ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΑ: ΡΑΓΔΑΙΕΣ εξελίξεις προοιωνίζεται τό κείμενο πού υιοθέτησαν Ελλάς καί ΗΠΑ πού πραγματοποίησαν τήν δεύτερη συνάντηση τής Ομάδος Εργασίας Υψηλού Επιπέδου Στρατηγικού Διαλόγου γιά Ενεργειακά Θέματα.
Επί τής ουσίας πρόκειται γιά προετοιμασία «λύσεων» συνεκμεταλλεύσεως στίς θαλάσσιες ζώνες τής ανατολικής Μεσογείου, ενώ σέ αμφισβήτηση τίθεται η «εμπορική βιωσιμότης» τού αγωγού EastMed, κατά τρόπον ώστε νά δημιουργούνται σοβαρές ενδείξεις ότι βαδίζουμε πρός τόν ενταφιασμό του. Άλλωστε ο αγωγός αυτός αναφέρεται ως μέρος τών έργων υποδομής πού δυνητικώς μόνον «θά μπορούσαν» νά υποστηριχθούν πρός ενίσχυσιν τής ενεργειακής ασφαλείας. Όχι ως απαραίτητη υποδομή. Τό κείμενο είναι φαινομενικώς αθώο, πρέπει όμως νά διαβάσει κανείς «μέσα από τίς γραμμές» γιά νά κατανοήσει αυτά πού μπορεί νά υποκρύπτονται. Γίνεται αναφορά στό ζήτημα τών εξορύξεων στίς θαλάσσιες αυτές ζώνες, καί καθώς τούτο συνδέεται μέ τήν διαμόρφωση συνεργασιών, καταλαβαίνει κανείς ότι οι «συνεργασίες» αυτές ελάχιστα απέχουν από τήν «συνεκμετάλλευση». Άλλωστε σημεία γιά τά οποία η Τουρκία έχει δημοσιοποιήσει τήν πρόθεσή της νά προχωρήσει σέ γεωτρήσεις καί έρευνες, γειτνιάζουν μέ τίς ζώνες γιά τίς οποίες Ελλάς καί ΗΠΑ συζητούν θέτοντας θέμα εξορύξεων. Δέν είναι τυχαίο ότι στό σημείο αυτό γίνεται αναφορά «στήν συμμετοχή τής ExxonMobil σέ συνεργασία μέ τήν Total καί τά Ελληνικά Πετρέλαια Δυτικά καί Νοτιοδυτικά τής Κρήτης». Όταν προστίθεται ότι «προσβλέπουν στή σφυρηλάτηση νέων συνεργασιών» ευλόγως δημιουργείται τό ερώτημα, μέ ποιόν; Μέ τούς Τούρκους πού έχουν οριοθετήσει «οικόπεδα» γιά έρευνες καί εξορύξεις δίπλα;
Ένα άλλο σημαντικό ζήτημα είναι αυτό τών αγωγών. Καί δέν πρέπει νά περάσει απαρατήρητο τό γεγονός πώς ενώ γίνεται λόγος γιά τόν EastMed, η αμερικανική πλευρά δέν παραλείπει νά συγχαίρει τήν Ελλάδα γιά τήν ολοκλήρωση τού ελληνικού τμήματος τού αγωγού TAP καί τήν κατασκευή τού Διασυνδετηρίου αγωγού Ελλάδος Βουλγαρίας. Όσο γιά τόν East Med, αυτός τοποθετείται στά έργα υποδομής, τά οποία θά υποστηριχθούν υπό τήν προϋπόθεση ότι είναι «εμπορικώς βιώσιμα». Τό τί ακριβώς σημαίνει αυτό δέν προσδιορίζεται. Η έκφρασις πού χρησιμοποιείται όμως αφήνει πολλά περιθώρια ελαστικών ερμηνειών, πέρα από τό ότι υπόκειται σέ πολλές εξωγενείς παραμέτρους πού διαφοροποιούν τά δεδομένα κατά τρόπο εξαιρετικά ασύμμετρο.
Θά πρέπει επίσης νά γίνει αναφορά στήν στάση τού Ισραήλ, διότι τόν τελευταίο καιρό έχουν καλλιεργηθεί προσδοκίες συνεργασιών όσον αφορά τήν ενεργειακή εκμετάλλευση τής ανατολικής Μεσογείου. Τά πράγματα δέν είναι τόσο ευοίωνα. Χθές ο πρέσβυς τού Ισραήλ στήν Αθήνα Γιόσσι Αμράνι μίλησε στό ραδιόφωνο τής ΕΡΑ καί στούς δημοσιογράφους Θάνο Σιαφάκα καί Θοδωρή Ψαλιδόπουλο. Ηρωτήθη άν κατά τήν άποψή του τά νησιά έχουν δικαιώματα σέ υφαλοκρηπίδα καί ΑΟΖ. Απήντησε ότι κάτι τέτοιο δέν αποτελεί προτεραιότητα γιά τήν χώρα του, διότι αφ ενός δέν έχει νησιά καί αφ ετέρου δέν έχει υπογράψει τήν Σύμβαση τού ΟΗΕ γιά τό Δίκαιο τής Θαλάσσης. Απέφυγε εξ άλλου νά καταλογίσει στήν Τουρκία ευθύνες γιά τίς προκλητικές ενέργειές της. «Δέν βλέπουμε τήν Τουρκία ως αιτία τριβών» είπε. Έτσι διέλυσε κάποιες ψευδαισθήσεις. Ψευδαισθήσεις διαλύει καί ο διάλογος μέ τίς ΗΠΑ. Γιά αυτό καί παραθέτουμε τό κείμενο τής ανακοινώσεως πού εξεδόθη από τήν Ομάδα Εργασίας Υψηλού Επιπέδου Στρατηγικού Διαλόγου γιά Ενεργειακά Θέματα, τονίζοντας τά σημεία πού οδηγούν στά ανωτέρω παρατεθέντα συμπεράσματα:
«Οι Κυβερνήσεις τών Ηνωμένων Πολιτειών καί τής Ελλάδας πραγματοποίησαν μέσω τηλεδιάσκεψης, στίς 29 Ιουνίου 2020, τή 2η συνάντηση τής Ομάδας Εργασίας Υψηλού Επιπέδου Στρατηγικού Διαλόγου γιά Ενεργειακά Θέματα. Ο επικεφαλής τής αντιπροσωπείας τών ΗΠΑ, Υφυπουργός Εξωτερικών, αρμόδιος γιά τίς Ενεργειακές Πηγές, κ. Francis R. Fannon, ο Υφυπουργός Ενέργειας τών ΗΠΑ, κ. Mark Menezes, ο Υφυπουργός Εξωτερικών τής Ελλάδας γιά τήν Οικονομική Διπλωματία, κ. Κωσταντίνος Φραγκογιάννης καί ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος καί Ενέργειας, κ. Γεράσιμος Θωμάς, επιβεβαίωσαν τή δέσμευση τής Ελλάδας καί τών Ηνωμένων Πολιτειών νά συνεργαστούν γιά τήν υποστήριξη τής διαφοροποίησης τών πηγών ενέργειας στή Νοτιοανατολική Ευρώπη, νά συνεργαστούν μέ περιφερειακούς εταίρους στήν Ανατολική Μεσόγειο γιά τήν ανάπτυξη ενεργειακών πόρων καί γιά τήν προώθηση τής περιφερειακής ενεργειακής ασφάλειας. Η Ομάδα Εργασίας Ενέργειας χτίζει πάνω στήν σταθερά αυξανόμενη διμερή συνεργασία σέ συνέχεια τών συναντήσεων τού Στρατηγικού Διαλόγου ΗΠΑ Ελλάδας τό Δεκέμβριο τού 2018 καί τόν Οκτώβριο τού 2019.
Οι αντιπροσωπείες τών ΗΠΑ καί τής Ελλάδας συζήτησαν τίς τρέχουσες εξελίξεις στήν περιοχή τής Ανατολικής Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένης τής στήριξης τών ΗΠΑ γιά συμπεριληπτικές συνεργασίες πού φέρνουν εγγύτερα τά διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη στήν Ανατολική Μεσόγειο. Σέ αυτό τό πλαίσιο, καί τά δύο μέρη εξέφρασαν τή σταθερή ισχυρή υποστήριξή τους γιά τόν μηχανισμό 3 + 1 καί γιά τό Φόρουμ τής Ανατολικής Μεσογείου γιά τό Φυσικό Αέριο (East Mediterranean Gas Forum). Συζήτησαν, επίσης, τίς τρέχουσες συνθήκες τής αγοράς ενέργειας πού δημιουργήθηκαν από τήν πανδημία COVID-19. Κάθε πλευρά επανέλαβε τή σημασία τής διαφοροποίησης στόν ενεργειακό τομέα, πού αναδείχθηκε από τήν πρόσφατη διαταραχή τών αλυσίδων εφοδιασμού.
Οι αντιπροσωπείες τών ΗΠΑ καί τής Ελλάδας υπογράμμισαν τήν ανάγκη όπως όλα τά κράτη τής περιοχής τής Ανατολικής Μεσογείου νά διεξάγουν τίς δραστηριότητές τους σύμφωνα μέ τό διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου τού Διεθνούς Δικαίου τής Θάλασσας, όπως αποτυπώνεται στή Σύμβαση γιά τό Δίκαιο τής Θάλασσας τού 1982, καί νά προωθήσουν τίς σχέσεις καλής γειτονίας πρός όφελος τής περιφερειακής σταθερότητας καί ασφάλειας, δημιουργώντας έτσι ένα ευνοϊκό περιβάλλον γιά τή διαφοροποίηση τών ενεργειακών πηγών καί οδεύσεων.
Ο Υφυπουργός Εξωτερικών Fannon εξέφρασε τήν ικανοποίησή του γιά τήν ολοκλήρωση τού ελληνικού τμήματος τού Διαδριατικού αγωγού φυσικού αερίου (TAP), τήν υποστήριξη γιά τή συνέχιση τής κατασκευής τού Διασυνδετηρίου αγωγού Ελλάδας Βουλγαρίας (IGB), καθώς καί γιά τήν επίτευξη προόδου στό έργο τής πλωτής μονάδας υγροποιημένου φυσικού αερίου τής Αλεξανδρούπολης καί τής υπόγειας αποθήκης φυσικού αερίου τής Καβάλας, καθώς, επίσης, καί στή διασύνδεση Ελλάδας Βόρειας Μακεδονίας. Οι αντιπροσωπείες τής Ελλάδος καί τών ΗΠΑ επιβεβαίωσαν τήν υποστήριξή τους στή διαφοροποίηση τών εξαγωγικών επιλογών γιά τίς ενεργειακές πηγές τής Ανατολικής Μεσογείου, πού ενισχύουν τήν ενεργειακή ασφάλεια σέ περιφερειακό καί ευρωπαϊκό επίπεδο καί είναι εμπορικά βιώσιμες, οι οποίες θά μπορούσαν νά περιλάβουν νέα έργα υποδομής όπως ο Αγωγός τής Ανατολικής Μεσογείου (EastMed).
Η Ομάδα συζήτησε, επίσης, δυνητικές επενδύσεις τού ιδιωτικού τομέα τών ΗΠΑ στόν ελληνικό ενεργειακό τομέα, τίς ευκαιρίες στήν αγορά πετρελαίου καί τήν επέκταση τής συνεργασίας στόν τομέα τών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Αυτό αναδείχθηκε από τίς νέες ευκαιρίες γιά αμερικανικές επενδύσεις πού δημιουργούνται από τό Development Finance Corporation (DFC) τών ΗΠΑ. Αμφότερες πλευρές χαιρέτισαν τή συμμετοχή τής ExxonMobil σέ συνεργασία μέ τήν Total καί τά Ελληνικά Πετρέλαια σέ δύο θαλάσσιες περιοχές, οι οποίες έχουν παραχωρηθεί γιά έρευνα καί εκμετάλλευση Δυτικά καί Νοτιοδυτικά τής Κρήτης καί προσβλέπουν στή σφυρηλάτηση νέων συνεργασιών σέ αυτόν τόν τομέα. Οι δύο πλευρές συζήτησαν, επίσης, τίς πιθανές ευκαιρίες γιά επενδύσεις τών ΗΠΑ στόν τομέα τών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, υπό τό φώς τού πρόσφατα επικυρωμένου ελληνικού νόμου περί τού Εκσυγχρονισμού τής Περιβαλλοντικής Νομοθεσίας. Οι αντιπροσωπείες τών ΗΠΑ καί τής Ελλάδας δεσμεύθηκαν νά συνεχίσουν τή συνεργασία σέ όλους τούς τομείς πού συζητήθηκαν στήν Ομάδα Εργασίας γιά ενεργειακά θέματα στό πλαίσιο τού Στρατηγικού Διαλόγου».
