Η MΟΡΦΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ
Του Ζιμπάμπουε Σεραφείμ Κυκκώτη
Η μορφή του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου συνδέεται άμεσα με το πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Είναι ο Προφήτης που ήρθε στο κόσμο για να προετοιμάσει τον Δρόμο του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, με αποκορύφωμα την θυσία της ζωής του, την άδικη και τραγική αποκεφάλιση του από το μεγαλύτερο διεφθαρμένο πολιτικό Ηγέτη της εποχής του. Η μεγάλη του «αμαρτία» για την αυθαίρετη θανατική του καταδίκη ήταν που δημόσια τόλμησε να πει στον βασιλιά Ηρώδη ότι η πράξη του να παντρευτεί τη γυναίκα του αδελφού του, ήταν ανήθικη.
Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος εκπροσωπεί την ηθική εκείνη όπου μπορεί να οικοδομηθεί μια κοινωνία, που χαρακτηριστικό της είναι ο σεβασμός στους θεσμούς έτσι ώστε να λειτουργεί δίκαια προστατεύοντας τα κοινωνικά δικαιώματα των ανθρώπων. Γι’ αυτό τα χαρακτηριστικά της Ηθικής του Ιωάννου του Προδρόμου, ως ο κορυφαίος Προφήτης που προετοιμάζει τον δρόμον του Ιησού, δίνοντας ακόμη και τη ζωή του, μας εισάγουν στην Ηθική του Χριστιανισμού, που διακρίνεται για την αγάπη μας προς όλους τους ανθρώπους ως αποτέλεσμα του θείου ελέους που δείχνει ο Δημιουργός μας Θεός προς όλους μας. Ο Θεός δηλαδή, όπως μας λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης είναι το «Φως το αληθινόν που φωτίζει πάντα άνθρωπον ερχόμενον εις τον κόσμον» (Ιωαν. 1,9).
Ο Ηρώδης ως ο επικεφαλής της Πολιτικής εξουσίας της τοπικής κοινωνίας εκπροσωπεί την ηθική των πολιτικών, που όταν ζουν ερήμην της παρουσίας του Θεού, η ηθική τους μετατρέπεται σε ανηθικότητα και διαφθορά. Ήταν έτοιμος να δώσει στην κόρη της Ηρωδιάδας μέχρι και το μισό του βασίλειον. Δεν είχε συνείδηση για τη πολιτική του ευθύνη να κυβερνά ένα ολόκληρο βασίλειο. Γι’ αυτό παρασυρόμενος από τα αμαρτωλά του πάθη, την ώρα της μέθης του, ήταν έτοιμος με ελαφράν τη συνείδηση να δωρίσει σε μια μισόγυμνη χορεύτρια μέχρι και το μισό του βασίλειο.
Αν η ανηθικότητα και η διαφθορά είναι έκφραση αδικίας και μάλιστα διάπραξη εκγληματικής πράξης, η ηθική έρχεται να μας απαντήσει στο ερώτημα τι πρέπει να πράττω στη ζωή μου. Η χριστιανική Ηθική στηρίζεται στη Χριστιανική Δογματική, στο περιεχόμενο δηλαδή της διδασκαλίας του Χριστιανισμού όπως αυτή διασώζεται στην Αγία Γραφή, στις αποφάσεις των Οικουμενικών Συνόδων και στα κείμενα των Πατέρων της Εκκλησίας μας. Το περιεχόμενο της Χριστιανικής Δογματικής είναι η Ορθοδοξία της, δηλαδή η ορθή δόξα, η ορθή γνώμη, η ορθή διδασκαλία, γι’ αυτό και η Εκκλησία μας ονομάζεται Ορθόδοξη. Η Ορθοδοξία της Εκκλησίας μας οδηγεί τον ορθόδοξο πιστόν στην ορθή πράξη, στην ορθή ηθική, δηλαδή στην ορθοπραξία.
Η χριστιανική Ηθική εκφράζει το περιεχόμενο της διδασκαλίας του Χριστιανισμού για τον άνθρωπο και τη δημιουργία του Θεού κι αναφέρεται στη σχέση μας προς τον Δημιουργόν μας και Θεόν μας, στη σχέση μας προς τον πλησίον μας δηλαδή τον κάθε άνθρωπο που συναντούμε στη ζωή μας και στη σχέση μας με την Δημιουργία του Θεού.
Σε πρώτο στάδιο η σχέση μας με τον Θεόν (αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου εξ όλης της καρδίας σου και εξ όλης της ψυχής σου και εξ όλης της διανοίας σου) μας οδηγεί στην μετοχή της ζωής του Χριστού, με το Βάπτισμα και τη συμμετοχή μας στην αγιαστική ζωή της Εκκλησίας μας η ζωή μας γίνεται χριστοκεντρική και τότε, σε δεύτερο στάδιο, βλέπουμε όλους τους συνανθρώπους μας ως αδελφούς μας (και αγαπήσεις τον πλησίον σου ως σεαυτόν). Θεωρούμε τα προβλήματα των συνανθρώπων μας ως δικά μας προβλήματα και αγωνιούμε όπως ο Ιησούς Χριστός αγωνιούσε για τον κάθε άνθρωπο, και προσπαθούμε με τις προσευχές μας και τους αγώνες μας και τις θυσίες μας να τα λύσουμε. Αρχίζουμε να έχουμε ακόμη και τύψεις συνειδήσεως ότι για τα κοινωνικά προβλήματα που μαστίζουν τους συνανθρώπους μας κι αυτούς που είναι δίπλα μας κι αυτούς που ζουν μακρυά μας, είμαστε σε κάποιο βαθμό υπεύθυνοι για τη δημιουργία τους και την αποτυχία μας να τα λύσουμε.
Το τρίτο στάδιο της χριστιανικής μας ηθικής αναφέρεται στην ευθύνη μας για τη προστασία της Δημιουργίας του Θεού, δηλαδή την προστασία του φυσικού Περιβάλλοντος. Όταν ο Θεός στο βιβλίον της Γενέσεως καλεί τον πρώτον άνθρωπον της Δημιουργίας του τον Αδάμ να δώσει ονόματα στα ζώα, εκεί φαίνεται η ηθική μας ευθύνη για την προστασία της δημιουργίας του Θεού. Τελικά ως μέλη του Περιβάλλοντος, προστατεύοντας το Περιβάλλον, προστατεύουμε τους εατούς μας.
Τα κορυφαία μέλη της Εκκλησίας μας που ζουν στον ύψιστον βαθμό σύμφωνα με την χριστιανική της ηθική τους ονομάζουμε αγίους και προφήτες. Μια τέτοια μεγάλη μορφή Προφήτη και αγίου είναι κι ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος που σήμερα η Εκκλησία μας τιμά και μας καλεί να μιμηθούμε τις αρετές του και το θάρρος του, να τολμούμε για παράδειγμα να λέμε δημόσια σ’ αυτούς που έχουν σχέσεις και δεν πατρέυονται να πατρευτούν.
