ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ: Η κρίσιμη εβδομάδα για το Σινά και το διπλωματικό παρασκήνιο-Η εβδομάδα που ξεκινά αναμένεται να είναι καθοριστική για την υπόθεση της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης στο Όρος Σινά, καθώς ο Υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου, Μπαντρ Αμπντελάτι, επισκέπτεται την Αθήνα την Τετάρτη 6 Αυγούστου 2025, για συνομιλίες με τον Έλληνα ομόλογό του, Γιώργο Γεραπετρίτη.
Ρεπορτάζ : Γιώργος Θεοχάρης
Το ζήτημα της Μονής έχει τεθεί στην επίσημη ατζέντα της διμερούς συνάντησης, μαζί με τις εξελίξεις στη Γάζα, τη Λιβύη, την Ανατολική Μεσόγειο και το Μεταναστευτικό. Παρά τις δηλώσεις καλής θέλησης και την πρόθεση αμοιβαίας συνεργασίας, διπλωματικοί κύκλοι που μίλησαν στο Βήμα Ορθοδοξίας επισημαίνουν πως «η περιουσία της Μονής φαίνεται να έχει ήδη χαθεί», γεγονός που καθιστά τις ελληνοαιγυπτιακές επαφές ζήτημα πολιτικής αξιοπρέπειας περισσότερο, παρά ουσιαστικής διασφάλισης ιδιοκτησίας.
Το δικαστικό προηγούμενο και η απουσία απτών εγγυήσεων
Η απόφαση του Εφετείου της Ισμαηλίας τον Ιούνιο του 2025 υπήρξε καταλυτική για τη νομική αποδυνάμωση της Μονής σε ό,τι αφορά περιουσιακά στοιχεία και τίτλους ιδιοκτησίας. Παρά την επίσκεψη ελληνικής αντιπροσωπείας στο Κάιρο και τις εν συνεχεία επαφές σε ανώτατο επίπεδο, το ζήτημα του καθεστώτος της Μονής Σινά παραμένει θολό.
Το μόνο που φαίνεται να επιβεβαιώνεται είναι η πρόθεση της Αιγύπτου να εξασφαλίσει τη θρησκευτική παρουσία των μοναχών, αλλά όχι να επαναφέρει το νομικό status της κυριότητας. Μένει βέβαια να δούμε εάν η αιγυπτιακή πλευρά ανακοινώσει νομοθετική ρύθμιση για το ζήτημα της Μονής Σινά. Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Εξωτερικών της Ελλάδας, το πλαίσιο των συζητήσεων παραμένει «ανοικτό και προσεκτικά διαμορφούμενο», χωρίς ουσιαστική δέσμευση για συμφωνία εντός της εβδομάδας.
📞 🇬🇷 FM George Gerapetritis spoke today with 🇪🇬 FM Badr Abdelatty as part of their regular contacts. pic.twitter.com/fkPvUTN4w9
— Υπουργείο Εξωτερικών (@GreeceMFA) August 3, 2025
Η θέση του Αρχιεπισκόπου Δαμιανού και η εσωτερική κρίση στη Μονή
Ο Ηγούμενος της Μονής, Αρχιεπίσκοπος Σινά, Φαράν και Ραϊθώ κ. Δαμιανός, δήλωσε την περασμένη Παρασκευή πως αναμένει «το τέλος του Γολγοθά της Ιεράς Μονής» και εξέφρασε την πεποίθηση ότι η Αίγυπτος θα δώσει λύση με σεβασμό στην ιστορική και θρησκευτική αξία του μοναστηριού.
Ωστόσο, η εσωτερική κρίση που ξέσπασε πρόσφατα εντός της Σιναϊτικής Αδελφότητας, με μοναχούς να προσφεύγουν στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων ζητώντας την παύση του Ηγουμένου, δημιουργεί επιπλέον αβεβαιότητα. Το Πατριαρχείο, με επιστολή του Πατριάρχη κ.κ. Θεοφίλου, ανακοίνωσε την αποστολή τριμελούς επιτροπής με στόχο την «ειρηνική επίλυση του ανακύψαντος θέματος», εν μέσω εκκλησιαστικών και νομικών εντάσεων.
Το ελληνικό νομοσχέδιο και οι ενδοεκκλησιαστικές αντιδράσεις
Η ψήφιση του νόμου για τη σύσταση Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου στην Ελλάδα με την επωνυμία «Ελληνορθόδοξη Ιερά Βασιλική Αυτόνομη Μονή του Αγίου και Θεοβάδιστου Όρους Σινά στην Ελλάδα» αποτέλεσε καταλύτη εξελίξεων. Μερίδα μοναχών κατηγόρησε την ηγεσία της Μονής για αποκοπή από την παράδοση και «μεταβίβαση της περιουσίας στο ελληνικό κράτος».
Ο κ. Δαμιανός, αντίθετα, ευχαρίστησε την Ελληνική Πολιτεία για τη θεσμική στήριξη, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι η νομική κατοχύρωση της παρουσίας της Μονής εντός της Ελλάδας και η προστασία των εκκλησιαστικών περιουσιών σε ελληνικό έδαφος.
Διπλωματικό βάθος και επανακαθορισμός σχέσεων Αθήνας – Καΐρου
Παρά τις επιμέρους αποκλίσεις στο ζήτημα του Σινά, Ελλάδα και Αίγυπτος εξακολουθούν να διατηρούν στενή συνεργασία, ιδίως σε θέματα που αφορούν την ΑΟΖ, τη Λιβύη, την Ανατολική Μεσόγειο και την ενεργειακή διασύνδεση με την Ε.Ε.
Όπως σημειώνεται από διπλωματικούς αναλυτές η συνάντηση Γεραπετρίτη – Αμπντελάτι γίνεται σε περίοδο πολιτικά χαμηλών ρυθμών, αλλά με βαρύτατο συμβολισμό, αφού ο Αιγύπτιος ΥΠΕΞ επέλεξε να ταξιδέψει στην Αθήνα μετά από επίσκεψή του στην Ουάσιγκτον, όπου είχε επαφές με παράγοντες του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Το γεγονός αυτό επισημαίνεται και από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων, το οποίο ερμηνεύει την κίνηση ως προσπάθεια της Αιγύπτου να ισορροπήσει ανάμεσα σε ΗΠΑ, Ε.Ε. και στρατηγικούς εταίρους της Μεσογείου.
Επιφυλακτικότητα, όχι αυταπάτες
Παρά τις θετικές δηλώσεις και την «συγκρατημένη αισιοδοξία» που καλλιεργείται, τα δεδομένα στο ιδιοκτησιακό παραμένουν δυσμενή για την ελληνική πλευρά. Το νομοσχέδιο στην Ελλάδα προσφέρει θεσμική κάλυψη, αλλά δεν επηρεάζει την απόφαση του εφετείου της Ισμαηλίας. Η Αίγυπτος επιμένει στην εθνική της δικαιοδοσία, χωρίς να έχει ακόμη δεσμευθεί δημόσια για αναγνώριση προϋφιστάμενων τίτλων.
Όπως ανέφεραν διπλωματικές πηγές στο tilegrafimanews.gr, οτιδήποτε συμφωνηθεί σε αυτή τη φάση, θα έχει περισσότερο διαχειριστικό χαρακτήρα, και όχι οριστική ρύθμιση ιδιοκτησίας. Κανείς δεν αναμένει θεαματικές εξελίξεις, αλλά μια παράταση της διπλωματικής συζήτησης, με ορίζοντα το φθινόπωρο.
Ένα μοναστήρι ανάμεσα σε δύο κόσμους
Η Μονή Σινά, σύμβολο του Ορθόδοξου μοναχισμού και παγκόσμιο θρησκευτικό μνημείο, βρίσκεται στο επίκεντρο ενός πολιτικού και νομικού ελιγμού, ανάμεσα στην εθνική κυριαρχία της Αιγύπτου και την ιστορική πνευματική παρουσία της Ελλάδας.
Όσο συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις, η απώλεια της περιουσίας θεωρείται de facto πραγματικότητα – κάτι που καθιστά επιβεβλημένη την εγρήγορση της ελληνικής διπλωματίας, όχι όμως την αυταπάτη περί «επιστροφής στο προηγούμενο καθεστώς».
Η Αθήνα καλείται πλέον να διαχειριστεί μια σιωπηλή, σύνθετη απώλεια, με όρους διπλωματικής φειδούς και θεσμικής αξιοπρέπειας. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η ανάκτηση εδαφών, αλλά η προστασία της παρουσίας και του πνεύματος της Ορθοδοξίας σε έναν κόσμο που αλλάζει.
