Ένας ξεθωριασμένος πάπυρος, γνωστός ως το «Ευαγγέλιο της συζύγου του Ιησού», που προκάλεσε σάλο όταν παρουσιάστηκε από μία ιστορικό στη Θεολογική Σχολή του Χάρβαρντ το 2012, ελέγχθηκε από επιστήμονες οι οποίοι διαπίστωσαν ότι είναι αρχαίος, και όχι μια σύγχρονη πλαστογραφία. Ο σκεπτικισμός για το μικρό κομμάτι παπύρου ήταν έντονος επειδή περιείχε μια φράση που δεν έχουμε ξαναδεί σε οποιοδήποτε κομμάτι της Γραφής: «Ο Ιησούς τους είπε, ‘η γυναίκα μου…’». Περιελάμβανε επίσης τις λέξεις «που θα είναι σε θέση να είναι μαθήτριά μου», μια φράση όξυνε τη συζήτηση σε μερικές εκκλησίες για το αν θα πρέπει να επιτρέπεται στις γυναίκες να είναι ιερείς.
Τον πάπυρο ανέλυσαν καθηγητές ηλεκτρολογίας, χημείας και βιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης, οι οποίοι αναφέρουν ότι μοιάζει με άλλους αρχαίους πάπυρους από τον τέταρτο έως τον όγδοο αιώνα. (Οι επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, οι οποίοι χρονολόγησαν τον πάπυρο αιώνες πριν από τη γέννηση του Ιησού, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα αποτελέσματά τους δεν ήταν αξιόπιστα).
Τα αποτελέσματα των ελέγχων δεν αποδεικνύουν ότι ο Ιησούς είχε μια σύζυγο ή μαθήτριες, παρά μόνο ότι το κομμάτι είναι πιο πιθανό ένα απόσπασμα από ένα αρχαίο χειρόγραφο και δεν είναι ψεύτικο, συμφωνούν οι μελετητές. Η Karen L. King, ιστορικός της Θεολογικής Σχολής του Χάρβαρντ που έδωσε στον πάπυρο το όνομα και τη φήμη του, έχει πει ότι δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ως απόδειξη ότι ο Ιησούς παντρεύτηκε, παρά μόνο ότι οι πρώτοι Χριστιανοί συζητούσαν ενεργά την αγαμία, το σεξ, το γάμο και την μαθητεία. «Πήρα πολύ σοβαρά τις παρατηρήσεις πολλών ανθρώπων που έλεγαν ότι θα μπορούσε να είναι μια πλαστογραφία» είπε η δρ King σε συνέντευξή της αυτή την εβδομάδα. Τόνισε επίσης ότι τώρα είναι πολύ σίγουροι ότι είναι γνήσιο. «Όταν όλα τα στοιχεία δείχνουν προς μία κατεύθυνση, δεν σημαίνει κάτι 100 τοις εκατό, αλλά η ιστορία δεν είναι ένα μέρος όπου το 100 τοις εκατό είναι κάτι συνηθισμένο» είπε.
Τα νέα στοιχεία μπορεί να μην πείθουν τους μελετητές και τους bloggers που λένε ότι το κείμενο είναι έργο ενός μάλλον απρόσεχτου πλαστογράφου ο οποίος ήθελε να επηρεάσει τη σύγχρονη συζήτηση. Το Harvard Theological Review, που δημοσίευσε online την εργασία της King την Πέμπτη, δημοσιεύει επίσης μια διάψευση από τον Leo Depuydt, καθηγητή Αιγυπτιολογίας στο Πανεπιστήμιο Brown, ο οποίος δηλώνει ότι ο πάπυρος είναι τόσο εμφανώς ψεύτικος «που μοιάζει με σκίτσο των Monty Python». Η δρ King παρουσίασε τον πάπυρο με τυμπανοκρουσίες σε μια διάσκεψη στη Ρώμη τον Σεπτέμβριο του 2012, αλλά δέχθηκε μεγάλη κριτική γιατί το περιεχόμενο ήταν αμφιλεγόμενο, τα γράμματα ήταν ύποπτα θολωμένα, η γραμματική κακή, η προέλευσή του αβέβαιη, ο ιδιοκτήτης του επέμενε στην ανωνυμία του και το μελάνι δεν είχε ελεγχθεί.
Ένα κύριο άρθρο στην εφημερίδα του Βατικανού δήλωσε επίσης ότι ήταν ψεύτικο. Οι μελετητές της Καινής Διαθήκης υποστήριξαν ότι το κείμενο αναφέρεται στη «νύφη του Χριστού», η οποία είναι η εκκλησία – μια ερμηνεία που η King θεώρησε πολύ πιθανή.
Είναι πολύ ασυνήθιστο να ελέγχεται το μελάνι και ένα τόσο μικρό κομμάτι από πάπυρο – είναι 4 με 8 εκατοστά- επειδή μπορεί να βλάψει τα στοιχεία, λένε οι ειδικοί. Η αυθεντικότητα και οι ημερομηνίες άλλων διάσημων κομματιών παπύρων προσδιορίζεται από παλαιογράφους που εξετάζουν το χειρόγραφο.
Ο πάπυρος με τη «σύζυγο του Ιησού» αναλύθηκε στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια χρησιμοποιώντας φασματοσκοπία micro-Raman για να προσδιοριστεί η χημική σύσταση του μελανιού. Ο James T. Yardley, καθηγητής του ηλεκτρομηχανολογίας, δήλωσε σε συνέντευξή του ότι το μαύρο μελάνι άνθρακα σε αυτό το κομμάτι ήταν «απόλυτα συνεπές με άλλα 35 ή 40 χειρόγραφα που έχουμε εξετάσει» και χρονολογούνται από το 400 π.Χ. ως το 700 ή 800 μ.Χ.
Στο Κέντρο για την Επιστήμη και την Τεχνολογία Υλικών του ΜΙΤ, ο Timothy Μ. Swager, καθηγητής χημείας και η ομάδα του χρησιμοποίησαν την υπέρυθρη φασματοσκοπία για να καθορίσουν αν το μελάνι έδειχνε διαφορές ή αντιφάσεις.
«Το βασικό ήταν να διαπιστώσουμε αν κάποιος το δημιούργησε» είπε ο δρ Swager. «Και δεν υπάρχει καμία απολύτως απόδειξη για αυτό. Θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο, αν όχι αδύνατο». Ωστόσο, ο δρ Depuydt δήλωσε ότι οι έλεγχοι του τεμαχίου ήταν άνευ σημασίας και ότι δεν βλέπει «καμία ανάγκη να το επιθεωρήσει». Είπε ότι αποφάσισε με βάση την πρώτη φωτογραφία που είδε στην εφημερίδα ότι το κομμάτι ήταν πλαστό, διότι περιείχε «χοντρά γραμματικά λάθη» και κάθε λέξη σε αυτό ταιριάζει με το Ευαγγέλιο του Θωμά, ένα παλαιοχριστιανικό κείμενο που αποκαλύφθηκε στο Nag Hammadi της Αιγύπτου το 1945. «Δεν θα μπορούσε να είναι σύμπτωση», είπε.
Ένας πλαστογράφος θα μπορούσε να δημιουργήσει εύκολα μαύρο μελάνι άνθρακα από την ανάμειξη αιθάλη κεριού και πετρελαίου. «Ένας φοιτητής με ένα εξάμηνο στην Κοπτική μπορεί να δημιουργήσει έναν κάλαμο και να αρχίσει να γράφει» είπε. Αλλά οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι το σύγχρονο μαύρο μελάνι άνθρακα είναι πολύ διαφορετικό. Και η δρ King δήλωσε ότι η «μεγάλη απογοήτευσή» της είναι ότι μέχρι σήμερα η ιστορία του πάπυρου έχει επικεντρωθεί στην πλαστογραφία και όχι στην ιστορία.
