ΜΑΡΩΝΕΙΑΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ: Γιατί άραγε είναι αναγκαίο νά ξανασκεφτόμαστε γεγονότα από τήν ζωή μας καί γιατί χρειάζεται νά ανακεφαλαιώνουμε τήν ζωή μας διερωτάται στο μήνυμα του για την Μεγάλη Τεσσαρακοστή ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μαρωνείας και Κομοτηνής Παντελεήμων.
Διαβάστε το μήνυμα του Σεβ. Μητροπολίτη Παντελεήμονα:
Όπως η Αγία Εκκλησία μας ανακεφαλαιώνει τήν πίστη της όταν δέχεται προκλήσεις, έτσι καί εμείς οι πιστοί ανακεφαλαιώνουμε τήν ζωή μας, τά βιώματά μας, τούτη τήν περίοδο πού εισερχόμαστε στό στάδιο τής νηστείας καί τής προσευχής, τούτες τίς μέρες πού ετοιμαζόμαστε νά εισέλθουμε στήν περίοδο τής Αγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Μάς προετοιμάζει η Εκκλησία γιά νά εορτάσουμε τό Πάσχα, νά εορτάσουμε τό Πάθος καί τήν Ανάσταση τού Χριστού, μάς προετοιμάζει γιά νά βιώσουμε τό δικό μας Πάσχα, τό δικό μας πέρασμα από τήν πτώση στήν σωτηρία, μάς προετοιμάζει γιά τήν δική μας Ανάσταση, η οποία όμως περνά μέσα από τό πάθος, τήν σταύρωση, τίς δυκολίες τής ζωής καί κυρίως τούς πειρασμούς. Καί οι πειρασμοί είναι σήμερα, όπως πάντοτε άλλωστε, πολλοί καί ποικίλοι.
Είναι αναγκαίο νά ξανασκεφτούμε καί νά ανασκοπήσουμε όσα μηνύματα ως κοινωνία πιστών εισπράξαμε αυτό τό διάστημα τών τριών εβδομάδων τού Τριωδίου, τόσο από τήν ζωή μας μέσα στό σώμα τού Χριστού, τήν Εκκλησία, όσο καί από τόν κόσμο, τήν κοινωνία μας. Καλούμαστε νά τά συνδυάσουμε καί νά τά σχολιάσουμε, νά διατυπώσουμε τήν άποψή μας ως Ορθόδοξοι Χριστιανοί, προκειμένοι περισσότερο προβληματισμένοι καί καλύτερα ενημερωμένοι νά προσπαθήσουμε συνειδητά αλλά καί βιωματικά νά γνωρίσουμε τόν εαυτό μας, νά καθαρίσουμε τήν καρδιά μας από όλα εκείνα τά στοιχεία πού μάς δημιουργούν προβλήματα στήν πορεία γιά τήν σωτηρία μας. Νά αποδιώξουμε από τήν ψυχή μας όλα αυτά πού δέν μάς αφήνουν νά πορευτούμε στόν δρόμο τής προσευχής, στόν δρόμο τής νηστείας καί τής καταλλαγής μέ τόν Θεό καί τούς συνανθρώπους μας, ώστε καθαροί καί δυνατοί μέσα από τήν συμμετοχή μας στά μυστήρια νά πορευτούμε στόν δρόμο πού οδηγεί στήν ανάστασή μας καί στήν ένωσή μας μέ τόν Θεό.
Καί πρώτα-πρώτα στήν λατρευτική μας ζωή, τήν τόσο πλούσια καί τόσο διδακτική. Τίς τρείς Κυριακές πού πέρασαν ακούσαμε τά ευαγγελικά αναγνώσματα τού Τελώνου καί τού Φαρισαίου, τού Ασώτου Υιού καί τής Δευτέρας Παρουσίας καί Κρίσεως. Τρία δηλαδή αναγνώσματα, τά οποία καθόρισε η Εκκλησία μας νά διαβάζονται τήν περίοδο αυτή τής προετοιμασίας γιά τήν Αγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Τά ευαγγελικά αυτά αναγνώσματα διαβάζονται τήν περίοδο αυτή ως ένα αλφαβητάριο γιά όλους μας πού μάς εισάγουν στήν οδό τής σωτηρίας μας. Είναι οι μόνιμοι, σταθεροί καί ασφαλείς «οδοδείκτες» πού θέτει η Εκκλησία στήν συνειδητή καί μέ ελευθερία βουλήσεως πορεία μας πρός τήν Ανάσταση.
Μέ τό πρώτο ανάγνωσμα ο Κύριος υποδεικνύει τόν τρόπο μέ τόν οποίο διά τής προσευχής μπορούμε πραγματικά νά επικοινωνούμε μαζί Του. Μέ τό δεύτερο υποδεικνύει τό ατελεύτητο έλεος τής μεγαλοσύνης Του πρός κάθε ειλικρινώς μετανοούντα, σηματοδοτώντας έτσι τόν δρόμο πού μπορούμε εν ελευθερία νά ακολουθήσουμε τήν περίοδο τής συνειδητοποίησης καί τής μετάνοιας, ιδιαίτερα τώρα πού εισερχόμαστε στήν Αγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Τό τρίτο, μάς αποσαφηνίζει τό μέτρο μέ τό οποίο ο Κύριός μας στήν μελλοντική κρίση θά αξιολογήσει τό πέρασμά μας από τήν γή πού είναι ένα καί μόνον: η αγάπη πού προσφέραμε στόν πλησίον μας, στόν αδελφό μας.
Στήν κοινωνία τά προτάγματα πού μάς πλημμύρισαν καί φέτος, παρά τήν πανδημία τού κορωνοϊού ήταν άλλα: Απόκριες, μεταμφίεση, μάσκες, γλέντια καί χαρά, αλλά καί «έθιμα ανατροπής», γιατί οι Απόκριες έχουν συνδεθεί μέ τό ξεφάντωμα καί τήν κραιπάλη, μέ τήν αναζήτηση μονομερώς τών ορίων τής υλικής μας υπόστασης. Έτσι, εξηγούνται καί τά απαραίτητα συνοδευτικά τών μεταμφιέσεων τών Απόκρεων, όπως είναι οι μάσκες πού μετατρέπουν τό πρόσωπό μας σέ προσωπείο. Είναι επιθυμητό νά χαίρεται ο άνθρωπος, η χαρά είναι μέσα στήν ορθόδοξη πίστη. Όμως η χαρά τού χριστιανού είναι συνδεδεμένη μέ τήν «κατά Χριστόν ζωή», είναι συνδεδεμένη μέ τήν συμμετοχή μας στήν χαρά τής λατρευτικής ζωής, στήν ευχαριστιακή κοινωνία τών προσώπων.
Οι μάσκες όμως τής Αποκριάς απαξιώνουν τό ανθρώπινο πρόσωπο, τό αλλοιώνουν, τό εξουδενώνουν, τό ταυτίζουν μέ τό προσωπείο. Γιατί τό προσωπείο, η μάσκα, κρύβει τό πρόσωπο, κρύβει τήν ταυτότητά μας, κρύβει τήν ίδια μας τήν προσωπικότητα, διατρεβλώνει τήν ύπαρξή μας.
Έτσι αντιμετωπίζει η Ορθόδοξη πίστη καί παράδοσή μας τόν άνθρωπο ως μιά ψυχοσωματική ενότητα, γιατί γιά τούς Πατέρες τής Εκκλησίας ο άνθρωπος δέν είναι μόνο ψυχή, δέν είναι μόνο σώμα, δέν είναι μόνο υλικός, αλλά είναι καί τά δύο. Είναι τό «συναμφότερον» τών Πατέρων τής Εκκλησίας μας. Γιατί μόνο μέ τό «συναμφότερον» θά κατακτήσουμε τό «καθ ομοίωσιν», μόνον έτσι θά οδηγηθούμε στήν σωτηρία.
Ο πιστός συνειδητά αρνείται αυτόν τόν διαχωρισμό, αυτήν τήν διάσπαση τής ενότητας τού ανθρώπου, αυτήν τήν εξουδένωση τού ανθρώπινου προσώπου από τό προσωπείο, τή μάσκα, καί ιδιαίτερα όταν μέ τό πρόσχημα τής σάτυρας βεβηλώνονται ακόμα καί όταν υπάρχει αγαθή προαίρεσις κατά τό έθος τής λαϊκής παράδοσης ή δημιουργική αδεία ασεβώς τά Άγια τών Αγίων. Είναι λυπηρό νά βεβηλώνεται η πίστη, νά χλευάζονται τά ιερά καί τά όσια τού λαού μας.
Τό κέντρο τής κατά Χριστόν ζωής μας είναι η λατρευτική σύναξη, ο εκκλησιασμός μας, καί η συχνή μετοχή μας στό κατ εξοχήν μυστήριο τής Θείας Ευχαριστίας, στό μυστήριο τής Ζωής.
Η λατρευτική μας ζωή είναι η κιβωτός τής σωτηρίας μας, είναι ταυτόχρονα καί η κιβωτός τής πολιτιστικής μας παράδοσης, είναι η κιβωτός τής σωτηρίας τής γλώσσας μας, τής ποίησής μας, τής μουσικής μας παράδοσης, είναι η κιβωτός τής ζωής μας. Οι ιερές εικόνες διασώζουν τόν τρόπο τής ζωής μας, διασώζουν τόν τρόπο πού βλέπουμε τόν κόσμο, είναι τό βλέμμα μας, είναι ο τρόπος πού γνωρίζουμε τόν κόσμο, τήν Πλάση, είναι ο τρόπος πού προσεγγίζουμε τόν Θεό. Είναι ο τρόπος τής σωτηρίας μας, καί ακριβώς γι αυτόν τόν λόγο η Αγία Εκκλησία μας όρισε η Α΄ Κυριακή τών Νηστειών, η Κυριακή τής Ορθοδοξίας, νά είναι αφιερωμένη στην Αναστήλωση τών Εικόνων.
Τά Άγια τών Αγίων τής Ορθοδόξου πίστεώς μας είναι καί η Κυρία Θεοτόκος. Είναι η Παναγία καί Μητέρα όλων τών χριστιανών. Είναι η Μητέρα τού Χριστού, τού ενανθρωπισθέντος Υιού καί Λόγου τού Θεού, είναι η Τιμιωτέρα τών Χερουβείμ καί η Ενδοξοτέρα τών Σεραφείμ. Είναι η μεσίτρια πάντων τών χριστιανών, η έχουσα παρρησία πρός τόν Κύριο ημών Ιησού Χριστό, τόν Θεό μας.
Ο πιστός αγωνίζεται για τήν κατάκτηση τής «εν Χριστώ ζωής», νά μετάσχει στήν ζωή, στό Πάθος καί στήν Ανάσταση τού Χριστού, γνωρίζει τήν πίστη του, αγωνίζεται καί τήν διαφυλάσσει από τίς κατά καιρούς επιθέσεις, όπως έχει δείξει η Εκκλησία μας στήν δισχιλιετή ιστορία της. Τά «κατ έθος» δρώμενα είναι επομένως μάλλον δικαιολογίες γιά τούς «ανηλίκους» τής Ορθόδοξης πίστης καί παράδοσής μας, στήν οποία ο θρησκευτικός, ή καλύτερα ο εκκλησιαστικός αναλφαβητισμός δέν δικαιολογείται νά είναι διαρκής.
Ελαχίστη ενθύμηση γιά τούς τρόπους μέ τούς οποίους ο πιστός πορεύεται πρός τήν χαρά καί κατακτά τήν χαρά, οι λόγοι τού Αποστόλου τών Εθνών Παύλου, διαρκώς σύγχρονοι καί καθημερινοί: Μή γίνεσθε ετεροζυγούντες απίστοις τίς γάρ μετοχή δικαιοσύνη καί ανομία; τίς δέ κοινωνία φωτί πρός σκότος; τίς δέ συμφώνησις Χριστώ πρός Βελίαλ; ή τίς μερίς πιστώ μετά απίστου; τίς δέ συγκατάθεσις ναώ Θεού μετά ειδώλων; υμείς γάρ ναός Θεού εστέ ζώντος, καθώς είπεν ο Θεός ότι ενοικήσω εν αυτοίς καί εμπεριπατήσω, καί έσομαι αυτών Θεός, καί αυτοί έσονταί μοι λαός. (Β΄ Κορ. 6, 14-16)
Άν καί εφ όσον βέβαια συνειδητά εμείς θεωρούμε ότι είμαστε «ναός» καί «λαός» «Θεού ζώντος».
Καλή Αγία καί Μεγάλης Τεσσαρακοστή
ο Μαρωνείας καί Κομοτηνής Παντελεήμων
