ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ: Η Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης στο Σινά βρίσκεται στο επίκεντρο μιας πρωτοφανούς κρίσης, που απασχολεί όχι μόνο την εκκλησιαστική κοινότητα αλλά και την πολιτική σφαίρα σε διεθνές επίπεδο.
Επιμέλεια – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Μετά τα έκτροπα που σημειώθηκαν με την «είσοδο» του παυθέντος Ηγουμένου και την έντονη αντίδραση της Συνάξεως των μοναχών, η κατάσταση παραμένει τεταμένη, ενώ παρεμβαίνουν πλέον και θεσμικοί παράγοντες από την Ελλάδα και την Ευρώπη.
Η παρέμβαση του Νικόλα Φαραντούρη
Ο ευρωβουλευτής και μέλος της Επιτροπής Ασφάλειας και Άμυνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Νικόλας Φαραντούρης, τοποθετήθηκε δημόσια ζητώντας «την αποκατάσταση της τάξης στην Ιερά Μονή και τη διατήρηση του υπεχιλιετούς ιδιοκτησιακού καθεστώτος χωρίς καμία απολύτως εκχώρηση ή συμβιβασμό».
Από τις Βρυξέλλες, ο κ. Φαραντούρης άσκησε δριμεία κριτική σε όσους –όπως ανέφερε– «μοιραίοι των Αθηνών εξέθρεψαν» την κρίση, ενώ έθεσε τρία κομβικά ερωτήματα:
• ποιος νομιμοποιεί τον Ηγούμενο, η Σύναξη των μοναχών ή ο ίδιος;
• ήταν «κανονική» η επιστροφή του παυθέντος Ηγουμένου και η εκδίωξη μοναχών;
• ποιο Υπουργείο έχει την ευθύνη για την υπόθεση, το Υπουργείο Εξωτερικών ή το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων;
Με τα ερωτήματα αυτά ανέδειξε την ανάγκη ξεκαθαρίσματος αρμοδιοτήτων, τόσο σε εκκλησιαστικό όσο και σε κρατικό επίπεδο, ώστε να μην υπάρξουν νομικά και διπλωματικά κενά που θα μπορούσαν να απειλήσουν το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μονής.
Η ανακοίνωση του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων
Την ίδια ημέρα, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων εξέδωσε σκληρή ανακοίνωση, με την οποία έδωσε ξεκάθαρη στήριξη στη Σιναϊτική Αδελφότητα και στον Αρχιεπίσκοπο Σινά, Φαράν και Ραϊθώ κ. Δαμιανό:
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΙΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ
«Τὸ Πατριαρχεῖο Ἱεροσολύμων στηρίζει πλήρως τὴν Σιναϊτική Ἀδελφότητα, ἀναγνωρίζοντας τὰ δικαιώματα τῶν Πατέρων τῆς Ἱερᾶς Μονῆς, ὅπως αὐτὰ ἔχουν κατοχυρωθεῖ ἀπὸ τοὺς θεμελιώδεις κανονισμοὺς της καὶ διαφυλαχθεῖ στὴ μακραίωνη μοναστικὴ της παράδοση.
Ἡ στήριξη αὐτὴ ἐκφράζεται ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῆς πνευματικῆς καὶ κανονικῆς δικαιοδοσίας ποὺ ἀσκεῖ τὸ Πατριαρχεῖο Ἱεροσολύμων ἐπὶ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Σινᾶ.
Στὸ πλαίσιο αὐτὸ, τὸ Πατριαρχεῖο, στηρίζει καὶ καλεῖ τὴν Ἑλληνικὴ Πολιτεία καὶ ὅλες τὶς σχετικῶς ἐμπλεκόμενες πλευρὲς σὲ συνεργασία, προκειμένου νὰ διασφαλισθεῖ ἡ κανονικὴ τάξη καὶ νὰ ἀποκατασταθοῦν ἡ εἰρήνη καὶ ἡ ἑνότητα στὴν Ἱερὰ Μονή».
Με την τοποθέτησή του, το Πατριαρχείο κατέστησε σαφές ότι η κανονική δικαιοδοσία ανήκει αποκλειστικά σε αυτό και πως δεν τίθεται ζήτημα αλλαγής του ιδιοκτησιακού ή διοικητικού καθεστώτος της Μονής.
Ο ρόλος της Ελληνικής Πολιτείας
Η κρίση στο Σινά έχει φέρει στο προσκήνιο τον ρόλο της Ελληνικής Πολιτείας, καθώς η Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης αποτελεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO και ταυτόχρονα τόπο μείζονος πνευματικής σημασίας για την Ορθοδοξία. Το ερώτημα για το ποιο Υπουργείο έχει την αρμοδιότητα –το ΥΠΕΞ για λόγους διεθνούς δικαίου ή το Υπουργείο Παιδείας για λόγους εκκλησιαστικούς– παραμένει ανοικτό.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, εξετάζεται η σύσταση μεικτής επιτροπής με εκπροσώπους των συναρμόδιων υπουργείων ώστε να υπάρξει ενιαία στρατηγική διαχείρισης της κρίσης. Η υπόθεση συνδέεται και με τη διαχείριση της εκκλησιαστικής περιουσίας στο εξωτερικό, αλλά και με την ανάγκη προστασίας των Ελλήνων μοναχών που διαμένουν εκεί.
Προοπτικές και επόμενα βήματα
Η επερχόμενη σύγκληση της Συνόδου του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων θεωρείται καθοριστικής σημασίας για την αποσαφήνιση του πλαισίου λειτουργίας της Μονής. Στο τραπέζι βρίσκεται η ανάγκη εκτόνωσης της έντασης, η επαναφορά του ηρεμίας στην αδελφότητα και η διασφάλιση ότι δεν θα υπάρξουν κινήσεις που θα υπονομεύσουν το καθεστώς της Μονής.
Η Εκκλησία της Ελλάδος, μέσω της Ιεράς Συνόδου, αναμένεται επίσης να λάβει θέση, στηρίζοντας τις πρωτοβουλίες για διαφύλαξη της κανονικότητας και για διατήρηση της ενότητας σε έναν από τους σημαντικότερους ορθόδοξους θεσμούς παγκοσμίως.
Η κρίση στη Μονή Σινά ανέδειξε τις λεπτές ισορροπίες ανάμεσα σε εκκλησιαστικούς θεσμούς, πολιτικά κέντρα και διεθνείς οργανισμούς. Η δήλωση Φαραντούρη και η ανακοίνωση του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων δείχνουν ότι η υπόθεση δεν αφορά μόνο εσωτερικά εκκλησιαστικά ζητήματα, αλλά αγγίζει ζητήματα κυριαρχίας, διπλωματίας και πολιτιστικής κληρονομιάς.
Το επόμενο διάστημα θα είναι κρίσιμο για να φανεί εάν θα αποκατασταθεί η ειρήνη και η ενότητα στη Σιναϊτική Αδελφότητα, με σεβασμό στην κανονικότητα και στην ιστορική παράδοση που διατηρείται αδιάλειπτα επί περισσότερους από δέκα αιώνες.
