ΑΛΛΑΓΗ ΩΡΑΣ: Η Ελλάδα –όπως και οι υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης– ετοιμάζεται για τη μετάβαση από τη θερινή στη χειμερινή ώρα, την Κυριακή 26 Οκτωβρίου 2025.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Στις 04:00 τα ξημερώματα, οι δείκτες των ρολογιών θα γυρίσουν μία ώρα πίσω, δηλαδή στις 03:00. Το μέτρο, που εφαρμόζεται εδώ και δεκαετίες με στόχο την εξοικονόμηση ενέργειας, συνεχίζει να ισχύει παρά τις συζητήσεις για οριστική κατάργησή του.
Γιατί αλλάζει η ώρα
Η αλλαγή της ώρας καθιερώθηκε στις χώρες της Ευρώπης στη δεκαετία του 1970, έπειτα από την πετρελαϊκή κρίση, ώστε να αξιοποιείται καλύτερα το φως της ημέρας και να μειώνεται η ενεργειακή κατανάλωση.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η πρακτική της θερινής και χειμερινής ώρας είχε σημαντικό αποτέλεσμα τις προηγούμενες δεκαετίες, όμως τα τελευταία χρόνια η ενεργειακή απόδοση των συσκευών και η διαφοροποίηση των ωραρίων εργασίας έχουν μειώσει τον αντίκτυπο.
Ωστόσο, η αλλαγή ώρας εξακολουθεί να αποτελεί κοινή ευρωπαϊκή πολιτική και εφαρμόζεται με βάση την Οδηγία 2000/84/ΕΚ, η οποία ισχύει για όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε.
Παρά την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για κατάργησή της, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν έχει ακόμη υιοθετήσει κοινή θέση, καθώς αρκετά κράτη διαφωνούν σχετικά με το αν θα παραμείνουν μόνιμα στη θερινή ή στη χειμερινή ώρα.
Ποιοι υποστηρίζουν την κατάργηση
Πολλοί επιστήμονες και οργανισμοί υποστηρίζουν ότι η εναλλαγή ώρας δύο φορές τον χρόνο επηρεάζει αρνητικά το βιολογικό ρολόι του ανθρώπου.
Έρευνες του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος δείχνουν ότι η ξαφνική αλλαγή στη διάρκεια της ημέρας προκαλεί κόπωση, δυσκολία συγκέντρωσης και διαταραχές ύπνου, ιδίως σε ευπαθείς ομάδες, όπως τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι.
Παράλληλα, ορισμένες χώρες –όπως η Φινλανδία και η Πολωνία– έχουν ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επιτρέψει τη μόνιμη εφαρμογή μίας μόνο ώρας, προτείνοντας την κατάργηση των εποχικών αλλαγών.
Τι λένε οι ειδικοί στην Ελλάδα
Όπως ανέφεραν στο tilegrafimanews.gr ειδικοί του Αστεροσκοπείου Αθηνών, η αλλαγή ώρας έχει περιορισμένο πλέον ενεργειακό όφελος, αλλά παραμένει χρήσιμη για τη συνοχή του ευρωπαϊκού συστήματος.
«Αν κάθε χώρα επιλέξει διαφορετική ώρα, θα υπάρξει τεράστια αναστάτωση στις μεταφορές, στις αεροπορικές συνδέσεις και στις οικονομικές συναλλαγές. Για αυτό και η Ελλάδα –μέχρι νεωτέρας– ακολουθεί το ευρωπαϊκό πλαίσιο», σημειώνουν χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η χειμερινή ώρα ευνοεί περισσότερο τη φυσιολογική λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού, καθώς ευθυγραμμίζει καλύτερα τον ύπνο με το φυσικό φως της ημέρας. Αντίθετα, η θερινή ώρα επιμηκύνει τη δραστηριότητα τις βραδινές ώρες, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη απόδοση το πρωί.
Πώς επηρεάζει την καθημερινότητα
Η αλλαγή της ώρας φέρνει πρακτικές συνέπειες για εκατομμύρια πολίτες. Τα μέσα μαζικής μεταφοράς, οι αεροπορικές και ακτοπλοϊκές εταιρείες, αλλά και οι υπηρεσίες του Δημοσίου προσαρμόζουν τα δρομολόγιά τους, ενώ τα σύγχρονα κινητά τηλέφωνα και υπολογιστές προσαρμόζουν αυτόματα την ώρα τους.
Η χειμερινή ώρα θα παραμείνει σε ισχύ έως την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου 2026, οπότε θα επανέλθει η θερινή.
Οι ειδικοί συνιστούν την πρώτη μέρα μετά την αλλαγή ώρας να αποφεύγεται η έντονη σωματική δραστηριότητα και η οδήγηση σε κατάσταση κόπωσης, καθώς το σώμα χρειάζεται ένα μικρό διάστημα προσαρμογής. Οι γιατροί τονίζουν επίσης ότι η έλλειψη ύπνου, έστω και για μία ώρα, μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση και τη συγκέντρωση.
Η συζήτηση για το μέλλον του μέτρου
Παρότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εισηγηθεί από το 2018 την κατάργηση της αλλαγής ώρας, η τελική απόφαση έχει παγώσει λόγω των διαφορών μεταξύ των κρατών-μελών. Η Ελλάδα δεν έχει εκφράσει πρόθεση αποχώρησης από το σύστημα, αλλά –όπως επισημαίνουν πηγές του Υπουργείου Περιβάλλοντος– παρακολουθεί τις εξελίξεις και συμμετέχει ενεργά στις διαβουλεύσεις των Βρυξελλών.
Η απόφαση για το αν και πότε θα σταματήσει οριστικά η αλλαγή ώρας θα ληφθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ύστερα από νέα μελέτη για τις ενεργειακές επιπτώσεις και την ψυχολογική προσαρμογή των πολιτών. Μέχρι τότε, κάθε Οκτώβριο και Μάρτιο, οι Ευρωπαίοι θα συνεχίσουν να γυρίζουν τους δείκτες των ρολογιών τους, υπενθυμίζοντας ότι ακόμη και ο χρόνος, μερικές φορές, παίρνει την πορεία του προς τα πίσω.
