ΟΠΕΚΕΠΕ: Η οργή στον κάμπο ξεχειλίζει και η κοινωνική πίεση χτυπά κόκκινο, καθώς χιλιάδες αγρότες διαπιστώνουν ότι ο πολυαναμενόμενος έλεγχος του ΟΠΕΚΕΠΕ όχι μόνο καθυστέρησε, αλλά άφησε εκτός πληρωμών πάνω από το ένα τρίτο των δικαιούχων.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Από το πρωί του Σαββάτου, τα χωριά γεμίζουν ψίθυρους, καταγγελίες και αγωνία, με τους παραγωγούς να κάνουν λόγο για «πληρωμή-ντροπή», ενώ οι τράπεζες επιβεβαιώνουν ότι οι λογαριασμοί χιλιάδων παραμένουν άδειοι. Την ίδια ώρα, το ΥΠΑΑΤ επιχειρεί να ρίξει τους τόνους, μιλώντας για «μεταβατική χρονιά», όμως η πραγματικότητα που βιώνουν οι αγρότες είναι ασφυκτική.
Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, η καταβολή της προκαταβολής της βασικής ενίσχυσης εξελίχθηκε σε φιάσκο τέτοιας κλίμακας που μέχρι και οργανώσεις παραγωγών κάνουν λόγο για «σπάσιμο της κοινωνικής συνοχής». Αγρότες που ποτέ δεν είχαν πρόβλημα με τα χωράφια τους, με καθαρά ΑΤΑΚ, ΚΑΕΚ και πλήρη στοιχεία, βρέθηκαν ξαφνικά εκτός, λόγω δορυφορικών ενδείξεων και «κολλημένων» ελέγχων στο monitoring.
«Ξημέρωσε ο χειρότερος εφιάλτης» – Η νύχτα στα ΑΤΜ
Χιλιάδες παραγωγοί περιφέρονταν τα ξημερώματα μπροστά στα ΑΤΜ, περιμένοντας μάταια να δουν την πολυπόθητη πίστωση. Πολλοί μετακίνησαν ζώα, άλλοι άφησαν απλήρωτους εργάτες, άλλοι ανέβαλαν παραδόσεις. Η εικόνα, όπως την περιγράφουν οι ίδιοι, «ήταν μια ντροπή που δεν έχει προηγούμενο».
Το πρόβλημα επιδεινώθηκε από το τεχνικό blackout στο e-banking της Τράπεζας Πειραιώς, που κατέρρευσε για ώρες, προκαλώντας πανικό στους δικαιούχους. Η αποκατάσταση της λειτουργίας, που ήρθε μετά τα μεσάνυχτα, δεν άλλαξε το αποτέλεσμα: το 35% των παραγωγών δεν είδε ούτε ένα ευρώ.
Η κυβέρνηση μιλά για ενστάσεις – Οι αγρότες μιλούν για κοροϊδία
Από το πρωί του Σαββάτου, το ΥΠΑΑΤ, η πολιτική ηγεσία και κυβερνητικά στελέχη επιχειρούν να καθησυχάσουν καταστάσεις, λέγοντας ότι θα ανοίξει άμεσα η διαδικασία ενστάσεων. Όμως, η οργή δεν περιορίζεται. Οι αγρότες θεωρούν ότι αυτό δεν αποτελεί λύση αλλά παράταση του προβλήματος.
Ο Κώστας Τσιάρας σε δηλώσεις του υπογράμμισε πως «κανένας έντιμος γεωργός δεν θα αδικηθεί», όμως αυτή η φράση —που ειπώθηκε πολλές φορές τα τελευταία χρόνια— σήμερα ηχεί κενή για όσους δεν πήραν χρήματα ενώ πληρούσαν όλα τα κριτήρια.
Το monitoring «έκοψε» χιλιάδες καλλιέργειες
Σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία, πολλά χωράφια κρίθηκαν μη επιλέξιμα επειδή η δορυφορική εικόνα της χρονικής στιγμής δεν αποτύπωνε την πραγματική καλλιέργεια. Σε άλλες περιπτώσεις, ο αλγόριθμος αποτύπωσε λάθος το χρώμα ή τη δομή της φυτείας, «κιτρινίζοντας» αγροτεμάχια που ήταν απολύτως καθαρά.
Το αποτέλεσμα: δεκάδες χιλιάδες καλλιεργητές χωρίς προκαταβολή και χωρίς σαφή ενημέρωση.
ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ: 15.000 αγροτεμάχια σε γκρίζα ζώνη
Πάνω από 15.000 τεμάχια σε Σέρρες, Δράμα, Θεσσαλονίκη μπήκαν σε διαδικασία ελέγχου λόγω ασυμφωνιών στα στοιχεία. Η Διοίκηση επιμένει ότι πρόκειται για απαίτηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όμως οι παραγωγοί θυμίζουν πως οι συγκεκριμένες περιοχές είχαν επισημάνει έγκαιρα τα προβλήματα.
Οργισμένα μηνύματα και απειλή μπλόκων
Μέσα στα χωριά της Θεσσαλίας, της Κεντρικής Μακεδονίας και της Θράκης, το κλίμα είναι εκρηκτικό. Αγροτικές οργανώσεις μιλούν ανοιχτά για κινητοποιήσεις. Ορισμένοι μιλούν ακόμη και για «εμπαιγμό», βλέποντας τη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών ενισχύσεων να γίνεται «κομμάτια χωρίς λογική».
Το ΕΛΓΑ έχει ήδη δεχθεί κύμα τηλεφωνημάτων από κτηνοτρόφους που έμειναν εκτός πληρωμών λόγω προβλημάτων στους βοσκότοπους, ενώ οι παραγωγοί ζητούν εξηγήσεις για το πώς γίνεται το ζωικό κεφάλαιο με καθαρά τιμολόγια να μην θεωρείται επιλέξιμο.
Η ΑΑΔΕ αναλαμβάνει από το 2026 – Αβεβαιότητα και φόβος
Η μετάβαση του Οργανισμού στην ΑΑΔΕ από το 2026 έχει δημιουργήσει πρόσθετο άγχος. Πολλοί παραγωγοί θεωρούν ότι το νέο καθεστώς θα είναι πιο αυστηρό και πιο ψυχρό, με μηδενικά περιθώρια λάθους. Άλλοι πιστεύουν ότι ίσως έτσι μπει τέλος στα «παραθυράκια» και στους μεσάζοντες.
Προς το παρόν, όμως, η εικόνα είναι μία: χάος και αναστάτωση.
Προγράμματα ΠΑΑ, Βιολογικά, Νιτρικά και Μέτρο 23 σε καθυστέρηση
Τα 119 εκατ. του ΠΑΑ που αναμένονταν αρχές εβδομάδας καθυστερούν, ενώ παραγωγοί από τα Βιολογικά και τα Νιτρικά αναφέρουν ότι δεν έχουν καμία ενημέρωση. Το ίδιο ισχύει και για το Μέτρο 23, που υποτίθεται ότι θα ενίσχυε όσους επλήγησαν από απώλεια εισοδήματος.
Κανείς δεν γνωρίζει ποια περιφέρεια θα πληρωθεί πρώτη, ούτε αν όλα τα προγράμματα θα προλάβουν τη χρονική προθεσμία που θέτει το ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Η κυβέρνηση επιμένει: «Δεν θα χαθεί ούτε ένα ευρώ»
Το κυβερνητικό αφήγημα είναι ξεκάθαρο: η χώρα δεν θα χάσει ούτε ένα ευρώ από τα ευρωπαϊκά κονδύλια. Η πραγματικότητα, όμως, των παραγωγών είναι εντελώς διαφορετική. Τα χωράφια περιμένουν λίπασμα, τα ζώα τροφή, οι υποχρεώσεις τρέχουν.
Οι περισσότεροι αγρότες λένε πως «τίποτα δεν πληρώνεται με υποσχέσεις».
Και τώρα τι;
Αν μέχρι τη Δευτέρα δεν υπάρξει σαφής οδηγία, ξεκινά μια νέα εκρηκτική περίοδος. Όλοι περιμένουν την επίσημη ανακοίνωση του ΥΠΑΑΤ σχετικά με την έναρξη των ενστάσεων, αλλά και τις λεπτομέρειες για τις συμπληρωματικές πληρωμές.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η αξιοπιστία του συστήματος βρίσκεται στο ναδίρ.
ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ
Την ίδια ώρα, έντονη είναι η συζήτηση γύρω από τον ρόλο των τεχνικών συμβούλων, οι οποίοι για ακόμη μία χρονιά παρουσιάζονται ως ο «αδύναμος κρίκος» της αλυσίδας. Αγροτικοί συνεταιρισμοί κάνουν λόγο για «αδιανόητη προχειρότητα», αναφέροντας ότι λάθη στους φακέλους, σε συνδυασμό με το ανεπαρκές λογισμικό των αναδόχων, οδήγησαν χιλιάδες παραγωγούς εκτός πληρωμών.
Από την πλευρά τους, τεχνοκράτες του συστήματος ΟΣΔΕ υποστηρίζουν ότι «όλα γίνονται βάσει των κανόνων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής», όμως η ουσία παραμένει: οι συνέπειες μεταφέρονται στον αγρότη και στην οικογένειά του.
Στις καφενειακές κουβέντες της υπαίθρου, η πραγματικότητα είναι πιο σκληρή. Παραγωγοί με 30 και 40 χρόνια στο κουρμπέτι δηλώνουν ότι «τέτοια ταπείνωση δεν την έχουν ξαναδεί». Αγρότης στη Δράμα περιγράφει: «Ποτέ δεν είχα πρόβλημα. Πάντα πλήρης δικαιολογητικά. Φέτος μηδέν ευρώ. Πώς θα πληρώσω τις ζωοτροφές;». Ανάλογες φωνές ακούγονται σε Θεσσαλία, Κιλκίς, Πέλλα και Θράκη.
Παράλληλα, οι οργανώσεις νέων αγροτών προειδοποιούν ότι η κατάσταση αποθαρρύνει μια ολόκληρη γενιά που είχε στραφεί προς την παραγωγή με όνειρα για βιώσιμη καλλιέργεια και εξωστρέφεια. «Αν το κράτος δεν μπορεί να κάνει μια πληρωμή στην ώρα της, πώς ζητά επενδύσεις, πράσινα σχέδια και νέες πρακτικές;» διερωτώνται.
Η πίεση προς το ΥΠΑΑΤ αυξάνεται, με διάφορες ενώσεις να απαιτούν άμεση πολιτική λύση πριν εξελιχθεί η κατάσταση σε γενικευμένη σύγκρουση. Σενάρια μιλούν για πιθανές συναντήσεις υπουργών με αντιπροσωπείες αγροτών ακόμη και εντός του Σαββατοκύριακου, ώστε να καμφθεί η οργή και να αποφευχθούν μπλόκα στους δρόμους — κάτι που ήδη ακούγεται έντονα στη Βόρεια Ελλάδα.
Το μόνο σίγουρο είναι πως, μετά από αυτή την πληρωμή, η αγροτική βάση νιώθει πιο ευάλωτη και πιο προδομένη από ποτέ. Αν η κυβέρνηση δεν προχωρήσει σε ά immediate διορθωτικά μέτρα, το κλίμα θα γίνει ανεξέλεγκτο.
