ΕΛΓΑ: Η μεγάλη προκαταβολή των αποζημιώσεων από τον εαρινό παγετό 2025 ενεργοποιείται — σύμφωνα με πληροφορίες από τον ΕΛΓΑ — μέχρι την Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου, ενώ το συνολικό πακέτο των 120 εκατ. ευρώ εγκρίνεται σε συνεργασία με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Παράλληλα, μέσω του θεσμικού πλαισίου της Διαύγειας δημοσιεύτηκαν οι νέες διατάξεις για τη διευκόλυνση των παραγωγών ως προς την ασφαλιστική εισφορά 2025, ενώ επιβεβαιώθηκε και η νέα ενίσχυση ζωοτροφών (de minimis) με ποσά 6€, 9€ και 21€ ανά θηλυκό αιγοπρόβατο. Την ίδια ώρα, η ΑΑΔΕ θα «παγώσει» μέχρι το 2026 τη βεβαίωση παλιών εισφορών παραγωγών, δίνοντας σημαντική ανάσα σε όσους έχουν ανεξόφλητες υποχρεώσεις.
Η πιο κρίσιμη πληρωμή της χρονιάς: 120 εκατ. ευρώ έως την Τετάρτη
Στις υπηρεσίες του ΕΛΓΑ επικρατεί τις τελευταίες ημέρες κλίμα υψηλής κινητικότητας. Το ταμείο του Οργανισμού διαθέτει πλέον επάρκεια ρευστότητας ώστε να προχωρήσει στην πολυαναμενόμενη προκαταβολή των αποζημιώσεων για τις ζημιές που προκάλεσαν οι ισχυροί παγετοί του Μαρτίου–Απριλίου 2025.
Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία, οι πιστώσεις θα αφορούν το σύνολο των παραγωγών, ανεξάρτητα από το εάν έχουν εξοφλήσει την ασφαλιστική εισφορά του 2025. Αυτή η εξαίρεση – που έρχεται μετά από πολιτική απόφαση – ανοίγει τον δρόμο ώστε χιλιάδες παραγωγοί να λάβουν χρήματα σε μια περίοδο που οι οικονομικές ανάγκες κορυφώνονται.
Όπως ειπώθηκε σε πρόσφατη σύσκεψη, η τελική υπογραφή για την προκαταβολή αναμένεται να μπει μέχρι την Τρίτη, με πιθανότερη ημέρα πληρωμής την Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου.
Η μεγάλη αλλαγή: Πληρωμές χωρίς υποχρέωση εισφορών 2025
Με τροπολογία του ΥΠΑΑΤ που αναμένεται να ψηφιστεί άμεσα, η εξόφληση των εισφορών ΕΛΓΑ δεν θα αποτελεί προϋπόθεση για τη λήψη της προκαταβολής αποζημιώσεων. Η προθεσμία για την καταβολή της εισφοράς 2025 μεταφέρεται στην 30ή Ιουνίου 2026, ενώ θα υπάρξει ειδικό πλαίσιο για τη ρύθμιση παλιών οφειλών 2020–2024.
Η τροπολογία προβλέπει επίσης:
• προκαταβολή έως 80% της εκτιμηθείσας ζημιάς για ζημιές 2025,
• επέκταση υπερωριών και αποζημιώσεων για τους γεωτεχνικούς, ώστε να ολοκληρωθούν γρηγορότερα οι εκτιμήσεις,
• παράταση ευθυνών έως την ολοκλήρωση της διαχείρισης των φακέλων παγετού.
Η ρύθμιση αφορά χιλιάδες παραγωγούς που είχαν μείνει «εκτός συστήματος» λόγω ανοικτών εισφορών και αποτελούν την πιο ευάλωτη κατηγορία σε συνθήκες ακραίας κλιματικής ζημιάς.
Τι ισχύει για το Φυτικό Κεφάλαιο – Προκαταβολή 60%
Μετά τη δημοσίευση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης στη Διαύγεια, η οποία αφορά τις ζημιές του Σεπτεμβρίου 2023 από τις πλημμύρες, ο ΕΛΓΑ ξεκινά τον νέο κύκλο προκαταβολών για το φυτικό κεφάλαιο.
Η απόφαση προβλέπει:
• προκαταβολή 60% της τελικής επιχορήγησης,
• επιλέξιμες καλλιέργειες: ελαιώνες, αμπέλια, ακτινίδια, δενδρώδεις καλλιέργειες, αρωματικά φυτά και μηδική,
• προϋπολογισμό 34,35 εκατ. ευρώ,
• απαραίτητη προϋπόθεση για τελική καταβολή την εξόφληση εισφοράς ΕΛΓΑ 2023,
• δικαιούχους όσους έχουν υποβάλει ΟΣΔΕ 2023 και είναι εγγεγραμμένοι στο ΜΑΑΕ.
Ο κύκλος αυτός θεωρείται ο πιο σύνθετος, λόγω των εξατομικευμένων εκτιμήσεων που απαιτούνται σε κάθε παραγωγική μονάδα.
De minimis 2025: Τελική ενίσχυση ζωοτροφών 6€, 9€, 21€ ανά ζώο
Με νέα ΚΥΑ που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, αλλάζει η βάση υπολογισμού της ενίσχυσης για ζωοτροφές σε αιγοπροβατοτρόφους.
Η ενίσχυση διαμορφώνεται:
• 6 € ανά θηλυκό αιγοπρόβατο σε περιοχές με μικρότερη επιβάρυνση,
• 9 € σε ενδιάμεσες ζώνες,
• 21 € στις πιο πληγείσες περιφερειακές ενότητες.
Η αύξηση κατά +50% από τις αρχικές τιμές (4€, 6€, 14€) αποδίδεται στη συνεχιζόμενη επίδραση της ευλογιάς το β’ εξάμηνο του 2025. Η νέα κατανομή καταργεί το «ενιαίο μοντέλο ενίσχυσης» και δημιουργεί στοχευμένη, γεωγραφικά διαφοροποιημένη αποζημίωση.
Το επιπλέον κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό ανέρχεται σε 21 εκατ. ευρώ, ανεβάζοντας τη συνολική δαπάνη για το 2025 στα 84 εκατ. ευρώ.
Γιατί οι παραγωγοί μιλούν για «ανάσα» πριν τις γιορτές
Παράγοντες της αγοράς σημειώνουν ότι η συγκυρία αυτών των πληρωμών — αποζημιώσεις παγετού, προκαταβολές φυτικού κεφαλαίου, ενισχύσεις ζωοτροφών — δημιουργεί μια τριπλή οικονομική στήριξη σε χρονική στιγμή όπου:
• οι καλλιεργητικές δαπάνες αυξάνονται,
• το κόστος ζωοτροφών παραμένει υψηλό,
• οι παραγωγικές μονάδες πιέζονται από μειωμένη ρευστότητα.
Η πληρωμή των 120 εκατ. ευρώ θεωρείται η σημαντικότερη διότι αφορά άμεση ζημιά στη φετινή παραγωγή και έχει άμεσο οικονομικό αποτύπωμα.
► Τι αναμένεται από εδώ και πέρα
1. Υπογραφή απόφασης παγετού: αναμένεται έως την Τρίτη.
2. Πιστώσεις 120 εκατ. ευρώ: πιθανότερη ημέρα Τετάρτη.
3. Φυτικό κεφάλαιο 60%: μέσα στις επόμενες ημέρες από τη στελέχωση εκτιμήσεων.
4. De minimis ζωοτροφών: πληρωμές εντός δεκαημέρου.
5. Ρυθμίσεις εισφορών 2023–2025: από ΑΑΔΕ έως τέλη 2026.
Η παράλληλη ενεργοποίηση όλων αυτών των μέτρων δημιουργεί για πρώτη φορά έπειτα από μήνες την αίσθηση ότι ο αγροτικός τομέας μπαίνει σε περίοδο συντονισμένης οικονομικής αποκατάστασης.
Το αγροτικό 2025 κλείνει με το πιο εκτεταμένο πακέτο αποζημιώσεων και ενισχύσεων των τελευταίων ετών. Η ταυτόχρονη καταβολή:
• αποζημιώσεων παγετού,
• προκαταβολών φυτικού κεφαλαίου,
• ενισχύσεων ζωοτροφών,
• ρυθμίσεων για εισφορές,
φέρνει μια πραγματικά κρίσιμη οικονομική ενίσχυση σε παραγωγούς που είχαν φτάσει στα όρια της οικονομικής αντοχής τους.
