ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Μεγάλη κινητικότητα καταγράφεται το 2026 γύρω από τη συνταξιοδότηση, με χιλιάδες ασφαλισμένους να εξετάζουν εάν τους συμφέρει να αποχωρήσουν άμεσα ή να παραμείνουν για μερικούς μήνες ακόμη στην εργασία.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Το πραγματικό ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο «πότε μπορώ να φύγω», αλλά «πότε με συμφέρει να φύγω και με ποιο ποσό σύνταξης».
Το vimartorthodoxias.gr, στο πλαίσιο έρευνας για τις συντάξεις του 2026, συνομίλησε με τον εργατολόγο Νίκο Παπαγιαννάκη, ο οποίος επισημαίνει ότι ακόμη και μικρές διαφοροποιήσεις στον χρόνο ασφάλισης μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να επηρεάσουν αισθητά την ανταποδοτική σύνταξη.
Τα τέσσερα βασικά σημεία που πρέπει να εξετάζει κάθε υποψήφιος συνταξιούχος είναι ο ακριβής χρόνος εξόδου, η προσυνταξιοδοτική βεβαίωση, η αξιοποίηση πλασματικών ετών και η επιλογή μεταξύ πλήρους και μειωμένης σύνταξης.
Η προσυνταξιοδοτική βεβαίωση πιστοποιεί τον συνολικό χρόνο ασφάλισης, ενώ ο e-ΕΦΚΑ παρέχει ειδική ενημέρωση τόσο για τις αναγνωρίσεις χρόνων όσο και για τον υπολογισμό της σύνταξης.
Γιατί μετρά ακόμη και ο μήνας αποχώρησης
Το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης εξαρτάται από τις συντάξιμες αποδοχές και τον χρόνο ασφάλισης. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι κάποιος που βρίσκεται κοντά σε ένα κρίσιμο ασφαλιστικό όριο δεν πρέπει να καταθέσει αίτηση χωρίς προηγουμένως να εξετάσει τι θα κέρδιζε παραμένοντας λίγο περισσότερο.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η περιοχή μεταξύ 35 και 40 ετών ασφάλισης, όπου τα ποσοστά αναπλήρωσης αυξάνονται αισθητά. Στα 38 χρόνια, για παράδειγμα, το συνολικό ποσοστό αναπλήρωσης φτάνει στο 44,91%, ενώ στα 40 χρόνια στο 50%.
Μετά τα 40 χρόνια εξακολουθεί να υπάρχει προσαύξηση, αλλά ο ρυθμός αύξησης είναι πολύ χαμηλότερος. Επομένως, δεν μπορεί να ειπωθεί ότι η εργασία μετά την 40ετία δεν προσφέρει τίποτε· απλώς η σχέση επιπλέον εισφορών και πρόσθετης σύνταξης γίνεται λιγότερο ευνοϊκή.
Παράδειγμα 1: Από τα 35 στα 36 χρόνια
Ασφαλισμένος έχει μέσες συντάξιμες αποδοχές 1.500 ευρώ.
Με 35 έτη και ποσοστό αναπλήρωσης 37,31%, η ανταποδοτική σύνταξη αντιστοιχεί περίπου σε 559,65 ευρώ.
Εάν συμπληρώσει 36 χρόνια, με ποσοστό 39,81%, το ποσό ανεβαίνει περίπου στα 597,15 ευρώ.
Η διαφορά είναι περίπου 37,50 ευρώ κάθε μήνα, μόνο από τη μετάβαση από τα 35 στα 36 έτη, πριν προστεθεί το τμήμα της εθνικής σύνταξης.
Παράδειγμα 2: Υψηλότερος μισθός, μεγαλύτερο κέρδος
Ας πάρουμε ασφαλισμένο με συντάξιμες αποδοχές 2.000 ευρώ.
Στα 35 χρόνια, το 37,31% αντιστοιχεί σε ανταποδοτικό ποσό περίπου 746,20 ευρώ.
Στα 36 χρόνια και με 39,81%, το αντίστοιχο ποσό είναι περίπου 796,20 ευρώ.
Δηλαδή, ένας επιπλέον χρόνος μπορεί στο συγκεκριμένο υποθετικό παράδειγμα να αυξήσει την ανταποδοτική σύνταξη κατά περίπου 50 ευρώ τον μήνα.
Παράδειγμα 3: Από 38 στα 40 χρόνια με πλασματικά
Ασφαλισμένος έχει 38 πραγματικά χρόνια και μέσες αποδοχές 1.800 ευρώ.
Με ποσοστό αναπλήρωσης 44,91%, η ανταποδοτική του σύνταξη υπολογίζεται περίπου στα 808,38 ευρώ.
Εφόσον δικαιούται και τον συμφέρει οικονομικά να αναγνωρίσει δύο πλασματικά έτη ώστε να φτάσει στα 40, το ποσοστό αναπλήρωσης ανεβαίνει στο 50%.
Η ανταποδοτική σύνταξη φτάνει έτσι τα 900 ευρώ, δηλαδή διαφορά περίπου 91,62 ευρώ μηνιαίως.
Προσοχή: η εξαγορά δεν είναι δωρεάν και πρέπει πάντοτε να συγκρίνεται το κόστος της με το προσδοκώμενο όφελος. Ο e-ΕΦΚΑ επιβεβαιώνει ότι ασφαλισμένοι που επιδιώκουν σύνταξη στα 62 με 40 έτη μπορούν, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, να αξιοποιήσουν πλασματικούς χρόνους.
Παράδειγμα 4: Όταν οι αποδοχές είναι 2.500 ευρώ
Με 38 χρόνια και μέσες συντάξιμες αποδοχές 2.500 ευρώ, το 44,91% δίνει περίπου 1.122,75 ευρώ ανταποδοτικής σύνταξης.
Με 40 χρόνια και ποσοστό 50%, το ποσό γίνεται 1.250 ευρώ.
Η διαφορά φτάνει περίπου τα 127,25 ευρώ τον μήνα, γεγονός που δείχνει γιατί η διετία 38–40 ετών μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντική για ασφαλισμένους με υψηλότερες συντάξιμες αποδοχές.
Παράδειγμα 5: Τι κοστίζει η μειωμένη σύνταξη
Το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης για το 2026 ανέρχεται σε 446,87 ευρώ.
Εάν ένας ασφαλισμένος αποχωρήσει πέντε χρόνια πριν από το πλήρες όριο και πληροί βεβαίως τις προϋποθέσεις μειωμένης σύνταξης, η μείωση στην εθνική σύνταξη μπορεί να φτάσει το ανώτατο 30%.
Σε αυτή την περίπτωση, η μείωση είναι περίπου 134,06 ευρώ τον μήνα και το εθνικό τμήμα περιορίζεται περίπου στα 312,81 ευρώ.
Η ανταποδοτική σύνταξη δεν υφίσταται αυτή τη συγκεκριμένη μείωση. Ο e-ΕΦΚΑ προβλέπει μείωση 1/200 για κάθε μήνα που λείπει μέχρι το πλήρες όριο, δηλαδή 6% ανά έτος και έως 30%.
Παράδειγμα 6: Η παγίδα του «χαμένου» ασφαλιστικού χρόνου
Ένας ασφαλισμένος πιστεύει ότι έχει 38 χρόνια, αλλά κατά την έκδοση προσυνταξιοδοτικής βεβαίωσης εντοπίζονται επιπλέον περίοδοι ασφάλισης που δεν είχαν αποτυπωθεί σωστά.
Εάν τελικά πιστοποιηθούν, για παράδειγμα, 39 χρόνια αντί 38, το ποσοστό αναπλήρωσης αυξάνεται και μαζί του η σύνταξη.
Γι’ αυτό η προσυνταξιοδοτική βεβαίωση δεν είναι απλή γραφειοκρατική διαδικασία. Πιστοποιεί επίσημα τον συνολικό ασφαλιστικό χρόνο και μπορεί να αποτρέψει καθυστερήσεις ή λάθη κατά την απονομή.
Παράδειγμα 7: Ελεύθερος επαγγελματίας και χαμηλές εισφορές
Ελεύθερος επαγγελματίας παραμένει επί πολλά χρόνια στη χαμηλότερη ασφαλιστική κατηγορία και αποφασίζει να αυξήσει τις εισφορές μόνο λίγο πριν από τη συνταξιοδότηση.
Η κίνηση αυτή δεν σημαίνει ότι θα αποκτήσει ξαφνικά υψηλή σύνταξη, επειδή το ανταποδοτικό σκέλος συνδέεται με τη συνολική ασφαλιστική διαδρομή και όχι μόνο με τις τελευταίες εισφορές.
Επομένως, η επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μακροχρόνια συνταξιοδοτική απόφαση και όχι ως κίνηση της τελευταίας στιγμής.
Το SOS πριν υποβληθεί η αίτηση
Ο εργατολόγος Νίκος Παπαγιαννάκης επισημαίνει στο vimartorthodoxias.gr ότι δεν υπάρχει μία λύση κατάλληλη για όλους. Άλλος ασφαλισμένος μπορεί να κερδίσει παραμένοντας μερικούς μήνες, άλλος με αναγνώριση πλασματικού χρόνου και άλλος περιμένοντας ώστε να αποφύγει μια μόνιμη μείωση.
Το κρίσιμο είναι να γίνει ακριβής υπολογισμός πριν από την αίτηση και όχι μετά την έκδοση της συνταξιοδοτικής απόφασης.
Ιδίως όσοι βρίσκονται κοντά στα 35, 38 ή 40 χρόνια ασφάλισης έχουν λόγο να εξετάσουν προσεκτικά ημερομηνίες, αποδοχές, αναγνωρίσεις χρόνου και κόστος εξαγοράς. Μερικοί μήνες μπορούν πράγματι να κάνουν διαφορά — αλλά μόνο όταν εντάσσονται σε σωστό και εξατομικευμένο συνταξιοδοτικό σχεδιασμό.
