Ένα μεγάλο αφιέρωμα στην Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους το 1453, που σηματοδότησε το τέλος του Ανατολικού Ρωμαϊκού Κράτους, που είχε επιζήσει για πάνω από χίλια χρόνια, παρουσιάζει ο Ραδιοφωνικός Σταθμός της Εκκλησίας της Ελλάδος 89,5, σήμερα Πέμπτη 29 Μαΐου 2014 και από αυτήν την ώρα μέχρι τα μεσάνυχτα…
Με αφορμή τα πεντακόσια εξήντα ένα χρόνια από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης στις 29 Μαΐου 1453, το αφιέρωμα επιχειρεί να αναδείξει το ιστορικό υπόβαθρο, τις αιτίες, τα γεγονότα, τους πρωταγωνιστές, καθώς και τους θρύλους και τις παραδόσεις που δημιουργήθηκαν γύρω από την Άλωση της Πόλης.
Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία είχε αποδυναμωθεί και συρρικνωθεί σταδιακά κατά τους προηγούμενους αιώνες τόσο από εξωτερικούς εχθρούς, όσο και από έντονες εσωτερικές διαμάχες, με την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους σταυροφόρους το 1204 να αποτελεί βαρύ πλήγμα για την αυτοκρατορία, παρά την επανάκτησή της το 1261 από τον Μιχαήλ Παλαιολόγο.
Η Άλωση το1453 από τους Τούρκους αποτέλεσε το τέλος μίας εποχής, επηρεάζοντας δραστικά την Ανατολή και τη Δύση σε πολιτικό, οικονομικό αλλά και πολιτιστικό επίπεδο. Η πολιορκία διήρκεσε από τις 6 Απριλίου ως τις 29 Μαΐου 1453 (Ιουλιανό ημερολόγιο). Η Πόλη πολιορκήθηκε από τον οθωμανικό στρατό του σουλτάνου Μωάμεθ Β΄ που αποτελούνταν από 150.000 άνδρες, που ήταν εξοπλισμένοι με βαρύ πυροβολικό (στον «πυρήνα» του οποίου βρισκόταν το τεράστιο κανόνι του Ούγγρου μηχανικού Ουρβανού) και με εξελιγμένα για την εποχή τεχνολογικά μέσα καθώς και από στόλο 400 πλοίων. Οι υπερασπιστές της Κωνσταντινούπολης, υπό τον αυτοκράτορα, Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, αριθμούσαν 7.000 άνδρες, πολλοί εκ των οποίων ήταν Ενετοί και Γενουάτες μισθοφόροι, υπό τη διοίκηση του Ιωάννη Ιουστινιάνη. Στην Πόλη βρίσκονταν περίπου 50.000 κάτοικοι, οι οποίοι αντιμετώπιζαν προβλήματα επισιτισμού. Αρχικά οι οθωμανικές επιθέσεις αποκρούονταν από τους υπερασπιστές της Κωνσταντινούπολης πάνω στις περίφημες οχυρώσεις της Πόλης, που είχαν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην επιβίωσή της επί μία χιλιετία. Οι απόπειρες παραβίασης της αλυσίδας που έφραζε τον Κεράτιο Κόλπο αποτύγχαναν, και στις 20 Απριλίου μία μικρή ναυτική δύναμη υπό τον πλοίαρχο Φλαντανελά διέσπασε τον οθωμανικό κλοίο, αναπτερώνοντας το ηθικό των πολιορκημένων. Ωστόσο, η απάντηση του Μωάμεθ Β` ήταν η κατασκευή μίας διόλκου και το πέρασμα πλοίων από ξηράς στον Κεράτιο Κόλπο, κάτι που επιδείνωσε την κατάσταση στην Πόλη.
Στην τελική επίθεση, η έφοδος των Οθωμανών κατάφερε να παραβιάσει τα τείχη, κάτι που, σε συνδυασμό με την διείσδυση δυνάμεων από την Κερκόπορτα, έδωσε το χαριστικό πλήγμα στις άμυνες της Πόλης. Ο αυτοκράτορας φέρεται να σκοτώθηκε κάπου κοντά στην Πύλη του Ρωμανού, πολεμώντας μεταξύ των στρατιωτών του, έχοντας αφαιρέσει τα διακριτικά του. Ακολούθησαν εκτεταμένες λεηλασίες και εξανδραποδισμοί, σηματοδοτώντας και επίσημα την έναρξη της Τουρκοκρατίας για τον Ελληνισμό. Η πτώση της Πόλης σήμανε και την έναρξη της φυγής των λογίων της προς τη Δύση, κάτι που επέδρασε δραστικά στην πορεία του ευρωπαϊκού πολιτισμού και της Αναγέννησης.
Οι εκπομπές του αφιερώματος στις Σταυροφορίες αναφέρονται σε θέματα όπως:
• Η ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ
• Η ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ
• Ο ΟΘΩΜΑΝΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ
• Η ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΚΑΙ Η ΛΕΗΛΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ
• ΘΡΥΛΟΙ ΤΗΣ ΑΛΩΣΗΣ
• Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ
• ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΛΩΣΗΣ
Τέλος, στις 14.30, στην εκπομπή «Αναγνώσματα» ο Κωνσταντίνος Παππάς διαβάζει από το βιβλίο «Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ – Το χρονικό της πολιορκίας και της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης» του Γεωργίου Φραντζή (Σφραντζή), ενώ στις 21.30, ο Θεόδωρος Ιγνατιάδης διαβάζει από το βιβλίο: «Στην σκιά του Βυζαντίου» του Ουίλιαμ Νταλρίμπλ.
