το σχέδιο περιλαμβάνει σειρά δραστικών μέτρων που αναμένεται να αναδιαμορφώσουν την κτηματαγορά:
- Αύξηση Φόρου Μεταβίβασης για Κατοίκους Τρίτων Χωρών: Από τον Ιούλιο του 2027, ο φόρος για αγορά ακινήτου από φυσικά πρόσωπα με φορολογική κατοικία εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης αυξάνεται από το 3% στο 15% (τελικός συντελεστής 15,45% μαζί με την δημοτική εισφορά), με στόχο τη συγκράτηση των τιμών πώλησης.
- Διεύρυνση του Προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙΙ»: Μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας ενεργοποιείται νέος κύκλος χαμηλότοκων δανείων συνολικού προϋπολογισμού 2 δισεκατομμυρίων ευρώ. Τα κριτήρια διευρύνονται (όριο ηλικίας έως 55 έτη, αξία ακινήτου έως 300.000 ευρώ, ποσό δανείου έως 230.000 ευρώ, με προσαύξηση εισοδηματικών ορίων κατά 7.000 ευρώ ανά τέκνο). Χρηματοδοτικά, το πρόγραμμα καλύπτεται κατά 500 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, 500 εκατ. ευρώ από διαθέσιμα της ΕΑΤ και 1 δισ. ευρώ από τραπεζικά κεφάλαια.
- Επέκταση Επιστροφής Ενοικίου: Εφαρμογή διευρυμένων εισοδηματικών κριτηρίων (έως 25.000 ευρώ για άγαμους και 35.000 ευρώ για έγγαμους, συν 5.000 ευρώ ανά τέκνο) από τον Νοέμβριο του 2026. Το μέτρο καλύπτει το 85% των ενοικιαστών (1 εκατομμύριο νοικοκυριά) με κόστος 233 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, προβλέπεται έκτακτη ενίσχυση ίση με δύο ενοίκια ετησίως για γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς που στελεχώνουν δομές στην περιφέρεια.
- Κατάργηση ΕΝΦΙΑ σε Μικρούς Οικισμούς: Από το 2027 απαλλάσσονται από τον ΕΝΦΙΑ οι μόνιμοι κάτοικοι οικισμών με πληθυσμό έως 2.000 κατοίκους (και έως 2.200 κατοίκους ειδικά για τη Δυτική Μακεδονία), εξαιρουμένης της Αττικής (πλην Νήσων). Η διεύρυνση αφορά 131 επιπλέον οικισμούς και 62.000 ιδιοκτήτες με επιπλέον κόστος 8 εκατ. ευρώ, ενώ η συνολική απαλλαγή σε 12.855 οικισμούς φθάνει τα 86 εκατ. ευρώ ετησίως.
Ενέργεια και Ηλεκτρικό Ρεύμα: Στόχος η Μείωση Τιμών έως 30%
Στον τομέα της ενέργειας, δίνεται έμφαση στην ενίσχυση των υποδομών και την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης, με στόχο τη μείωση της λιανικής τιμής του ρεύματος κατά έως και 30% κατά την περίοδο 2027 – 2029.
- Επιδότηση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας (μπαταρίες) για τον περιορισμό της διακύμανσης των χονδρεμπορικών τιμών.
- Μείωση κατά 50% στην πρώτη κλίμακα χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφελείας (ΥΚΩ) για τα οικιακά τιμολόγια από την 1η Ιανουαρίου 2027.
- Ανάπτυξη των δικτύων μεταφοράς από τον Ανεξάρτητο Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των νησιωτικών διασυνδέσεων στο Βόρειο Αιγαίο και τα Δωδεκάνησα.
- Προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, καθώς και επέκταση της χρήσης αντλιών θερμότητας και φωτοβολταϊκών συστημάτων.
- Ενεργοποίηση του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νησιών και υλοποίηση των προγραμμάτων «ΗΛΕΚΤΡΑ» και «ΦΟΙΒΟΣ – ΑΘΗΝΑ» για την αναβάθμιση 109 δημόσιων/πανεπιστημιακών κτιρίων και 246 σχολικών μονάδων υπό την εποπτεία που ασκεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Προβλέψεις Φορολογικών Εσόδων
Η εξέλιξη των δημόσιων εσόδων αντικατοπτρίζει την εκτιμώμενη οικονομική μεγέθυνση, με τη συνολική είσπραξη φόρων να παρουσιάζει αυξητική τάση.
| Κατηγορία Εσόδων | Εκτίμηση 2026 (δισ. €) | Πρόβλεψη 2027 (δισ. €) | Μεταβολή |
|---|---|---|---|
| Συνολικά Φορολογικά Έσοδα | 75,729 | 77,878 | +2,149 δισ. € (+2,8%) |
| Άμεσοι Φόροι Εισοδήματος | 27,338 | 29,376 | +2,038 δισ. € |
| — Φόρος Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων | – | 16,995 | – |
| — Φόρος Εισοδήματος Νομικών Προσώπων | – | 9,844 | – |
| Έμμεσοι Φόροι (Αγαθά & Υπηρεσίες) | – | 42,431 | – |
| — Έσοδα από ΦΠΑ | – | 30,581 | – |
| — Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης (ΕΦΚ) | – | 7,312 | – |
| Καθαρά Συνολικά Έσοδα | 82,872 | 78,685 | -4,187 δισ. €* |
*Η υποχώρηση των καθαρών συνολικών εσόδων οφείλεται στηνσταδιακή ολοκλήρωση των εισροών από το Ταμείο Ανάκαμψης (αρνητική συνεισφορά 168 εκατ. ευρώ το 2027 έναντι εισροών 6,114 δισ. ευρώ το 2026).
Μακροοικονομικές Προβλέψεις και Βασικοί Δείκτες
Τα στοιχεία που συνοδεύουν τους σχεδιασμούς του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δείχνουν σταθερή αναπτυξιακή τροχιά και βελτίωση των δεικτών απασχόλησης:
| Οικονομικός Δείκτης | 2026 | 2027 (Πρόβλεψη) |
|---|---|---|
| Ρυθμός Ανάπτυξης (ΑΕΠ) | 2,0% | 2,3% (Ευρωζώνη: 1,2%) |
| Πληθωρισμός | 3,8% | 2,6% |
| Ποσοστό Ανεργίας | 8,4% | 7,9% |
| Ονομαστικό ΑΕΠ | 262,0 δισ. € | 274,6 δισ. € |
| Πρωτογενές Πλεόνασμα | – | 9,15 δισ. € (3,3% ΑΕΠ) |
| Δημόσιο Χρέος (% ΑΕΠ) | – | 128,8% |
| Αύξηση Επενδύσεων | – | 7,9% |
| Αύξηση Ιδιωτικής Κατανάλωσης | – | 1,5% |
| Αύξηση Αμοιβών ανά Εργαζόμενο | – | 3,9% |
