ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Σημαντικές εξελίξεις στο ασφαλιστικό μέτωπο προκαλεί η πρόσφατη αναδίπλωση του e-ΕΦΚΑ σχετικά με τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης γονέων δημοσίων υπαλλήλων, μετά την αποκάλυψη ότι οι υπηρεσίες εφάρμοζαν εσφαλμένη ερμηνεία των διατάξεων για τη θεμελίωση δικαιώματος σύνταξης.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Η υπόθεση αφορά κυρίως υπαλλήλους του Δημοσίου που είχαν συμπληρώσει 25ετία έως το 2011 ή το 2012 και απέκτησαν παιδί μετά το 2013. Για αρκετούς μήνες οι υπηρεσίες του ΕΦΚΑ απαντούσαν ότι οι συγκεκριμένοι ασφαλισμένοι δεν μπορούσαν να συνταξιοδοτηθούν με τις ευνοϊκές διατάξεις γονέων ανηλίκων, επειδή το παιδί αποκτήθηκε μετά τη συμπλήρωση της 25ετίας.
Ωστόσο, όπως προκύπτει από την εγκύκλιο 920/2016 του πρώην Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, η ερμηνεία αυτή δεν ήταν ορθή. Η διοίκηση του ΕΦΚΑ αναγκάστηκε να επανεξετάσει το ζήτημα και να δώσει εντολή για άμεση αποκατάσταση των αιτήσεων.
Σύμφωνα με στελέχη του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, η βασική αρχή που ισχύει είναι ότι το δικαίωμα συνταξιοδότησης γονέα θεμελιώνεται με τη συμπλήρωση της 25ετίας και την ύπαρξη ανήλικου παιδιού, ακόμη και αν η ιδιότητα του γονέα αποκτήθηκε μετά τη θεμελίωση του δικαιώματος.
Τι αλλάζει για χιλιάδες δημοσίους υπαλλήλους
Η αλλαγή αυτή έχει σημαντικό αντίκτυπο για χιλιάδες ασφαλισμένους του Δημοσίου, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις οδηγεί σε συνταξιοδότηση έως και 6 χρόνια νωρίτερα.
Αν δεν είχε διορθωθεί η ερμηνεία των υπηρεσιών, πολλοί υπάλληλοι θα έπρεπε να περιμένουν μέχρι τα 67 έτη, ή να συμπληρώσουν 40 χρόνια ασφάλισης για σύνταξη στα 62.
Με τη διόρθωση της εγκυκλίου, μπορούν να αποχωρήσουν σε μικρότερες ηλικίες, ανάλογα με το πότε συμπλήρωσαν την 25ετία και πότε έκλεισαν το απαιτούμενο όριο ηλικίας.
Σύμφωνα με στελέχη του Υπουργείου Οικονομικών που μίλησαν στο Βήμα Ορθοδοξίας (vimaorthodoxias.gr), το θέμα αντιμετωπίστηκε άμεσα προκειμένου να μην υπάρξουν αδικίες σε ασφαλισμένους που είχαν ήδη θεμελιώσει δικαίωμα σύνταξης.
Τα όρια ηλικίας για γονείς στο Δημόσιο
Οι βασικές κατηγορίες είναι δύο:
Με 25ετία έως το 2011
Απαιτείται ηλικία 52 ετών για θεμελίωση δικαιώματος.
Τα μεταβατικά όρια συνταξιοδότησης είναι:
• 58,5 έτη το 2017
• 60,2 έτη το 2018
• 61,1 έτη το 2019
• 63,7 έτη το 2020
• 65,3 έτη το 2021
Από το 2022 ισχύουν:
• 67 έτη ή
• 62 με 40 χρόνια ασφάλισης
Με 25ετία έως το 2012
Απαιτείται ηλικία 55 ετών.
Τα όρια ηλικίας διαμορφώθηκαν ως εξής:
• 59,6 έτη το 2017
• 61 έτη το 2018
• 62,6 έτη το 2019
• 64 έτη το 2020
• 65,6 έτη το 2021
Από το 2022 ισχύουν:
• 67 έτη ή
• 62 με 40 χρόνια ασφάλισης
7 αναλυτικά παραδείγματα συνταξιούχων
Παράδειγμα 1
Δημόσιος υπάλληλος με 25ετία το 2011 απέκτησε παιδί το 2013 και συμπλήρωσε ηλικία 52 ετών το 2018.
Με βάση τις μεταβατικές διατάξεις μπορεί να συνταξιοδοτηθεί στα 60 έτη και 2 μήνες, δηλαδή το 2026.
Παράδειγμα 2
Υπάλληλος με 25ετία το 2011 και παιδί που γεννήθηκε το 2014 έκλεισε τα 52 το 2019.
Το όριο ηλικίας είναι 61 έτη και 1 μήνας.
Παράδειγμα 3
Μητέρα δημόσια υπάλληλος με 25ετία το 2012 και παιδί που γεννήθηκε το 2015 έκλεισε τα 55 το 2020.
Η έξοδος στη σύνταξη γίνεται περίπου στα 64 έτη.
Παράδειγμα 4
Πατέρας με 25ετία το 2011 και παιδί το 2013 έκλεισε τα 52 το 2017.
Μπορεί να λάβει σύνταξη στα 58 έτη και 6 μήνες.
Παράδειγμα 5
Υπάλληλος με 25ετία το 2012 και παιδί το 2014 έκλεισε τα 55 το 2018.
Το όριο συνταξιοδότησης είναι 61 έτη.
Παράδειγμα 6
Μητέρα με 25ετία το 2011 και παιδί το 2016 έκλεισε τα 52 το 2021.
Η έξοδος στη σύνταξη γίνεται περίπου στα 65 έτη και 3 μήνες.
Παράδειγμα 7
Δημόσιος υπάλληλος με 25ετία το 2011 που δεν είχε παιδί τότε αλλά απέκτησε το 2015 διατηρεί κανονικά το δικαίωμα συνταξιοδότησης με τις διατάξεις γονέων.
Προσωπική διαφορά: Πώς φέρνει αυξήσεις στις συντάξεις
Την ίδια στιγμή, σε μεταβατική φάση βρίσκεται το σύστημα των συντάξεων λόγω της σταδιακής μείωσης της προσωπικής διαφοράς.
Σύμφωνα με στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος Ήλιος, που δημοσιεύονται από το Υπουργείο Εργασίας, η μέση κύρια σύνταξη αυξήθηκε τον Ιανουάριο στα 865,58 ευρώ, έναντι 847,55 ευρώ τον Δεκέμβριο του 2025.
Η αύξηση αυτή προέρχεται από την ετήσια αναπροσαρμογή περίπου 2,4%, η οποία πλέον αρχίζει να μεταφέρεται στο τελικό πληρωτέο ποσό.
Ακόμη και συνταξιούχοι που διατηρούν προσωπική διαφορά έλαβαν μέρος της αύξησης, γεγονός που επιταχύνει τη σταδιακή εξάλειψη της διαφοράς.
Η «ακτινογραφία» των συντάξεων στην Ελλάδα
Τα στοιχεία δείχνουν ότι:
• οι συνταξιούχοι ανέρχονται σε 2.529.695 άτομα
• η συνολική μηνιαία δαπάνη φτάνει τα 2,78 δισ. ευρώ
• το μέσο εισόδημα από συντάξεις ανέρχεται στα 1.038 ευρώ
Από τις περίπου 2,9 εκατομμύρια κύριες συντάξεις που καταβάλλονται:
• η μέση σύνταξη γήρατος είναι 976 ευρώ
• το 57% των συνταξιούχων λαμβάνει κάτω από 1.000 ευρώ
⸻
Διαφορές μεταξύ Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα
Οι διαφορές μεταξύ των συντάξεων του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα παραμένουν σημαντικές.
Στις νέες οριστικές αποφάσεις:
• η μέση σύνταξη στο Δημόσιο φτάνει τα 1.468 ευρώ
• στον ιδιωτικό τομέα διαμορφώνεται περίπου στα 790 ευρώ
Η διαφορά οφείλεται κυρίως στα περισσότερα έτη ασφάλισης και στα υψηλότερα συντάξιμα εισοδήματα των δημοσίων υπαλλήλων.
Ο ρόλος των συντάξεων στην οικονομία
Οι συντάξεις εξακολουθούν να αποτελούν βασικό στήριγμα για πολλές περιοχές της χώρας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η συνταξιοδοτική δαπάνη αποτελεί σημαντικό ποσοστό του εισοδήματος σε περιοχές όπως:
• Ήπειρος
• Θεσσαλία
• Δυτική Ελλάδα
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι συντάξεις αποτελούν βασικό παράγοντα τόνωσης της τοπικής οικονομίας.
Οι τελευταίες εξελίξεις στον ΕΦΚΑ δείχνουν ότι το ασφαλιστικό σύστημα βρίσκεται σε συνεχή προσαρμογή, ενώ οι διορθώσεις σε ερμηνείες και διαδικασίες μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τη ζωή χιλιάδων ασφαλισμένων που βρίσκονται κοντά στη σύνταξη.
