Ι.Μ.ΑΙΤΩΛΙΑΣ: Με κάθε λαμπρότητα και επισημότητα πραγματοποιήθηκε η έναρξη του επετειακού έτους 2026 στην Ιερά Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας, κατά το οποίο συμπληρώνονται 200 χρόνια από την ηρωική Έξοδο της Φρουράς των Ελευθέρων Πολιορκημένων της Ιεράς Πόλεως του Μεσολογγίου.
Στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Σπυρίδωνος, στην Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου, το πρωί της Κυριακής, 4 Ιανουαρίου 2026 τελέσθηκαν η ακολουθία του Όρθρου και η πανηγυρική Αρχιερατική Θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνού.
Συμμετείχαν ο Πρωτοσύγκελλος, Αρχιμ. Θεόκλητος Ράπτης, ο Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος, Αρχιμ. Ιωσήφ Ζωγράφος, ο Αρχιερατικός Επίτροπος Μεσολογγίου, Αρχιμ. Αναστάσιος Καντάνης, όλοι οι Κληρικοί της Ιεράς Πόλεως και οι Διάκονοι της Ιεράς Μητροπόλεως.
Το δεξιό ιερό Αναλόγιο διηκόνησε εξαιρετικά ο Άρχων Πρωτομαΐστωρ της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας, κ. Γεώργιος Δεμελής, μαζί με χορωδία ιεροψαλτών από σπουδαστές της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής Μεσολογγίου «Άγιος Ιωάννης ο Κουκουζέλης» και το αριστερό ιερό Αναλόγιο διηκόνησε ο Πρωτοψάλτης του Ιερού Ναού Αγίου Σπυρίδωνος, κ. Δημήτριος – Αριστόβουλος Μαστροσπύρος, με τα μέλη του βυζαντινού χορού του Ιερού Ναού.
Κατά την ώρα του Κοινωνικού αναγνώσθηκε από τον Πρωτοσύγκελλο το Μήνυμα του Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνού για την έναρξη του επετειακού έτους της Ιεράς Μητροπόλεως, το οποίο αναγνώσθηκε και σε όλους τους Ιερούς Ναούς και τις Ιερές Μονές της τοπικής μας Εκκλησίας.
Αμέσως μετά τελέσθηκε η πανηγυρική Δοξολογία για την έναρξη του Επετειακού Έτους 2026, κατά την οποία εψάλησαν το Απολυτίκιο και το Κοντάκιο της Εξόδου και αναγνώσθηκε ειδική ευχή για την επέτειο των διακοσίων ετών, υμνογραφήματα του Οσιολογιωτάτου Ιερομονάχου Αθανασίου Σιμωνοπετρίτου, Υμνογράφου της Μ.τ.Χ.Ε.
Ακολούθως, άπαντες εξήλθαν του Ιερού Μητροπολιτικού Ναού και στον προαύλιο χώρο έμπροσθεν του Ναού πραγματοποιήθηκε η επίσημη έπαρση της επετειακής σημαίας. Τις προβλεπόμενες τιμές και τον εθνικό ύμνο παιάνισε η Φιλαρμονική του Δήμου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου «Διονύσιος Σολωμός».
Κατά τον χαιρετισμό του ο Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας ανέφερε: «Σήμερα, σε τούτο τον ιερό τόπο, όπου η ιστορία δεν γράφτηκε απλώς αλλά αγιάστηκε, υψώνεται ενώπιόν μας η επετειακή σημαία των διακοσίων ετών από την ηρωική Έξοδο του Μεσολογγίου. Δεν πρόκειται για μια τελετουργική πράξη του παρελθόντος, αλλά για ένα ζωντανό κάλεσμα μνήμης, ευθύνης και πνευματικής εγρήγορσης.
Η σημαία που ανυψώνεται σήμερα δεν ανεμίζει απλώς στον αέρα· ανεβαίνει στον ουρανό φορτωμένη με προσευχές, με δάκρυα, με αίμα και ελπίδα. Είναι η σιωπηλή μα και ηχηρή μαρτυρία ενός λαού που έμαθε να μετατρέπει την ανάγκη σε αρετή και τον θάνατο σε νίκη.
Ο σταυρός που δεσπόζει στο κέντρο της, φανερώνει ότι η Έξοδος του Μεσολογγίου υπήρξε βαθύτατα πνευματικό γεγονός. Δεν ήταν μια απλή στρατιωτική απόφαση· ήταν σταυρική πορεία. Οι πολιορκημένοι δεν εξήλθαν μόνο για να σωθούν, αλλά για να μαρτυρήσουν. Και μέσα από τη θυσία τους, ανέτειλε η ελπίδα της Αναστάσεως του Γένους.
Το γαλανόλευκο χρώμα ενώνει ουρανό και γη. Είναι το γαλάζιο της θάλασσας που αγκάλιασε τους αγωνιστές και το λευκό της καθαρής συνείδησης εκείνων που αρνήθηκαν να ζήσουν γονατισμένοι. Είναι το χρώμα της πατρίδας που γεννήθηκε μέσα από τη φωτιά, τη στέρηση και την προσευχή.
Τα έτη 1826–2026 δεν αποτελούν απλώς μια χρονική αρίθμηση. Είναι ένας άξονας μνήμης που διαπερνά τους αιώνες. Είναι η απόσταση ανάμεσα στη θυσία και στη δική μας ευθύνη. Διακόσια χρόνια μετά, δεν μας επιτρέπεται να θυμόμαστε χωρίς να στοχαζόμαστε, ούτε να τιμούμε χωρίς να μιμούμαστε.
Το στεφάνι που περιβάλλει τη σημαία, σύμβολο δόξας αλλά και ειρήνης, αγκαλιάζει την Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου — μια πόλη που δεν έπεσε, αλλά υψώθηκε. Μια πόλη που δεν νικήθηκε, αλλά νίκησε την ιστορική λήθη και πέρασε στην αιωνιότητα της συνείδησης των λαών.
Αδελφοί μου,
Το Μεσολόγγι, δεν μας παρέδωσε μόνο ένα ηρωικό παρελθόν· μας εμπιστεύθηκε ένα μέλλον. Μας δίδαξε ότι η ελευθερία δεν είναι δεδομένο, αλλά καθημερινός αγώνας. Ότι η πίστη δεν είναι λόγια, αλλά στάση ζωής. Και ότι η πατρίδα δεν είναι μόνο χώμα , αλλά πρόσωπα, αξίες και θυσίες.
Σήμερα, καθώς η επετειακή αυτή σημαία ανυψώνεται, ας αναλογιστούμε όλοι μας:
Είμαστε άξιοι της παρακαταθήκης που κρατούμε;
Φυλάσσουμε άραγε με πίστη και ενότητα ό,τι μας παραδόθηκε με αίμα;
Η μνήμη των ηρώων δεν ζητά δάκρυα· ζητά συνέπεια. Δεν ζητά μόνο λόγους· ζητά έργα. Ζητά να κρατήσουμε ζωντανές τις αξίες της ενότητας, της θυσίας, της πίστης και της αγάπης προς την πατρίδα και τον άνθρωπο.
Το επετειακό έτος που ανοίγεται μπροστά μας δεν είναι απλώς εορταστικό. Είναι παιδευτικό, πνευματικό και εθνικό. Είναι μια ευκαιρία να ξαναδιαβάσουμε την ιστορία όχι με αυτάρκεια, αλλά με ταπείνωση· όχι με αυτάρεσκη νοσταλγία, αλλά με δημιουργική ευθύνη.
Και γι’ αυτό, η σημερινή έπαρση της σημαίας δεν είναι το τέλος, αλλά η αρχή.
Το απόγευμα, στην εναρκτήρια εκδήλωση παρουσίασης του επετειακού προγράμματος της Τοπικής μας Εκκλησίας, καλούμαστε όλοι να συνεχίσουμε αυτόν τον διάλογο με την ιστορία. Να ακούσουμε, να μάθουμε, να εμπνευστούμε. Να δούμε πως η θυσία του χθες μπορεί να γίνει φως και οδηγός για το αύριο.
Ας σταθούμε σήμερα όρθιοι — όχι μόνο στο σώμα, αλλά και στην ψυχή.
Ας υψώσουμε τη σημαία αυτή ψηλά, όπως ύψωσαν το φρόνημά τους οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι.
Και ας υποσχεθούμε ότι το Μεσολόγγι δεν θα είναι μόνο τόπος μνήμης, αλλά τρόπος ζωής. Ο Θεός να ευλογεί την Ιερά Πόλη, να φωτίζει τον φιλόχριστο λαό μας και να κρατά άσβεστη τη φλόγα της Εξόδου στις καρδιές των επερχόμενων γενεών.
Χρόνια πολλά κι ευλογημένα!».
Στην Θεία Λειτουργία και στην έπαρση της επετειακής σημαίας συμμετείχαν ο Δήμαρχος Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου κ. Σπυρίδων Διαμαντόπουλος, Αντιδήμαρχοι, Δημοτικοί Σύμβουλοι, εκπρόσωποι τοπικών Συλλόγων και Φορέων και πλήθος κόσμου.
Ακολουθεί το μήνυμα του Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας για την έναρξη του επετειακού έτους 2026.
Αγαπητοί μου Πατέρες και Αδελφοί,
Καλή και Ευλογημένη Χρονιά!
Ένα νέο έτος ανέτειλε, ένα έτος ορόσημο για την Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου και ολόκληρη την Αιτωλοακαρνανία, το επετειακό έτος 2026, κατά το οποίο συμπληρώνονται διακόσια (200) χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου!
Το κορυφαίο αυτό ιστορικό γεγονός οδήγησε, σταδιακά, στην οριστική επίλυση του ελληνικού επαναστατικού οράματος για μία πατρίδα ελεύθερη και ανεξάρτητη, που είχε αναδυθεί λίγα χρόνια νωρίτερα, το 1821. Τα τραγικά γεγονότα που συντελέστηκαν εκείνον τον Απρίλη του 1826, ξημερώνοντας Κυριακή των Βαΐων, οδήγησαν στην αποτίναξη του τουρκοαιγυπτιακού πολιορκητικού ζυγού και στην ανατροπή της τυραννίας του κατακτητή.
Την φετινή χρονιά θα τιμήσουμε τις ηρωικές μορφές που με την λαχτάρα της λευτεριάς αντιστάθηκαν στις βάρβαρες επιδιώξεις των αλλοθρήσκων κατακτητών. Ο σκοπός τους ήταν μεγάλος, ο πόθος τους ιερός και άγιος, ο αγώνας τους ηρωικός μέχρι θυσίας. Τα όρια μεταξύ αγιότητος και ηρωισμού για αυτές τις ψυχές είναι δυσδιάκριτα, διότι αγωνίστηκαν και έπεσαν για τα ιδανικά «τής πίστεως της αγίας και της ελευθερίας»!
Βέβαια, η νίκη που κερδήθηκε με αίμα από τους ήρωες του Μεσολογγίου ήταν κατά βάση ηθική. Ηθική, διότι η πολυπόθητη ελευθερία αποκτήθηκε διά του θανάτου, η τυραννία αποτινάχθηκε διά της εκμηδενίσεως του προσώπου, η έξοδος από την εξαθλίωση της πολύμηνης πολιορκίας πραγματοποιήθηκε διά της εισόδου στον Άδη και της στερήσεως κάθε πνοής ζωής. Οι ήρωες της Εξόδου, αφού ξεπέρασαν κατά την διάρκεια της πολιορκίας της πόλεώς τους, κάθε δοκιμασία και πειρασμό, πραγμάτωσαν την νίκη τους, την νίκη της ελεύθερης βουλήσεώς τους – δηλαδή του πνεύματος – έναντι στην βία και στην τυραννία, με αξιοθαύμαστη ανδρεία και πνεύμα αυτοθυσίας. Η νίκη αυτή ήταν ατομική και συλλογική ταυτόχρονα, αφού η επιτέλεσή της αποφασίστηκε συλλογικά και ομόφωνα, υπό ένα κοινό όραμα: την λύτρωση από το καθεστώς του υπόδουλου ραγιά και την δημιουργία ενός ελεύθερου και ανεξάρτητου ελληνικού κράτους, το οποίο θα έκανε πράξη για τους πολίτες του την πολιτική ελευθερία και την κοινωνική προκοπή για όλους.
Ποιά ήταν όμως, αγαπητοί μου αδελφοί, τα ιδανικά που χαρακτήριζαν τους γενναίους υπερασπιστές της Ιεράς Πόλεως; Ποιές ήταν οι αρετές που κοσμούσαν τις ψυχές τους; Ποιά ήταν η παιδεία τους και πόσο ισχυρή ήταν η πίστη τους; Αξίζει να αναρωτηθεί κανείς!
Κατ’ αρχάς, οι ήρωες της Εξόδου είχαν γαλουχηθεί από την ελληνορθόδοξη χριστιανική παράδοση, είχαν στέρεη, ακλόνητη και εδραιωμένη την πίστη τους στον Τριαδικό Θεό. Στο πρόσωπο του Χριστού, της Παναγίας και των Αγίων προσέτρεξαν, παρηγορήθηκαν και αναπαύτηκαν τις ώρες της φρικτής και απάνθρωπης πολιορκίας. Η ελπίδα της κοινής Αναστάσεως τους ώθησε στο να ξεπεράσουν την φυσική αναγκαιότητα για ζωή και να στραφούν στην αδιαπραγμάτευτη εθελουσία έξοδο από την ζωή. Το «Χριστός Ανέστη» ήταν το σωτηριολογικό μήνυμα που τους εμψύχωσε να πολεμήσουν και να διασώσουν την προσωπική τους αξιοπρέπεια. Έμπρακτα, δηλαδή, ομολόγησαν την πίστη τους στην Ανάσταση των νεκρών και στην Ζωή του μέλλοντος! Τι τους καθιστά αυτή η ομολογία; Τους καθιστά Μάρτυρες Χριστού! Όμοιους με τους Μάρτυρες των πρωτοχριστιανικών χρόνων, με αυτούς που αρνήθηκαν να θυσιάσουν στα είδωλα, με αυτούς που αρνήθηκαν να αλλαξοπιστήσουν, με όλους εκείνους που θυσίασαν τα πάντα για την αγάπη του Χριστού. Άρα, οι Εξοδίτες είναι οι ηρωικοί Μάρτυρες της πίστεως και της πατρίδος!
Φυσικά, δίπλα στους Μάρτυρες της Εξόδου στάθηκαν ακλόνητοι και σθεναροί πνευματικοί αρωγοί οι Κληρικοί της Αγίας μας Εκκλησίας, όπως ο Επίσκοπος Ρωγών Ιωσήφ αλλά και πολλοί αφανείς ήρωες Κληρικοί, οι οποίοι κοσμημένοι με την αγία ιερωσύνη η το ιερό μοναχικό σχήμα, υπήρξαν οι στυλοβάτες της πίστεώς μας και της ηρωικής Εξόδου, ένδοξα παραδείγματα και τρανές αποδείξεις της μαρτυρικής συμμετοχής της Εκκλησίας στους εθνικούς αγώνες του λαού μας.
Η Ιερά μας Μητρόπολη αναγνωρίζοντας την βαρύτητα, την σπουδαιότητα και την μοναδικότητα των ανωτέρω ιστορικών γεγονότων μετέχει με χαρά, σεβασμό και υπερηφάνεια στις εορταστικές και τιμητικές εκδηλώσεις εις μνήμην των ηρώων Εξοδιτών, διοργανώνοντας πλήθος λατρευτικών δράσεων και πολιτιστικών εκδηλώσεων, οι οποίες θα διατρέξουν ολόκληρο το επετειακό έτος 2026.
Κορυφαίο γεγονός αποτελεί η έλευση της Εφεστίου Εικόνος του Αγίου Όρους της Παναγίας «Άξιον Εστιν». Η Ιερά Εικόνα, ως Εφέστιος, σπανιότατα και μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις εξέρχεται της Ιεράς της Καθέδρας, συνεπώς αισθανόμαστε μεγάλη ευλογία και ανεκλάλητη χαρά για την τιμή αυτή. Το πανιερότατο «Σύμβολο» του Άθωνος θα περιλάμψει με την παρουσία του την ιστορική Επέτειο και θα λιτανευθεί μεγαλειωδώς κατά την ελευσή του, από τον εμβληματικό Κήπο των Ηρώων μέχρι τον ιστορικό Ιερό Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Σπυρίδωνος, Πολιούχου της Ιεράς Πόλεως του Μεσολογγίου, όπου και θα παραμείνει για το χρονικό διάστημα από 30 Απριλίου 2026 έως 9 Μαΐου 2026.
Επίσης, κεντρική θέση στις λατρευτικές μας εκδηλώσεις κατέχει η Θεία Λειτουργία που θα τελεστεί για πρώτη φορά στον Κήπο των Ηρώων στην Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου, τον Απρίλιο του 2026.
Σημαντική εκδήλωση, την οποία αξίζει να παρακολουθήσει κανείς, είναι και το Επιστημονικό Συνέδριο που διοργανώνει η Ειδική Συνοδική Επιτροπή Πολιτιστικής Ταυτότητος της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος με αφορμή την επέτειο για τα διακόσια χρόνια από την Έξοδο και θα φιλοξενήσει η Ιερά μας Μητρόπολη τον Οκτώβριο του 2026, με την συμμετοχή διακεκριμένων προσωπικοτήτων από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με πλούσια ιστορική θεματολογία, η οποία θα αναδείξει τα ιστορικά γεγονότα και τους πρωταγωνιστές τους.
Η Ιερά μας Μητρόπολη έχει επίσης φροντίσει να διεξαχθούν εκπαιδευτικά Προγράμματα στα σχολεία του Νομού μας, με τίτλο «Το καράβι της Λευτεριάς» με κύρια θεματική την Έξοδο του Μεσολογγίου, έτσι ώστε οι νέοι και οι νέες μας με έναν κατάλληλο παιδαγωγικό τρόπο να εντρυφήσουν στα ιστορικά γεγονότα, να γνωρίσουν τα πρόσωπα και να αποτιμήσουν τα αποτελέσματα των πολεμικών επιχειρήσεων και την κορωνίδα αυτών, που ήταν η ηρωική Έξοδος.
Αξίζει να αναφερθούμε και στην μεγάλη καλλιτεχνική εκδήλωση που προετοιμάσαμε και θα παρουσιαστεί τον μήνα Μάιο. Πρόκειται για ένα ορατόριο, μια συγκινητική λαϊκή όπερα, πάνω στους δρόμους της παραδόσεως. Είναι ένα πρωτότυπο έργο που γράφεται για το Μεσολόγγι, με την συμμετοχή αναγνωρισμένων και καταξιωμένων ηθοποιών και μουσικών.
Έχουμε καταρτίσει σε συνεργασία με το πλήρωμα των μελών της Μητροπόλεώς μας, τις Ενορίες, τις Ιερές Μονές, τα Ιδρύματά μας, τις Σχολές και τους Τομείς μας, ένα συνεκτικό, πλούσιο και ποικίλο πολιτιστικό επετειακό πρόγραμμα, το οποίο περιλαμβάνει όλες τις εκδοχές του πολιτισμού: εκδόσεις βιβλίων, συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, ημερίδες, επιστημονικά συνέδρια, εκλεκούς καλεσμένους από τον εκκλησιαστικό, τον καλλιτεχνικό και τον επιστημονικό χώρο. Ευελπιστούμε οι δράσεις αυτές να διαχυθούν ευρύτερα, να καταστούν γνωστές σε όλο τον Νομό μας, να αγαπηθούν και να τύχουν ευρείας συμμετοχής, ώστε κανείς να μην μείνει ασυγκίνητος και αμέτοχος των ανεπανάληπτων αυτών ιστορικών γεγονότων, που αφορούν κάθε Έλληνα.
Καθ΄όλη τη διάρκεια του επετειακού έτους η Ιερά Πόλις του Μεσολογγίου θα βρίσκεται στο επίκεντρο των πολιτιστικών δράσεων, θα δέχεται επισκέπτες, θα φιλοξενήσει τους καλεσμένους μας, θα αναδείξει με λίγα λόγια τον πολιτισμό και την φιλοξενία της.
Αδελφοί μου, χρησιμοποιώντας μία φράση από την ομιλία του λογοτέχνη Λουκή Ακρίτα που εκφώνησε το μακρινό 1964 στο Μεσολόγγι για τα 138 χρόνια από την ηρωική Έξοδο, θα παροτρύνω όλους και όλες να αποδεχθούμε «τό προσκλητήριο της Εξόδου» που «ήχησε» ήδη με την είσοδο του νέου έτους! Αυτό το εκκωφαντικό προσκλητήριο σηματοδοτεί την έναρξη ενός επετειακού έτους ορόσημου για την Ιερή Πόλη του Μεσολογγίου, διότι μετέχοντας στις προγραμματισμένες εκδηλώσεις της Ιεράς μας Μητροπόλεως θα μεταφερθούμε νοερώς στις τραγικές εκείνες στιγμές και θα αφουγκραστούμε τις απεγνωσμένες κραυγές για ελευθερία και λύτρωση των ηρώων προγόνων μας! Θα αισθανθούμε το ρίγος της συγκινήσεως από το μεγαλείο της θυσίας των Μεσολογγιτών, οι οποίοι μέσα από τις φρικτές δοκιμασίες που υπέστησαν φανέρωσαν το μεγαλείο της ελεύθερης ψυχής τους, την υπεροχή της ηθικής τους φύσεως, την αξιοπρέπεια του ανθρωπίνου προσώπου τους και τον θρίαμβο του πνεύματος έναντι στην φρίκη της βίας. Οι ήρωες του Μεσολογγίου θυσίασαν τις ζωές τους ακριβώς επειδή τις αγαπούσαν και τις σέβονταν σε μέγιστο βαθμό! Με αυτόν τον τρόπο, μέσα από τον όλεθρο, αναδείχθηκε νικηφόρα η αδούλωτη ρουμελιώτικη ψυχή!
Εν κατακλείδι, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι καλό να διατηρούμε ζωντανές τις εθνικές μας μνήμες, οι οποίες αποτελούν την ιστορία της πατρίδος μας και των προγόνων μας. Εύχομαι οι μνήμες αυτές να γίνουν αφορμή ευγνωμοσύνης και εν Χριστώ καυχήσεως, πρόκληση μιμήσεως, πηγή εμπνεύσεως αγνών και αγίων ιδανικών. Ταυτόχρονα, αιτία ενότητος, συνεργασίας, συνοδοιπορίας προς την ανάπτυξη και την πρόοδο, με ακλόνητο υπόβαθρο την αγία μας πίστη, την Ορθοδοξία και της πατρίδας μας την ευημερία!
Καλό και ευλογημένο επετειακό έτος!
Μετά πατρικών ευχών,
† Ο ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ
Μπορείτε να δείτε τις φωτογραφίες πατώντας στον σύνδεσμο ΕΔΩ
