της Ελπίδας Οικονομίδη
«Θυμηθείτε τη διαμάχη για τα Θρησκευτικά. Θα είναι το τίποτα μπροστά σε αυτό που θα γίνει με το μάθημα της Ιστορίας», δήλωσε ο υπουργός Παιδείας Κώστας Γαβρόγλου απευθυνόμενος στηΝεολαία του ΣΥΡΙΖΑ σε ημερίδα που διοργάνωσε η δεύτερη για την Παιδεία.
«Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) θα ανοίξει τη συζήτηση σύντομα για τα προγράμματα σπουδών Ιστορίας», συμπλήρωσε, προαναγγέλλοντας ταυτόχρονα τις αλλαγές που θα έρθουν από Σεπτέμβρη στα σχολεία.
Με ανοιχτό το μέτωπο με τους φιλολόγους, οι οποίοι έχουν επιτεθεί πολλάκις στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ για την πολιτική της στα μαθήματα της Ιστορίας και των Αρχαίων, ο υπέρμαχος του διαλόγου και της συναίνεσης Κώστας Γαβρόγλου εμφανίστηκε έτοιμος να αντιμετωπίσει τις αντιδράσεις για τις παρεμβάσεις που θέλει να κάνει στην Ιστορία. Αλλωστε, όπως διευκρίνισε λίγο αργότερα στην ομιλία του, σχολιάζοντας γενικότερα τις επερχόμενες αλλαγές στην εκπαίδευση: «Δεν ζητάμε ιδεολογική συναίνεση, ζητάμε πολιτική συναίνεση».
Τα νέα προγράμματα σπουδών
Οπως είχε αποκαλύψει ο «Ε.Τ.» και σε παλαιότερα ρεπορτάζ του για τις αλλαγές στο μάθημα της Ιστορίας, στο μικροσκόπιο του ΙΕΠ, που επεξεργάζεται πυρετωδώς τα νέα προγράμματα σπουδών, βρίσκονται τόσο το θέμα της διδασκαλίας της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας όσο και η κατάργηση της επανάληψης ιστορικών ενοτήτων που επανεμφανίζονται σε βιβλία του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου.
«Καταργούμε τις επαναλήψεις σε διάφορες τάξεις. Προχωράμε σε σταδιακή οικοδόμηση βάσει ηλικίας και γνωσιακής ικανότητας», συμπλήρωσε τα λεγόμενα του υπουργού Παιδείας ο πρόεδρος του ΙΕΠ Γεράσιμος Κουζέλης στην ίδια ημερίδα.
Το γενικό πλαίσιο που επεξεργάζεται το ΙΕΠ είναι η δραστική μείωση της ύλης στο μάθημα της Ιστορίας, περιορίζοντας την έκταση των θεματικών ενοτήτων, με την κατάργηση της επαναφοράς σε διαφορετικές τάξεις της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης των ίδιων ιστορικών περιόδων.
Μία πρώτη γεύση είχε δώσει η ηγεσία επί υπουργίας Νίκου Φίλη τον περασμένο Σεπτέμβρη, όταν έστειλε οδηγίες προς τους εκπαιδευτικούς για «συνοπτική» διδασκαλία ορισμένων θεματικών στην Α’ Λυκείου, όπως κεφάλαια που αφορούσαν ιστορικές πτυχές του έργου του Μ. Αλεξάνδρου. Η συνοπτική διδασκαλία βέβαια συνοδευόταν και με μη εξέταση των εν λόγω χρονικών περιόδων. Οι φιλόλογοι τότε είχαν εξεγερθεί κατά της ηγεσίας καταγγέλλοντας πως επιδίδεται μεθοδικά και συστηματικά στη «συρρίκνωση και υποβάθμιση της διδασκαλίας των ανθρωπιστικών μαθημάτων στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση».
Στελέχη του υπουργείου είχαν υπερασπιστεί την απόφασή τους σημειώνοντας ότι πολλά κεφάλαια έχουν διδαχθεί σε προηγούμενες σχολικές τάξεις και πως πρόκειται για εξορθολογισμό της ύλης.
Σύγχρονη ελληνική Ιστορία
«Υπάρχει ένα θέμα προς συζήτηση για το πώς πρέπει να διδάσκεται η Ιστορία», σημείωσε ο Κώστας Γαβρόγλου. Η αποτύπωση της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας επανέρχεται και πάλι στο τραπέζι από το υπουργείο Παιδείας. Σε παλαιότερες δηλώσεις του στον «Ε.Τ.» ο Γεράσιμος Κουζέλης είχε χαρακτηρίσει κακογραμμένα τα σχολικά βιβλία της Ιστορίας, ειδικότερα στα κεφάλαια που αφορούν τη σύγχρονη ελληνική Ιστορία.
Το θέμα είχε ανοίξει πρώτος ο Νίκος Φίλης, ο οποίος σε ομιλία του τον Αύγουστο του 2016 είχε δηλώσει: Τα βιβλία της σχολικής Ιστορίας αντιμετωπίζουν με αμηχανία τα ζητήματα της σύγχρονης Ιστορίας. Στις πλαίσιο της γενικότερης αναδιαμόρφωσης των προγραμμάτων Ιστορίας στα σχολεία, είναι προφανές ότι πρέπει να μιλήσουμε για όλα. Δεν πρέπει να υπάρχουν λευκές σελίδες στα βιβλία σχολικής Ιστορίας. Αλλά πάντοτε να προσεγγίζουμε την Ιστορία με σεβασμό στη μνήμη και τον πόνο όλων των Ελλήνων και κυρίως με σεβασμό στα γεγονότα».
[irp posts=”336727″ name=”Θρησκευτικά: Όλο το παρασκήνιο Εκκλησίας-Κυβέρνησης”]
Τι θα γίνει με τα σχολικά βιβλία;
Μέσα σε πολλά άλλα ζητήματα, ο υπουργός Παιδείας μίλησε και για το τέλος του βιβλιοκεντρικού συστήματος στην εκπαίδευση σε συνδυασμό με την ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών. «Αν και η μετάβαση δεν θα γίνει άμεσα, αλλά μέσα σε βάθος λίγων δεκαετιών, οι μεταρρυθμίσεις που θα γίνουν τώρα θα αποτελέσουν τα πρώτα στάδια της αλλαγής», σημείωσε, γεννώντας πολλά ερωτήματα.
Ενα από τα πρώτα θέματα που είχε θίξει ο ΣΥΡΙΖΑ με την άνοδό του στην εξουσία τον Ιανουάριο του 2015 ήταν η συγγραφή νέων σχολικών εγχειριδίων. Μια σειρά ερευνών που έχουν γίνει τα προηγούμενα χρόνια (σ.σ.: και από την προηγούμενη ηγεσία του ΙΕΠ) καταδεικνύει κακοδιαχείριση της διδακτέας ύλης και επιβάρυνση των μαθητών με διδασκαλία εννοιών που δεν ανταποκρίνεται στην ηλικία τους, δυσκολεύοντας τόσο τους ίδιους όσο και τους εκπαιδευτικούς.
Βέβαια, η συγγραφή βιβλίων είναι ιδιαίτερα κοστοβόρα, γι’ αυτό και το υπουργείο Παιδείας έχει ρίξει το βάρος της μεταρρύθμισης που επιχειρεί στα προγράμματα σπουδών που αφορούν κυρίως συγκέντρωση υλικού αναρτημένη στο Διαδίκτυο.
Αυτό φυσικά δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε όλα τα διδακτικά αντικείμενα. Για παράδειγμα, δύο «προβληματικά εγχειρίδια», όπως έχουν χαρακτηριστεί τα βιβλία Μαθηματικών της Β’ και Ε’ Δημοτικού, θα αλλάξουν την επόμενη χρονιά. Το ΙΕΠ εξασφάλισε τη συγγραφή τους χωρίς οικονομική επιβάρυνση.
Στα Θρησκευτικά όμως, που θα έρθουν νέα σχολικά εγχειρίδια και για τις εννέα τάξεις που διδάσκεται το μάθημα, δεν θα γίνει συγγραφή νέων εγχειριδίων, αλλά συρραφή πηγών και κειμένων που ανταποκρίνονται στις ανάγκες των νέων προγραμμάτων σπουδών, με χαρακτήρα φακέλου. Το Ινστιτούτο με αυτόν τον τρόπο ξεπερνάει όχι μόνο το σκόπελο της έλλειψης του χρόνου που χρειάζεται για τη συγγραφή νέων εγχειριδίων αλλά και το οικονομικό κόστος προς τις επιτροπές που θα έγραφαν τα νέα βιβλία.
Το ΙΕΠ προχώρησε σε αυτή τη μέθοδο λόγω της αδυναμίας ταύτισης των κατευθύνσεων των νέων προγραμμάτων σπουδών των Θρησκευτικών με τα ήδη υπάρχοντα σχολικά εγχειρίδια. Δεδομένου όμως ότι του χρόνου ένα μεγάλο μέρος των διδακτικών αντικειμένων -ανάμεσά τους η Ιστορία και τα Αρχαία- θα έχουν νέα προγράμματα σπουδών, είναι ένα ερώτημα προς το υπουργείο Παιδείας πόσο θα διαδοθεί η «μέθοδος του φακέλου» έναντι των σχολικών εγχειριδίων.
Πανελλαδικές εξετάσεις
Μπροστά στο διχασμό του ΣΥΡΙΖΑ μεταξύ της πάγιας θέσης του κόμματος για κατάργηση των Πανελλαδικών και της «σκληρής» πραγματικότητας που επιβάλλει εξεταστικό σύστημα για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, ο Κώστας Γαβρόγλου επιχείρησε να υποβαθμίσει το θέμα στην ομιλία του. «Να μη θεωρήσουμε ότι ο πυρήνας της μεταρρύθμισης είναι η αλλαγή του εισαγωγικού συστήματος. Η έμφαση είναι στο Λύκειο».
Σε λίγες εβδομάδες το υπουργείο Παιδείας θα παρουσιάσει την επίσημη θέση του για το Νέο Λύκειο και το εισαγωγικό σύστημα. Κι ενώ στο πρώτο σκέλος θα υπάρξουν δραστικές αλλαγές -τα διδασκόμενα αντικείμενα θα μειωθούν στο μισό, οι ώρες διδασκαλίας θα αυξηθούν με στόχο, σύμφωνα με το ΙΕΠ, να χτυπηθεί η παραπαιδεία, θα θεσπιστεί Εθνικό Απολυτήριο-, στο δεύτερο ο σκόπελος των εξετάσεων φαίνεται ότι δεν μπορεί να ξεπεραστεί. Μπορεί η ηγεσία να αλλάξει το όνομα κι ένα μέρος της διαδικασίας, όμως ο τρόπος διεξαγωγής, όπως όλα δείχνουν, θα μείνει ο ίδιος. Η πρόταση θα τεθεί υπό συζήτηση στη Βουλή με στόχο να εφαρμοστεί το νέο εισαγωγικό σύστημα το 2020.
