ΟΠΕΚΕΠΕ: Στη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), το 50% των επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ πρόκειται να αναδιανεμηθεί με βάση συγκεκριμένα κριτήρια, καθώς τα δικαιώματα ενίσχυσης και άλλες παλιές πρακτικές θα καταργηθούν.
Του Γιάννη Παπανικολάου
News: Τα τρία βασικά κριτήρια που θα καθορίσουν τη χορήγηση της βασικής ενίσχυσης είναι το ύψος της τυπικής απόδοσης, η τοποθεσία της εκμετάλλευσης και η ηλικία του γεωργού. Αυτά τα φίλτρα αναμένεται να φέρουν αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο θα διανέμονται οι επιδοτήσεις, δίνοντας έμφαση στον «κοινωνικοοικονομικό» χαρακτήρα των ενισχύσεων.
Νέα κριτήρια επιδοτήσεων
Το ύψος της τυπικής απόδοσης (ή αλλιώς το τεκμαρτό εισόδημα) είναι ένας δείκτης που διαχωρίζει τις εκμεταλλεύσεις σε επτά κλίμακες. Οι εκμεταλλεύσεις αυτές ταξινομούνται σε κατηγορίες με βάση τον ετήσιο τζίρο τους, ο οποίος κυμαίνεται από λιγότερο από 2.000 ευρώ για τις πολύ μικρές εκμεταλλεύσεις έως και πάνω από 500.000 ευρώ για τις πολύ μεγάλες εκμεταλλεύσεις. Σύμφωνα με την έκθεση του στρατηγικού διαλόγου για την ΚΑΠ, η βασική ενίσχυση θα χορηγείται στις εκμεταλλεύσεις μέχρι την κατηγορία 3, δηλαδή στις μικρές εκμεταλλεύσεις με τυπική απόδοση έως 25.000 ευρώ.
Αυτό το μέτρο αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά τον αγροτικό τομέα στην Ελλάδα, καθώς περίπου το 88% των εκμεταλλεύσεων ανήκει στις πρώτες τρεις κατηγορίες, δηλαδή στις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες εκμεταλλεύσεις.
Ωστόσο, είναι αξιοσημείωτο ότι το 9% των εκμεταλλεύσεων, που ανήκει στις κατηγορίες 4 έως 6, λαμβάνει το 50% της βασικής ενίσχυσης. Αν τα νέα κριτήρια εφαρμοστούν, οι μικρότερες εκμεταλλεύσεις θα μπορούσαν να δουν διπλασιασμό της βασικής ενίσχυσης, γεγονός που θα μπορούσε να δημιουργήσει αίσθημα αδικίας για τους μεγαλύτερους παραγωγούς, οι οποίοι θα χάσουν σημαντική οικονομική στήριξη.
Όλες οι ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΟΠΕΚΕΠΕ που θα γίνουν μέχρι την αρχή του 2025 σε ΑΓΡΟΤΕΣ και ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΟΥΣ
Τοποθεσία εκμετάλλευσης
Ένα άλλο σημαντικό κριτήριο είναι η τοποθεσία της εκμετάλλευσης. Στην Ελλάδα, πολλές αγροτικές εκμεταλλεύσεις βρίσκονται σε ορεινές ή μειονεκτικές περιοχές, όπου οι γεωργοί λαμβάνουν εξισωτική ενίσχυση.
Αυτό το μέτρο αποτελεί ένα φίλτρο που αφορά το 70% των μονάδων που λαμβάνουν βασική ενίσχυση, δηλαδή περίπου 405.000 εκμεταλλεύσεις.
Στο νέο πλαίσιο, η ενίσχυση θα εξακολουθήσει να λαμβάνεται υπόψη, αλλά ενδέχεται να ληφθεί υπόψη και ο τόπος κατοικίας του γεωργού, όχι μόνο η τοποθεσία του αγροτεμαχίου. Αυτή η αλλαγή θα μπορούσε να επηρεάσει τη δίκαιη διανομή των ενισχύσεων, ειδικά για όσους ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές.
Ηλικία γεωργού
Ένα από τα πιο κρίσιμα κριτήρια στη νέα ΚΑΠ είναι η ηλικία του γεωργού. Στην Ελλάδα, μόνο το 8% των εκμεταλλεύσεων ανήκουν σε νέους γεωργούς κάτω των 40 ετών.
Ωστόσο, το κριτήριο αυτό αναμένεται να ενισχύσει την υποστήριξη προς τους νέους αγρότες, καθώς στόχος της νέας πολιτικής είναι η προώθηση της ανανέωσης του αγροτικού δυναμικού.
Αν η ηλικία του γεωργού ενσωματωθεί στα φίλτρα των επιδοτήσεων, οι νέοι αγρότες θα είναι από τους μεγάλους ωφελούμενους της νέας ΚΑΠ.
Προκλήσεις και προοπτικές
Η αναδιανομή των επιδοτήσεων στη νέα ΚΑΠ θα δημιουργήσει νέες προκλήσεις και ευκαιρίες για τον αγροτικό τομέα στην Ελλάδα. Οι μικροί και μεσαίοι αγρότες θα επωφεληθούν από την αύξηση της βασικής ενίσχυσης, αλλά οι μεγαλύτερες εκμεταλλεύσεις θα δουν μείωση της οικονομικής τους υποστήριξης. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε απογοήτευση στους μεγαλύτερους παραγωγούς και να δημιουργήσει πιέσεις για αλλαγές.
Παράλληλα, η έμφαση στους νέους αγρότες μπορεί να ενισχύσει την καινοτομία και την ανάπτυξη στον αγροτικό τομέα, προσφέροντας κίνητρα για την είσοδο νέων ανθρώπων στον χώρο. Η προσαρμογή στα νέα δεδομένα της ΚΑΠ μετά το 2027 θα απαιτήσει σημαντική στήριξη από την πολιτεία, καθώς και ενημέρωση και εκπαίδευση των αγροτών για τα νέα κριτήρια και τις ευκαιρίες που θα προσφέρουν.
Συνολικά, η νέα ΚΑΠ στοχεύει σε μια δικαιότερη κατανομή των επιδοτήσεων, με έμφαση στην κοινωνικοοικονομική βιωσιμότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων, κάτι που ενδέχεται να αλλάξει ριζικά το τοπίο του αγροτικού τομέα στην Ελλάδα.
