ΟΠΕΚΕΠΕ: Το 2025 δεν θα υπάρξουν προκαταβολές βασικής ενίσχυσης στα μέσα Οκτωβρίου: αυτό είναι πλέον το βασικό δεδομένο που αλλάζει τις ισορροπίες ρευστότητας για χιλιάδες εκμεταλλεύσεις.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ, οι πληρωμές της ΚΑΠ για το έτος αιτήσεων 2025 μετατίθενται προς το τέλος του 2025, ενώ καταβάλλεται προσπάθεια να κλείσει ως τον Δεκέμβριο «ουρά» οφειλών περίπου 400 εκατ. ευρώ για ενισχύσεις του 2024 και προγενέστερων ετών.
Το μείγμα μέτρων ρευστότητας συμπληρώνεται με δύο παρεμβάσεις από τον κρατικό προϋπολογισμό: 63 εκατ. ευρώ για ζωοτροφές και 12 εκατ. ευρώ για αποζημιώσεις από φερτά υλικά (Daniel).
Τι σημαίνει «χωρίς προκαταβολή» – και γιατί βαρύνει η απόφαση της DG AGRI
Η μη καταβολή προκαταβολών βασικής στα μέσα Οκτωβρίου είναι ελληνική «ιδιαιτερότητα». Η Κομισιόν, κάθε χρόνο, ανάβει πράσινο φως στα κράτη-μέλη για προκαταβολές προκειμένου να στηριχθεί η ρευστότητα στην ύπαιθρο. Η Ελλάδα, όμως, βρίσκεται αντιμέτωπη με το αυστηρό μήνυμα της DG AGRI: πληρωμές δεν μπορούν να γίνουν χωρίς πλήρεις, ενδελεχείς και διασταυρωτικούς ελέγχους στο ΟΣΔΕ. Είναι γνωστό ότι «οι ρίζες» του σκανδάλου στον ΟΠΕΚΕΠΕ σχετίζονται ακριβώς με ελλιπείς ελέγχους. Εφόσον η ΚΑΠ μετατρέπει κάθε λάθος σε δημοσιονομική διόρθωση (πρόστιμο), η πολιτική απόφαση είναι ξεκάθαρη: πρώτα οι έλεγχοι, μετά οι πληρωμές – έστω κι αν αυτό κοστίζει σε ρευστότητα.
ΑΓΡΟΤΕΣ-ΟΣΔΕ: οι «αριθμοί» πίσω από τις καθυστερήσεις
Μέχρι στιγμής έχουν οριστικοποιήσει δηλώσεις >600.000 αγρότες, με περίπου 40.000 να εκκρεμούν (στοιχεία προηγούμενων ημερών). Το 7% των δηλώσεων εμφανίζει ζήτημα με ΑΤΑΚ, ενώ ένα επιπλέον 4% –κυρίως σε Σέρρες, Δράμα και περιφέρεια Θεσσαλονίκης– παρουσιάζει ιδιαιτερότητες στα περιουσιακά. Γι’ αυτά, προαναγγέλθηκε εγκύκλιος ΟΠΕΚΕΠΕ και στοχευμένη ενημέρωση από την ΑΑΔΕ προς τους αγρότες για διορθώσεις. Στο παρασκήνιο, η Γενική Διεύθυνση Γεωργίας έχει δώσει μέχρι Νοέμβριο περιθώριο συμμόρφωσης: αν οι αλλαγές δεν υλοποιηθούν, η Κομισιόν έχει ήδη προειδοποιήσει ακόμη και για μερική αναστολή επιδοτήσεων.
Χρονολόγιο-κλειδί
• Σεπτέμβριος 2024: η DG AGRI ζητά βελτιώσεις στο ΟΣΔΕ.
• 4 Αυγούστου 2025: επιστολή-προειδοποίηση της Επιτροπής για τήρηση κανόνων στους ελέγχους.
• Τέλος Σεπτεμβρίου 2025: ακόμη «ανοικτή» η πλατφόρμα, με περιορισμένη δυνατότητα ελέγχων.
• Νοέμβριος 2025: deadline για κρίσιμες αλλαγές (ΑΤΑΚ, διασταυρώσεις, μητρώα).
• Τέλος 2025: στόχος πληρωμής ενισχύσεων 2025 (χωρίς προκαταβολή) και εκκαθάριση οφειλών 2024.
Άμεσες ροές: 10–15 ημέρες για Daniel, ζωοτροφές, βιολογικά (30%)
Με βάση το κυβερνητικό σήμα, σε 10–15 ημέρες αναμένονται πληρωμές για:
1. Αποζημιώσεις φερτών υλικών (Daniel),
2. Ενίσχυση ζωοτροφών (συνολικά 63 εκατ. ευρώ),
3. Τελική δόση 30% σε βιολογική γεωργία/κτηνοτροφία/μελισσοκομία, μετά τους διασταυρωτικούς ελέγχους.
Η πηγή χρηματοδότησης εδώ είναι ο κρατικός προϋπολογισμός μέσω του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, όχι το ταμείο του ΟΠΕΚΕΠΕ, ώστε να μην επιβαρυνθεί περαιτέρω ο κύκλος εκκαθαρίσεων του 2024.
Γιατί «καίει» ο ΑΤΑΚ – τι θα δουν οι αγρότες στα ειδοποιητήρια
Το ΑΤΑΚ παραμένει ο «μεγάλος πονοκέφαλος». Περίπου 7% των δηλώσεων έχει ασυμφωνίες με το Ε9/Κτηματολόγιο, με αποτέλεσμα να απαιτούνται διορθώσεις σε τίτλους, γεωχωρικά και ιδιοκτησιακά. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, όσοι ανήκουν στο επίμαχο 7% θα λάβουν προσωπικά ειδοποιητήριααπό την ΑΑΔΕ τις επόμενες ημέρες. Για το επιπλέον 4% (κυρίως Βόρεια Ελλάδα) έρχεται εγκύκλιοςαπό τον ΟΠΕΚΕΠΕ που θα αποσαφηνίζει χειρισμούς. Χωρίς καθαρό ΑΤΑΚ, δεν «περνούν» οι διασταυρώσεις – άρα δεν πληρώνονται ενισχύσεις.
Ρευστότητα 2024: ποιοι προηγούνται στην «ουρά» των 400 εκατ.
Το υπουργείο ιεραρχεί κατά προτεραιότητα αποζημιώσεις τελευταίων μηνών (Daniel, ζωοτροφές, ευλογιά) και εκκρεμότητες του 2024. Μέχρι τώρα, το ισχυρό «μπλοκάρισμα» στους ελέγχους σήμαινε καθυστέρηση και για τους δύο πυλώνες της ΚΑΠ. Η δέσμευση είναι να «τρέξουν» οι φάκελοι με πλήρεις διασταυρώσεις ώστε να εκταμιευτεί το μεγαλύτερο μέρος από τα ~400 εκατ. ευρώ έως Δεκέμβριο. Προϋπόθεση: να ολοκληρωθεί η τεχνική συμμόρφωση ΟΣΔΕ εντός του Νοεμβρίου.
Κτηνοτροφία υπό πίεση: 63 εκατ. για ζωοτροφές, αλλά «τρύπες» στο ταμείο
Οι κτηνοτρόφοι υφίστανται διπλό πλήγμα: από τη μια, απώλεια εισοδήματος λόγω ζωονόσων· από την άλλη, έλλειψη προκαταβολής βασικής στον κρίσιμο Οκτώβριο. Τα 63 εκατ. ευρώ για ζωοτροφές θα ανακουφίσουν μέρος του κόστους, αλλά η καθυστέρηση «γραμμής» πληρωμών του 2024 αφήνει κενό ρευστότητας. Με τις τιμές σε πολλά προϊόντα κάτω του κόστους, το χρηματοδοτικό στρες είναι υπαρκτό: η μη έγκαιρη προκαταβολή διαβρώνει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα απέναντι σε συναδέλφους άλλων κρατών-μελών που πληρώνονται νωρίτερα.
Ρεαλιστικό πλάνο για τον παραγωγό: τι να κάνετε από σήμερα
1. Ελέγξτε ΑΤΑΚ & Ε9 πριν φτάσει η ειδοποίηση· κερδίζετε εβδομάδες.
2. Οριστικοποιήστε τυχόν εκκρεμείς δηλώσεις (από τις ~40.000) ώστε να μπει ο φάκελος στη ροή ελέγχων.
3. Παρακολουθήστε ανακοινώσεις/εγκυκλίους σε ΟΠΕΚΕΠΕ και ΥπΑΑΤ για τις τμηματικές εκκαθαρίσεις 2024.
4. Για τις οφειλές Daniel/ζωοτροφές/βιολογικά, κρατήστε έγγραφα κόστους και υποβάλετε έγκαιρα τυχόν συμπληρωματικά που ζητηθούν – οι διασταυρώσεις είναι μη διαπραγματεύσιμες σε αυτή τη φάση.
5. Σε περιπτώσεις «ιδιαιτεροτήτων» ιδιοκτησίας (το 4%), αναμείνατε τη νέα εγκύκλιο για ειδικές λύσεις.
Το 2025 θα είναι «έτος εκκαθάρισης» και αυστηρών ελέγχων. Χωρίς προκαταβολή βασικής, η πίεση ρευστότητας είναι δεδομένη – όμως το ρίσκο «πληρωμών με επιστροφή» είναι μεγαλύτερο. Το στοίχημα για το σύστημα είναι διπλό: να κλείσει έγκαιρα τα 400 εκατ. των οφειλών 2024 και να φέρει το ΟΣΔΕ σε πλήρη συμμόρφωση μέχρι Νοέμβριο, ώστε οι πληρωμές του 2025 στο τέλος της χρονιάς να «τρέξουν» χωρίς νέα εμπόδια.
