ΟΠΕΚΕΠΕ: Ένα βήμα μπροστά – δύο πίσω στις πληρωμές-Η πολυαναμενόμενη προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης μπαίνει τελικά στους λογαριασμούς των παραγωγών, αλλά μόνο… κατά το ήμισυ. Από τα 580 εκατ. ευρώ που θα έπρεπε κανονικά να πληρωθούν για το 70% της βασικής, ο ΟΠΕΚΕΠΕ τελικά διαθέτει μόλις 360-363 εκατ. ευρώ, δηλαδή περίπου το 62%.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Η κυβέρνηση επιχειρεί να δείξει ότι «τρέχει» τις διαδικασίες νωρίτερα από την 28η Νοεμβρίου, ωστόσο η πραγματικότητα, όπως τη βιώνει ο αγροτικός κόσμος, είναι πολύ πιο σκληρή.
Ο οργανισμός πληρωμών ΟΠΕΚΕΠΕ ενεργοποιεί την εντολή για ένα ποσό που υπολείπεται κατά 217 εκατ. ευρώ από την κανονική προκαταβολή. Για χιλιάδες παραγωγούς, αυτό το κενό μεταφράζεται σε οικονομική ασφυξία μέσα στην πιο κρίσιμη εποχή προετοιμασίας για τη νέα καλλιεργητική περίοδο.
Νέα ΚΑΠ, νέα προβλήματα – οι κτηνοτρόφοι στο στόχαστρο
Στην κορυφή των προβλημάτων βρίσκεται η νέα κατανομή βοσκοτόπων. Κτηνοτρόφοι από τον Έβρο έως την Ήπειρο αναφέρουν δραματικές μειώσεις δικαιωμάτων, που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν και το 90% σε σχέση με προηγούμενα χρόνια. Η ανακατανομή των εκτάσεων, βασισμένη σε νέα δεδομένα και «διορθώσεις» χαρτών, έχει οδηγήσει σε πραγματικά σοκ για πολλές εκμεταλλεύσεις.
Στην ίδια κατηγορία και τα ΑΤΑΚ, που και φέτος αποτελούν βραχνά. Όσοι δεν κατάφεραν να ολοκληρώσουν έγκαιρα μεταβιβάσεις ή να λύσουν κληρονομικές εκκρεμότητες είδαν τα αγροτεμάχιά τους να μπλοκάρονται από τις πληρωμές. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μέσω του ΥπΑΑΤ, υποστηρίζει ότι πρέπει να τηρούνται αυστηρά οι κανόνες της ΚΑΠ, όμως οι παραγωγοί βλέπουν μόνο χαμένες ενισχύσεις.
Monitoring: Το σύστημα που «κιτρίνισε» την ύπαιθρο
Το μεγαλύτερο πρόβλημα αυτή τη στιγμή είναι τα «κιτρινισμένα» χωράφια στο monitoring. Δορυφορικά συστήματα κατέγραψαν ανομοιογένειες στη βλάστηση, σημεία μη καλλιέργειας, διαφορετικές υφές εδάφους ή δείγματα μη δραστηριότητας.
Σε πολλές περιπτώσεις, όπως καταγγέλλουν οι παραγωγοί, πρόκειται για ενιαίες καλλιέργειες στις οποίες το σύστημα χρωμάτιζε άλλοτε πράσινο και άλλοτε κίτρινο το ίδιο αγροτεμάχιο. Το αποτέλεσμα; Μηδενική προκαταβολή σε εκτάσεις ολόκληρων περιφερειών.
Δεν είναι λίγοι εκείνοι που μιλούν για «ωμή παραδοχή λάθους», καθώς μόλις έναν μήνα νωρίτερα οι αρμόδιες αρχές διαβεβαίωναν ότι δεν υπάρχει κανένα απολύτως πρόβλημα και ότι οι πληρωμές θα γίνουν κανονικά.
Αναβρασμός στην περιφέρεια – αγρότες στο «κόκκινο»
Από τη Θράκη μέχρι τη Δυτική Μακεδονία και από τη Θεσσαλία έως τις Σέρρες, οι αγρότες βρίσκονται σε αναταραχή. Αγροτικοί σύλλογοι και ομάδες παραγωγών κάνουν λόγο για πλήρη αδικία και προαναγγέλλουν κινητοποιήσεις.
Σε πολλές περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, σύλλογοι αγροτών συγκεντρώνουν ήδη τρακτέρ, με στόχο αποκλεισμούς τελωνείων και εθνικών οδών. Η οργή έχει φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα, καθώς –όπως καταγγέλλουν– όσοι ήταν συνεπείς, δήλωσαν σωστά και καλλιέργησαν κανονικά, βρίσκονται «κομμένοι» επειδή οι δορυφόροι έβγαλαν «ευρήματα».
Τα προγράμματα που δίνουν ανάσα – αλλά όχι λύση
Μέσα σε όλο αυτό, η μόνη θετική είδηση είναι οι παράλληλες πληρωμές από αγροπεριβαλλοντικά μέτρα. Βιολογικά, νιτρικά, κομφούζιο, σπάνιες φυλές – όλα βρίσκονται σε διαδικασία πίστωσης, με αρκετές εγκρίσεις να έχουν ολοκληρωθεί.
Τα ποσά όμως, όσο σημαντικά κι αν είναι, δεν καλύπτουν το κενό μιας προκαταβολής βασικής που θα έπρεπε να φτάσει τα 580 εκατ. ευρώ. Όπως παραδέχονται στελέχη του ίδιου του Οργανισμού, «το μεγάλο στοίχημα της ΚΑΠ χάνεται στην πράξη όταν η βάση του συστήματος – η βασική ενίσχυση – μένει στον αέρα».
ΕΛΓΑ, Μέτρο 23 και Δεκέμβριος: η επόμενη μάχη
Το βλέμμα των παραγωγών στρέφεται τώρα στις επόμενες πληρωμές. Στον ασφαλιστικό οργανισμό ΕΛΓΑ αναμένεται να κριθεί μεγάλο κομμάτι της ρευστότητας των εκμεταλλεύσεων, καθώς οι προκαταβολές για τους παγετούς της άνοιξης υπολογίζονται από 100 έως 120 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, πληρωμές για το Μέτρο 23 – που αφορά απώλειες παραγωγής και αποζημιώσεις – αναμένονται μέσα στον Δεκέμβριο. Το ποσό των 178,5 εκατ. ευρώ θα παίξει καταλυτικό ρόλο στη βιωσιμότητα πολλών εκμεταλλεύσεων που δέχθηκαν χτυπήματα μέσα στο 2024.
Ψηφιακός έλεγχος χωρίς περιθώρια λάθους
Η αυστηρή διασταύρωση στοιχείων μέσω της ΑΑΔΕ φέρνει νέο κύμα άγχους. Οι δηλώσεις ΟΣΔΕ πλέον «διαβάζονται» αυτόματα με τα εισοδήματα, τα τιμολόγια και τα φορολογικά δεδομένα, περιορίζοντας σημαντικά τα περιθώρια να καλυφθούν λάθη ή παραλείψεις της τελευταίας στιγμής.
Λογιστές και φοροτεχνικοί προειδοποιούν ότι «φέτος δεν συγχωρείται τίποτα», καθώς ο παραμικρός αναντιστοιχία μπορεί να οδηγήσει σε μπλοκάρισμα πληρωμής ή ακόμη και σε επιστροφή ενισχύσεων.
Η επίσημη εικόνα: ψυχροί πίνακες και σκληρή πραγματικότητα
Πολλοί παραγωγοί, στην προσπάθειά τους να δουν τι πιστώθηκε τελικά, καταφεύγουν στην πλατφόρμα δημοσίευσης πληρωμών στο gov.gr. Εκεί, πίσω από τους αριθμούς, αποτυπώνεται η σκληρή πραγματικότητα: η νέα ΚΑΠ δίνει μικρότερες ενισχύσεις, απαιτεί περισσότερη γραφειοκρατία και αφήνει ελάχιστα περιθώρια προσαρμογής.
Όταν «λείπουν» 217 εκατ. ευρώ, κάποιος τα πληρώνει
Η ουσία δεν αλλάζει: όταν η χώρα αντί για 580 εκατ. ευρώ δίνει μόλις 363, κάποιος καλείται να σηκώσει το βάρος. Και αυτός δεν είναι ούτε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ούτε το κράτος – είναι ο αγρότης που προσπαθεί να κρατήσει ζωντανή τη γη του, τα ζώα του και το εισόδημά του.
Με την ύπαιθρο στα όρια της έκρηξης και τις «κιτρινίλες» να απλώνονται σαν σκιά πάνω από τη νέα ΚΑΠ, ο Δεκέμβριος θα είναι μήνας αποφάσεων. Ή μήνας συγκρούσεων.
