ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΟ ΕΓΚΥΚΛΙΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ
Ο ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΑΓΓΑΙΟΣ
ΜΗΝ ΑΡΓΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΤΑΜΑΤΟΣ
1. Tην ερχόμενη Τρίτη, αδελφοί μου χριστιανοί, 16 του μηνός Δεκεμβρίου, η Αγία μας Εκκλησία θα εορτάσει την μνήμη του προφήτου Αγγαίου. Θα έχετε παρατηρήσει, αγαπητοί μου, ότι το μήνα Δεκέμβριο εορτάζουμε την μνήμη πολλών αγίων Προφητών. Ήδη την 1η Δεκεμβρίου εορτάσαμε την μνήμη του προφήτη Ναούμ.
Την 2α Δεκεμβρίου εορτάσαμε τον προφήτη Αββακούμ και στις 3 Δεκεμβρίου εορτάσαμε τον προφήτη Σοφονία. Την προσεχή Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου θα εορτάσουμε τον προφήτη Δανιήλ και την Τρίτη, στις 16 του μηνός, θα εορτάσουμε τον προφήτη Αγγαίο. Γιατί αυτό το φαινόμενο τον μήνα Δεκέμβριο; Αυτό, αγαπητοί μου, συμβαίνει γιατί το μήνα αυτό θα εορτάσουμε την μεγάλη εορτή των Χριστουγέννων. Καί επειδή οι προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης προφήτευσαν για την σάρκωση του Υιού του Θεού, γι᾽ αυτό και πριν από την εορτή της Γέννησης του Χριστού εορτάζουμε τους Προφήτες.
Θα έπρεπε, αδελφοί χριστιανοί, να είχα χρόνο πολύ να σας μιλήσω για όλη την διδασκαλία του προφήτη Αγγαίου, που θα εορτάσουμε την ερχόμενη Τρίτη. Λίγα λόγια όμως θα σας πω σε ένα σύντομο λειτουργικό κήρυγμα: Γνωρίζουμε, αγαπητοί μου, ότι ο ιουδαικός λαός για τα αμαρτήματά του, που του τα κατήγγειλαν οι προφήτες, αλλά δεν άκουγε, το 586 π.Χ. οδηγήθηκε αιχμάλωτος στην Βαβυλώνα στα χρόνια του βασιλιά Ναβουχοδονόσορα. Αφού όμως στην εξορία τους οι Ιουδαίοι μετενόησαν για τα αμαρτήματά τους, έδωσε ο Θεός και το 538 π.Χ., με το διάταγμα του βασιλιά της Περσίας Κύρου, ένα τμήμα των αιχμαλώτων Ιουδαίων έφυγαν από την Βαβυλώνα και επέστρεψαν στην πάτρια γη, την Ιουδαία. Μεταξύ αυτών ήταν και ο προφήτης Αγγαίος.
2. Από ευγνωμοσύνη τους στον Θεό για την απελευθέρωσή τους οι Ιουδαίοι, αλλά και για να συσπειρωθούν γύρω από την πίστη τους, απεφάσισαν, στην πατρίδα τους που ήλθαν, ως πρώτο τους έργο να κτίσουν Ναό, ένα μεγάλο Ναό στα Ιεροσόλυμα, ανάλογο με εκείνον, που πυρπολήθηκε και καταστράφηκε από τον Ναβουχοδονόσορα.
Αλλά περνούσαν τα χρόνια και Ναός δεν κτιζόταν, ούτε τα θεμέλιά του καν κατατέθηκαν. Οι οικονομικές δυσκολίες στην νεοσύστατη Ιουδαική κοινότητα, σαν μια ψυχρή πλάκα, πάγωναν τις καρδιές τους για να προχωρήσουν στην ανέγερση του Ναού. Αλλά ο προφήτης Αγγαίος, αγαπητοί μου, περιερχόταν όλη την χώρα και με όλη την προφητική του δύναμη ενθάρρυνε τον απελπισμένο λαό και τον προέτρεπε να αποφασίσει επιτέλους την ανοικοδόμηση του Ναού. Την μεγάλη οικονομική κρίση που αντιμετώπιζε ο λαός, την ερμήνευε ο προφήτης ακριβώς από την αδιαφορία του να ανεγείρει τον Ναό, ενώ έκτιζαν δικά τους μεγαλόσπιτα. Τούς έλεγε συγκεκριμένα:
«…Ώστε εσείς κατοικείτε σε σπίτια με ξύλινη επένδυση και ο Ναός του Κυρίου είναι ανοικοδόμητος; Καί τώρα τα εξής λέγει ο Γιαχβέ Σαβαώθ: “Προσέξτε τι σας συμβαίνει: Σπέρνετε πολλά, αλλά θερίζετε λίγα, τρώτε αλλά δεν χορταίνετε…Επιδιώκετε πολλά, αλλά λίγα γίνονται. Τα φέρνετε αυτά στο σπίτι σας και εγώ με ένα φύσημα τα διασκορπίζω. Καί αυτά γιατί; Λόγω του Ναού Μου – λέγει ο Θεός – γιατί είναι ακόμη ανοικοδόμητος, ενώ εσείς φροντίζετε ο καθένας για το σπίτι του. Γι᾽ αυτό ο ουρανός κράτησε την βροχή και η γη κράτησε τα προιόντα της. Ανεβείτε λοιπόν στα βουνά, κόψτε ξύλα και φτιάξτε το Ναό Μου, για να δοξασθώ σ᾽ αυτόν, λέγει ο Γιαχβέ» (Αγγ. 1,2-8).
Από την περικοπή αυτή του Αγγαίου αυτό που πρέπει να προσέξουμε και να μας φοβίσει είναι ότι ο προφήτης συνδέει την οικονομική κρίση της εποχής του με το αμάρτημα των πατριωτών του ότι δεν έκτισαν ακόμη τον Ναό του Θεού, ως ευχαριστήριό τους σ᾽ Αυτόν για την απελευθέρωσή τους από την δυναστεία των Βαβυλωνίων και των Περσών.
2. Έχω ειδικό λόγο που λέγω τα παραπάνω, αδελφοί χριστιανοί. Τα λέω γιατί και το ελληνικό μας έθνος το βαρύνει το αμάρτημα αυτό, γιατί δεν έκτισε ακόμη τον Ναό. Ποιόν Ναό; Όταν πιά ελευθερωθήκαμε από τον τούρκικο ζυγό, στην Δ´ Εθνοσυνέλευση στο Ναύπλιο το 1829, δώσαμε Τάμα στον Χριστό ότι: Η ῾Ελλάδα ευγνωμονούσα για την απελευθέρωσή της, θα Τού κτίσει στην νέα πρωτεύουσά της, την Αθήνα, ένα μεγάλο Ναό. Πέρασαν χρόνια, πολλά χρόνια. Κτίσαμε πολυκατοικίες και μεγαλόσπιτα. Κτίσαμε ξενοδοχεία «λούξ», ετοιμάζουμε να κτίσουμε και ξένα τεμένη, αλλά το Τάμα μας για τον Ναό στον Ευεργέτη Σωτήρα Χριστό δεν το κάναμε ακόμη. Καί έπειτα απορούμε για την οικονομική κρίση της πατρίδας μας!… Ο προφήτης Αγγαίος στην παραπάνω περικοπή του μας είπε ότι η οικονομική κρίση της πατρίδας του Ιουδαίας προερχόταν από το αμάρτημα των Ιουδαίων γιατί παραμελούσαν την ανέγερση του Ναού. Ο λόγος του είναι θεόπνευστος. Έτσι και ᾽μείς, με βάση τα λόγια αυτά του προφήτου, την οικονομική κρίση που ταλαιπωρεί την χώρα μας πρέπει να την ερμηνεύουμε αγιογραφικά. Να την ερμηνεύσουμε από το αμάρτημά μας ότι ακόμη δεν εκπληρώσαμε το Τάμα μας, την ανέγερση δηλαδή του Ναού ως ευγνωμοσύνη μας για την απελευθέρωσή μας από την τούρκικη σκλαβιά.
3. Γιά το αμάρτημά μας αυτό, αδελφοί, δεν δικαιολογούμαστε. Οι ένδοξοι αγωνιστές της πατρίδας μας μας έδωσαν ωραία διδάγματα και μας άφησαν ζωντανά παραδείγματα ότι πρέπει να είμαστε ευγνώμονες στον Θεό και να εκπληρώνουμε τις υποσχέσεις μας σ᾽ Αυτόν. Γιά να παραλείψω άλλα παραδείγματα των ευσεβών αγωνιστών του ᾽21, αναφέρω μόνο το συγκινητικό παράδειγμα του φημισμένου Θεοδώρου Κολοκοτρώνη. Ακούστε: Στην Μεγαλόπολη είναι το χωριό «Εκκλησούλα». Μικρό χωριό, αλλά αυτό το μικρό χωριό γέννησε έναν άγιο πραγματικά Ιεράρχη, σύγχρονό μας, τον μακαριστό ποιμενάρχη της Ύδρας, Κυρό Ιερόθεο Τσαντίλη, του Οποίου αξιώθηκα να ασπαστώ την χείρα και να λάβω την ευχή Του. Στο χωριό αυτό λοιπόν βρέθηκε ο Κολοκοτρώνης, μόνος, κυνηγημένος από τους Τούρκους.
Άλλη βοήθεια δεν είχε παρά μόνο την προσευχή στην Παναγία. Κρύφτηκε σε μια κουφάλα δέντρου και εκεί μέσα κρυμμένος προσευχόταν στην Θεοτόκο παρακαλώντας Την να μην πέσει στα χέρια των Τούρκων. Της υποσχέθηκε μάλιστα ότι, αν τον σώσει, θα Της κάνει στον τόπο εκείνο μία Εκκλησιά. Οι Τούρκοι κυνηγώντας τον γύριζαν γύρω-γύρω από το δέντρο, αλλά – στραβωμάρα τους! – δεν είδαν τον Κολοκοτρώνη, που ήταν στην κουφάλα. Η καρδιά του Κολοκοτρώνη χτυπούσε δυνατά από τον φόβο και προσευχόταν λέγοντας «Παναγία μου, σώσε με»! Δεν τον βρήκαν οι Τούρκοι και έφυγαν. Ο Κολοκοτρώνης γλύτωσε από βέβαιο κίνδυνο. Ευχαρίστησε την Παναγία και αμέσως ξεκίνησε την εκπλήρωση του τάματός του. Φτωχός ήταν, αλλά γρήγορα έκανε το τάμα του και έχτισε ένα μικρό Ναό, αφιερωμένο στην Παναγιά, όπως υποσχέθηκε. Τον Ναό τον είπε «Εκκλησούλα», που σώζεται μέχρι σήμερα και την προσκυνάμε ευλαβικά.
Αδελφοί! Μικρός και ταπεινός εγώ, αλλά επαναλαμβάνω σήμερα το κήρυγμα του προφήτου Αγγαίου και λέγω: Η πατρίδα μας Ελλάδα πρέπει γρήγορα να εκπληρώσει τον Τάμα της στον Σωτήρα Χριστό και να Τού κτίσει Ναό, ως ευγνωμοσύνη για την απελευθέρωσή της. Αλλοίμονό της δε, αν δεν εκπληρώσει το Τάμα της και δεν εκπληρώσει τον Ναό. Μας περιμένουν τότε νέα δεινά και δεν αντέχουμε. Ας το εννοήσουν αυτό ιδιαίτερα οι κυβερνώντες άρχοντές μας.
Με πολλές ευχές,
† Ο Μητροπολίτης Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως Ιερεμίας
