Του Σωτήρη Μ. Τζούμα
Είναι γνωστό ότι ο πανδαμάτωρ χρόνος δεν δαμάζεται. «Δεινόν το γήρας, ου γαρ έρχεται μόνον» έλεγαν οι αρχαίοι μας πρόγονοι.
Και για τους ανθρώπους που έχουν οικογένεια και είναι δεμένοι με τα παιδιά τους, τους συγγενείς , τα γηρατειά περνούν πιο εύκολα και θα μπορούσαμε να πούμε πιο χαρούμενα και ευτυχισμένα.
Για τους ανθρώπους όμως, τους μοναχικούς, τους αγάμους, αυτούς που δεν έχουν συγγενείς να τους φροντίσουν, τα πράγματα δυσκολεύουν.
Σ’ αυτούς τους μοναχικούς ανθρώπους συγκαταλέγονται και οι άγαμοι κληρικοί μας και ως ένα μεγάλο βαθμό οι Επίσκοποι.
Όσο μπορεί και δύναται ένας Επίσκοπος να ανταποκρίνεται στα αρχιερατικά του καθήκοντα και να σταθεί στο ποίμνιό του, όλα βαίνουν καλώς. Κανείς δεν διαμαρτύρεται και οι ψίθυροι και τα κουτσομπολιά είναι περιορισμένα.
Όταν όμως τον εγκαταλείπουν οι δυνάμεις του τότε παρουσιάζονται προβλήματα και τραγελαφικά γεγονότα που απάδουν προς την αρχιερωσύνη, ενίοτε και προς την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Πολλές φορές βέβαια η έλειψη συγγενικών προσώπων, ή προσώπων της απολύτου εμπιστοσύνης ενός Γέροντος Ιεράρχου και η αβεβαιότητα για το μέλλον του, αλλά και η παρέμβαση της «αυλής», εκμεταλλευόμενη την σωματική αδυναμία και την επισφαλή υγεία του Μητροπολίτη , οδηγούν σε μεγάλα προβλήματα. Σε οικονομικές καταχρήσεις και αθέμιτο πλουτισμό των γύρω οι οποίοι εκμεταλλεύονται τα πάντα.
Όταν σε μία Μητρόπολη ηγείται γέρων και ανήμπορος Ιεράρχης τα νέα που τρέχουν δεν αφορούν μόνο τις χοροστασίες και λειτουργίες του Γέροντος Μητροπολίτη αλλά τα όσα ευτράπελα διαδραματίζονται στην Μητρόπολη τα οποία γίνονται γνωστά και κάνουν τον γύρο της Ελλάδος.
Είναι αλήθεια ότι παρατηρούνται όχι μόνο θλιβερά γεγονότα και περιστατικά αλλά και οι νομικά σκάνδαλα τα οποία εκθέτουν την Εκκλησία τόσο στα μάτια των απλών Χριστιανών αλλά κυρίως στα μάτια αυτών που εχθρεύονται την Εκκλησία και αρέσκονται στο να κατηγορούν τους κληρικούς και να παρουσιάζουν με μαύρα γράμματα τα όποια λάθη ή τις παρατυπίες και παραλείψεις που σημειώνονται.
Υπάρχουν Μητροπόλεις σήμερα που πηδαλιουχούνται από πρόσωπα εμπιστοσύνης δήθεν, εκ του περιβάλλοντος των Ιεραρχών, από νεαρούς και ευνοημένους κληρικούς που ορέγονται να ανέλθουν στο αρχιερατικό αξίωμα όταν έλθει η κατάλληλη στιγμή, απο εγγάμους κληρικούς οι οποίοι βρήκαν την ευκαιρία να επιβληθούν και να θησαυρίσουν αλλά και από λαϊκούς υποτακτικούς της επισκοπική αυλής.
Όλα αυτά είναι στοιχεία από τα οποία κινδυνεύει η αξιοποπρέπεια ενός επισκόπου, ελλοχεύει σκανδαλισμός του ποιμνίου, αλλά και η Μητρόπολη υπολειτουργεί, μαραζώνει και υποβαθμίζεται πνευματικά. Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουμε υπάρχει έγγαμος κληρικός κοντά σε ανήμπορο Ιεράρχη με καταθέσεις στην Εθνική που ξεπερνούν το 1,5 εκ. ευρώ. Και η ηγεσία της Εκκλησίας το ξέρει και δεν κινεί τα τις διαδικασίες ελέγχου του εν λόγω κληρικού. Σε μια τέτοια περίπτωση ποιός φταίει ; Αυτός που θησαυρίζει ή και αυτός που τον καλύπτει και τον ανέχεται;
Επί των ημερών του Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου η Εκκλησία μας για να ευνοήσει και να ενθαρρύνει τις παραιτήσεις Γερόντων και ανήμπορων Ιεραρχών είχε προαναγγείλει την δημιουργία εκκλησιαστικού νοσοκομείου και ειδικού ξενώνα φιλοξενίας Ιεραρχών , ώστε αφ´ενός οι ανήμποροι κληρικοί μας να νοσηλεύονται και αφ´ετέρου οι ανήμποροι Ιεράρχες μας όταν παραιτούνται να τυγχάνουν μιας αξιοπρεπούς ζωής εις τας δυσμάς του βίου τους.
Αυτό πίστευε ο μεγάλος οραματιστής Χριστόδουλος ότι ίσως να διευκόλυνε και να ενθάρρυνε κάποιους Αρχιερείς να επιλέξουν την παραίτηση ώστε και η υστεροφημία τους να διαφυλαχθεί αλλά και να ανοίξει με τον τρόπο αυτό ο δρόμος της ανανέωσης της Ιεραρχίας. Δυστυχώς το μεν νοσοκομείο δεν έγινε ποτέ αλλά ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος φρόντισε να ιδρύσει το ίδρυμα στο Δήλεσι στο οποίο μπορούν να νοσηλεύονται ασθενείς και εμπερίστατοι Ιεράρχες μας. Ήδη ο Πατριάρχης πρώην Ιεροσολύμων Ειρηναίος νοσηλεύεται εκεί και έχει αρχίσει να επανευρίσκει τον βηματισμό του.
Ο ξενώνας φιλοξενίας Ιεραρχών ενώ έγινε στο Χαλάνδρι ( το γνωστό Καρέλιο Ίδρυμα) , η οργανωμένη φιλανθρωπία της Εκκλησίας μας, στην μετά Χριστόδουλον εποχή, άλλαξε τους σκοπούς λειτουργίας του για να εισπράττει τις επιδοτήσεις και τα προγράμματα ΕΣΠΑ. Και τώρα που σταμάτησαν τα ΕΣΠΑ δεν ξέρουν τι να το κάνουν.
Βεβαίως θα ήταν προς ωφέλεια πνευματική του ποιμνίου αλλά και της Εκκλησίας μας αν ενας Μητροπολίτης την στιγμή που τον εγκαταλείπουν οι δυνάμεις του παραιτείται για να παραχωρήσει την θέση του σε κάποιον νεώτερο. Αλλά οι περισσότεροι Γέροντες Ιεράρχες σκέφτονται την επόμενη μέρα. Υπάρχει το προηγούμενο του Γέροντος πρωην Νέας Ιωνίας Κωνσταντίνου που ξανάνιωσε στα χέρια του διαδόχου του Γαβριήλ αλλά έχουμε κι άλλα παραδείγματα που δεν τιμούν την Εκκλησία μας.
Ωστόσο οι «δελφίνοι» σε μία τέτοια περίπτωση που υπάρξει κενό σε μία Μητρόπολη είναι πάντοτε υπεράριθμοι.
«Εί τις επισκοπής ορέγεται, καλού έργου επιθυμεί» γράφει ο Απόστολος Παύλος στην προς τον Τιμόθεο Α΄ επιστολή του.
Και εδώ είναι το κρίσιμο και κομβικό σημείο: δεν θα πρέπει να λησμονούν οι επίδοξοι μνηστήρες ότι η αρχιερωσύνη δεν είναι βόλεμα, αλλά θυσία και προσφορά, είναι διαρκής αγώνας και επαγρύπνηση, είναι ευθύνη και απολογία για τις ψυχές του εμπιστευθέντος από τον Θεό ποιμνίου.
Είναι αλήθεια ότι υπάρχουν πάντα «προεκλογικά» σενάρια και ψηφοθηρίες οι οποίες διαπιστώνονται πριν καλά-καλά αποχωρήσει από την Μητρόπολή του κάποιος επίσκοπος.
Μπορεί να φαίνονται θλιβερά όλα αυτά και να θεωρούνται ανεπίτρεπτα αλλά είναι αιτιολογημένα. Πολλώ δε μάλλον όταν η Μητρόπολη για την οποία γίνονται συζητήσεις περνά τραγικές καταστάσεις έχοντας στο πηδάλιο έναν γέροντα και ανήμπορο Ιεράρχη που δεν οδηγεί αυτός το σκάφος αλλά οι αντ´αυτού. Στην περίπτωση αυτή η θλίψη είναι μεγαλύτερη.
Και ασφαλώς δεν εξέλειπε και το «φιλάδελφον», το οποίο καθίσταται πολλές φορές ισχυρότερο της σωστής λειτουργίας και διοίκησης μιας Μητρόπολης, κι έτσι η επίσημη Εκκλησία δεν αντιδρά και ανέχεται υπέργηρους ή ασθενείς επισκόπους να υφίστανται απλά στην επαρχία τους, αμαυρώνοντας την εικόνα της Εκκλησίας αλλά και την προσωπική τους υστεροφημία.
Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος στην συνέντευξή του στον Αλέξη Παπαχελά στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ έθεσε για πρώτη φορά θέμα ορίου ηλικίας για τους Αρχιερείς. Έκανε λόγο για το 70ό ή 75ό για τους Μητροπολίτες χωρίς να κάνει λόγο για όριο ηλικίας για τον εκάστοτε Αρχιεπίσκοπο. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν η αναφορά αυτή του Αρχιεπισκόπου αποτελούσε μέρος της εισήγησης που θα κάνει στην Ιεραρχία του Οκτωβρίου για τις αλλαγές που οραματίζεται να κάνει στον Καταστατικό Χάρτη ή αφορούσε επικοινωνιακό ελιγμό για να προκαλέσει στο 1/3 της Ιεραρχίας πανικό και να δημιουργήσει ανασφάλεια. Θα φανεί. Οι πληροφορίες μας ωστόσο λένε ότι ο επι των νομικών θεμάτων σύμβουλος της Εκκλησίας κ. Θεόδωρος Παπαγεωργίου έχει εκπονήσει ειδικό σχέδιο εισηγούμενος διάφορες αλλαγές με τις οποίες πολλοί Ιεράρχες που τις έχουν μάθει παρασκηνιακά διαφωνούν.
Το γεγονός πάντως ότι σην ίδια συνέντευξη ο Αρχιεπίσκοπος μας είπε ότι κατά τη γνώμη του «δεν ξεχώρισε» κανείς εκ των 81 Μητροπολιτών που να μπορεί να διεκδικήσει τον Αρχιεπισκοπικό θρόνο την επόμενη μέρα, μας άφησε άφωνους και ακόμη αφωνότερους μας άφησε η αδράνεια και η σιωπή των φερόμενων ως χθες δελφίνων. Λες και συμφώνησαν ή ταυτίστηκαν με τον Αρχιεπίσκοπο ότι πράγματι είναι ανίκανοι να τον διαδεχθούν την επόμενη μέρα και κλείστηκαν στο καβούκι τους εν σιωπή και … προσευχή!
Όλα αυτά δημιουργούν μια ενδιαφέρουσα ατμόσφαιρα κατά την οποία θα δούμε πολλά πράγματα να εξελίσσονται ενώπιον μας το προσεχές Φθινόπωρο.
Ανεξαρτήτως αλλαγών στον Καταστατικό και στην επιβολή ή όχι ορίου ηλικίας στους Αρχιερείς μας, ευχόμαστε υιικά και προσευχόμαστε η Εκκλησία να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων και οι Μητροπολίτες που έχουν προβλήματα, τα οποία τους εμποδίζουν στην απρόσκοπτη διαποίμανση των Μητροπόλεών τους, να επιλέξουν την οικειοθελή απομάκρυνσή τους από τα αρχιερατικά τους καθήκοντα όταν νιώσουν ότι χρειάζονται «δεκανίκια» για χάρη του δοκιμαζομένου πανταχόθεν ποιμνίου τους.
Ας αναλογιστούν την διαδρομή τους και τον λόγο που επέλεξαν να απαρνηθούν τα εγκόσμια και να φορέσουν το τίμιο ράσο. Ίσως αυτό τους κατευθύνει έστω και την ύστατη στιγμή στην σωστή απόφαση. Γένοιτο!
