ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΙΕΡΩΝΥΜΟΣ- Την έντονη αντίδρασή του για την έκθεση «Η Σαγήνη του Αλλόκοτου» που φιλοξενείται στην Εθνική Πινακοθήκη εξέφρασε ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος, Ιερώνυμος, μιλώντας στον ΑΝΤ1.
Επιμέλεια – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Ο προκαθήμενος της Εκκλησίας της Ελλάδος έθεσε ερωτήματα σχετικά με τη φύση των έργων που παρουσιάζονται, αλλά και το αν η έκθεση αυτή εξυπηρετεί το κοινό αίσθημα και τις αξίες της ελληνικής κοινωνίας.
Η τοποθέτηση του Αρχιεπισκόπου
«Έργα ήταν αυτά που εκτέθηκαν στην Εθνική Πινακοθήκη, αλλά τι έργα είναι;» διερωτήθηκε ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, θέτοντας ουσιαστικά υπό αμφισβήτηση το καλλιτεχνικό περιεχόμενο της έκθεσης. Πρόσθεσε μάλιστα πως «όλες οι μέρες είναι άγιες αλλά εμείς θέλουμε να τις αλλάξουμε», αφήνοντας να εννοηθεί πως η σύγχρονη τέχνη συχνά αγνοεί ή υπονομεύει τις παραδοσιακές αξίες.
Ο Αρχιεπίσκοπος υπογράμμισε πως «δεν υπάρχουν αντιδράσεις, υπάρχουν τοποθετήσεις» και έθεσε το ερώτημα αν το οικοδόμημα της Εθνικής Πινακοθήκης είναι ιδιωτικό ή ανήκει σε όλους τους Έλληνες πολίτες. «Να κάτσουμε να σκεφτούμε σοβαρά και με σοβαρό τρόπο να τα αντιμετωπίζουμε αυτά», τόνισε, προσθέτοντας πως δεν μπορεί «ο κάθε καλλιτέχνης να παρουσιάζει με τέτοιους τρόπους» το έργο του χωρίς να υπάρχει διάλογος και λογοδοσία.
Η έκθεση και οι αντιδράσεις
Η έκθεση «Η Σαγήνη του Αλλόκοτου» περιλαμβάνει έργα που εξερευνούν το παράδοξο, το υπερβατικό και το μεταφυσικό στη σύγχρονη τέχνη, με δημιουργίες που σε ορισμένες περιπτώσεις προκαλούν το κοινό αίσθημα. Η διοργάνωση έχει δεχθεί ήδη κριτική από συντηρητικούς κύκλους, αλλά και από πολίτες που θεωρούν ότι κάποια έργα θίγουν θρησκευτικά σύμβολα ή προωθούν μια αισθητική ξένη προς την ελληνική κουλτούρα.
Από την άλλη, υπερασπιστές της έκθεσης και του σύγχρονου καλλιτεχνικού λόγου υποστηρίζουν πως η τέχνη πρέπει να είναι ελεύθερη, να εξερευνά τα όρια της έκφρασης και να αμφισβητεί τις συμβάσεις.
Ο ρόλος των δημόσιων φορέων και η ευθύνη τους
Ο προβληματισμός του Αρχιεπισκόπου αναδεικνύει και ένα ευρύτερο ζήτημα: τη διαχείριση των κρατικών πολιτιστικών ιδρυμάτων και το αν αυτά ανταποκρίνονται στις αξίες της κοινωνίας που τα χρηματοδοτεί. Η Εθνική Πινακοθήκη, ως δημόσιος οργανισμός, λαμβάνει χρηματοδότηση από το ελληνικό κράτος και λειτουργεί με σκοπό την προαγωγή της τέχνης και του πολιτισμού.
Ορισμένοι αναρωτιούνται αν πρέπει να υπάρχουν όρια στην τέχνη, ειδικά όταν αυτή φιλοξενείται σε δημόσιους χώρους. Θα έπρεπε να υπάρχει κάποιος θεσμικός έλεγχος; Ή μήπως κάτι τέτοιο θα οδηγούσε σε λογοκρισία και περιορισμό της καλλιτεχνικής ελευθερίας;
Η συζήτηση για την τέχνη και την παράδοση συνεχίζεται
Η τοποθέτηση του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου είναι μόνο μία από τις πολλές φωνές στη δημόσια συζήτηση γύρω από τη σύγχρονη τέχνη και τη σχέση της με την παράδοση. Είναι ξεκάθαρο ότι η τέχνη δεν υπάρχει σε ένα κενό: επηρεάζει και επηρεάζεται από την κοινωνία, την πολιτική και την ηθική της εποχής.
Το ερώτημα που τίθεται είναι αν εκθέσεις όπως αυτή πρέπει να ενθαρρύνονται ή αν είναι απαραίτητος ένας πιο αυστηρός έλεγχος για την πολιτιστική τους σημασία και τον κοινωνικό τους αντίκτυπο. Σε κάθε περίπτωση, η Εθνική Πινακοθήκη βρίσκεται στο επίκεντρο μιας συζήτησης που αναμένεται να συνεχιστεί.
