ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Σε πλήρη αναμόρφωση του πλαισίου ελέγχου και πληρωμών των αγροτικών ενισχύσεων προχωρούν τα συναρμόδια υπουργεία, με τον φορολογικό και ψηφιακό έλεγχο να αποκτά πλέον κεντρικό ρόλο στην εκκαθάριση των ενισχύσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ. Το νέο σύστημα φέρνει αυστηρότερες διασταυρώσεις στοιχείων, ηλεκτρονική επιτήρηση και εντατικούς διοικητικούς ελέγχους για χιλιάδες παραγωγούς.
Του Γιάννη Παπανικολάου
News: Υπηρεσιακοί παράγοντες αναφέρουν ότι η φετινή περίοδος θεωρείται καθοριστική, καθώς για πρώτη φορά εφαρμόζεται διευρυμένο μοντέλο ψηφιακής αξιολόγησης, με ενεργή συμμετοχή της ΑΑΔΕ, των γεωχωρικών εφαρμογών και των ηλεκτρονικών μητρώων.
Πιέσεις λόγω αυξημένων αιτήσεων στα οικολογικά σχήματα
Οι αιτήσεις συμμετοχής στα eco-schemes παραμένουν ιδιαίτερα αυξημένες, γεγονός που δημιουργεί σημαντική πίεση στον διαθέσιμο προϋπολογισμό. Σύμφωνα με πληροφορίες από υπηρεσίες που παρακολουθούν την εξέλιξη των δηλώσεων ΟΣΔΕ, οι υπερδεσμεύσεις σε αρκετές δράσεις ξεπερνούν τα αρχικά όρια χρηματοδότησης.
Αυτό σημαίνει ότι:
- θα αυξηθούν οι επιτόπιοι έλεγχοι,
- θα γίνουν εκτεταμένες διασταυρώσεις στοιχείων,
- θα εξεταστούν τιμολόγια και παραστατικά,
- θα εφαρμοστούν αυστηρότερα φίλτρα επιλεξιμότητας.
Οι δράσεις που προηγούνται στις πληρωμές
Πρώτες στη διαδικασία εκκαθάρισης τοποθετούνται οι δράσεις που εμφανίζουν μικρότερο ποσοστό προβλημάτων στους ελέγχους. Στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εκτιμούν ότι οι συγκεκριμένες κατηγορίες θα προχωρήσουν ταχύτερα προς πληρωμή.
| Δράση | Περιγραφή | Κατάσταση Ελέγχων |
|---|---|---|
| Δράση 1 | Ανθεκτικές ποικιλίες και καλλιέργειες | Προχωρημένη εκκαθάριση |
| Δράση 2 | Περιοχές οικολογικής εστίασης | Περιορισμένα ευρήματα |
| Δράση 3 | Φυτοκάλυψη και προστασία βιοποικιλότητας | Σε τελικό στάδιο |
Οι τελικές τιμές ανά στρέμμα θα οριστικοποιηθούν μετά την ολοκλήρωση όλων των διασταυρώσεων και τον επανυπολογισμό των διαθέσιμων κονδυλίων.
Στο επίκεντρο οι ψηφιακές εφαρμογές και η γεωργία ακριβείας
Μεγάλη προσοχή δίνεται στη Δράση 6 που αφορά τις ψηφιακές εφαρμογές και τη διαχείριση εισροών. Οι αιτήσεις εμφανίζονται αυξημένες σε σχέση με τον διαθέσιμο προϋπολογισμό, με αποτέλεσμα να ενεργοποιείται αυστηρό πλαίσιο ελέγχων.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες εξετάζουν:
- την εγκυρότητα των τιμολογίων,
- τη λειτουργία εφαρμογών γεωργίας ακριβείας,
- τη συμβατότητα των δηλώσεων με τα φορολογικά δεδομένα,
- τη διασύνδεση με τα ηλεκτρονικά βιβλία myDATA.
Παράλληλα, πραγματοποιούνται ηλεκτρονικές διασταυρώσεις με δεδομένα της gov.gr και των μητρώων παραγωγών, ενώ συγκεκριμένα ΑΦΜ έχουν ήδη τεθεί σε καθεστώς αυξημένης επιτήρησης.
Εντατικοί έλεγχοι στα βιολογικά προγράμματα
Ιδιαίτερα αυξημένοι εμφανίζονται και οι έλεγχοι στα προγράμματα βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας. Οι αρμόδιες υπηρεσίες επανεξετάζουν φακέλους που σχετίζονται με συνταγογραφήσεις εισροών, παραστατικά αγοράς και δηλώσεις καλλιεργειών.
Σύμφωνα με πληροφορίες από το σύστημα παρακολούθησης:
| Κατηγορία Ελέγχου | Τι εξετάζεται |
|---|---|
| Παραστατικά | Γνησιότητα και συμβατότητα τιμολογίων |
| Δηλώσεις ΟΣΔΕ | Συμφωνία εκτάσεων και ζωικού κεφαλαίου |
| Βιολογικές εισροές | Νομιμότητα συνταγογράφησης |
| Κτηνοτροφία | Ταυτοποίηση ζωικού κεφαλαίου |
Σε αρκετές περιπτώσεις εντοπίζονται αποκλίσεις, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει είτε σε περικοπές είτε σε προσωρινή αναστολή πληρωμών μέχρι την ολοκλήρωση των ελέγχων.
Ψηφιακή παρακολούθηση και γεωχωρικά δεδομένα
Το νέο μοντέλο στηρίζεται πλέον σε συνεχή ηλεκτρονική παρακολούθηση των αγροτικών εκμεταλλεύσεων. Οι έλεγχοι βασίζονται σε:
- δορυφορικές εικόνες,
- φωτογραφίες πεδίου μέσω Agrisnap,
- γεωχωρικά δεδομένα,
- ψηφιακά μητρώα παραγωγής,
- διαλειτουργικότητα υπηρεσιών.
Η επέκταση του συστήματος myDATA σε προϊόντα όπως γάλα, μέλι, ελαιόλαδο και κρέας θεωρείται κομβική για την παρακολούθηση της πραγματικής παραγωγικής δραστηριότητας.
Το νέο χρονοδιάγραμμα πληρωμών
Οι υπηρεσίες επεξεργάζονται νέο πλάνο εκκαθάρισης για τις επόμενες πληρωμές, με στόχο τη σταδιακή αποδέσμευση κονδυλίων προς τους δικαιούχους.
| Κατηγορία | Προγραμματισμός |
|---|---|
| Eco-schemes | Σταδιακές πληρωμές μετά τους ελέγχους |
| Βιολογικά | Επανεξέταση φακέλων υψηλού κινδύνου |
| Συνδεδεμένες ενισχύσεις | Νέες διασταυρώσεις στοιχείων |
| Κτηνοτροφία | Ολοκλήρωση ελέγχων ζωικού κεφαλαίου |
Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι στόχος είναι να επιταχυνθούν οι πληρωμές χωρίς να υπάρξουν προβλήματα συμβατότητας με τους ευρωπαϊκούς κανόνες ελέγχου.
Ανησυχία στους παραγωγούς για πιθανές περικοπές
Στον αγροτικό κόσμο επικρατεί έντονος προβληματισμός, καθώς αρκετοί παραγωγοί φοβούνται ότι οι τελικές ενισχύσεις θα είναι μειωμένες λόγω υπερδεσμεύσεων και αυστηρών ελέγχων.
Οι μεγαλύτερες ανησυχίες εντοπίζονται:
- στα βιολογικά προγράμματα,
- στις συνδεδεμένες ενισχύσεις,
- στις δράσεις γεωργίας ακριβείας,
- στα eco-schemes με υψηλή συμμετοχή.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεχίζει να ζητά αυστηρότερη εποπτεία και μεγαλύτερη διαφάνεια στις διαδικασίες πληρωμών, με στόχο την ενίσχυση της αξιοπιστίας του ελληνικού συστήματος διαχείρισης κοινοτικών ενισχύσεων.
Το νέο ψηφιακό μοντέλο θεωρείται πλέον μονόδρομος για τη λειτουργία των αγροτικών πληρωμών τα επόμενα χρόνια, καθώς το σύνολο σχεδόν των ελέγχων μεταφέρεται σε αυτοματοποιημένες πλατφόρμες και ηλεκτρονικά συστήματα επιτήρησης.
