1. Στο σημερινό μου κήρυγμα, αδελφοί χριστιανοί, θα σας μιλήσω για το σημείο και την σημαία της Εκκλησίας μας, για την σφραγίδα της πίστης μας, που είναι ο Τίμιος Σταυρός.
Σχηματικά ο Σταυρός είναι δύο γραμμές, η μία κατακόρυφη και η άλλη οριζόντια γραμμή! Πάνω σ᾽ αυτό το σχήμα, χριστιανοί μου, ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός καρφώθηκε, σταυρώθηκε, προσφέροντας τον Εαυτό Του θυσία για την άφεση των αμαρτιών μας. Έτσι ο Σταυρός λέγεται και «αγία Τράπεζα», γιατί πάνω σ᾽ αυτόν τελέστηκε η εξιλαστήρια θυσία του Ιησού Χριστού για μας.
2. Ο Σταυρός, αδελφοί, εκφράζει όλη την πίστη μας, όλη την θεολογία μας. Και η θεολογία αυτή είναι η εξής: (α) Δημιουργηθήκαμε σταυροειδώς, (β) αμαρτήσαμε σταυροειδώς και (γ) σωθήκαμε σταυροειδώς. Τα εξηγώ αυτά τα τρία, που είναι όλη η πίστη μας:
(α) Δημιουργηθήκαμε σταυροειδώς σημαίνει ότι πλαστήκαμε να είμαστε ενωμένοι με τον Θεό και ενωμένοι με τους ανθρώπους. Γιατί ο Σταυρός είπαμε είναι δύο γραμμές, η μία κατακόρυφη και η άλλη οριζόντια. Η κατακόρυφη γραμμή πηγαίνει προς τα επάνω και μας δηλώνει να τα έχουμε καλά με τον Θεό. Και η οριζόντια γραμμή δείχνει προς τα πλάγια και δηλώνει να τα έχουμε καλά με τους πλησίον μας. Μια τέτοια ζωή είναι ωραία, αδελφοί: Αγάπη με τον Θεό και αγάπη με όλους τους ανθρώπους. Αλλά (β) αμαρτήσαμε σταυροειδώς: Παραβήκαμε την εντολή του Θεού και χαλάσαμε έτσι την κατακόρυφη γραμμή και χάσαμε λοιπόν την καλή μας σχέση με τον Θεό. Αλλά και ο Κάιν φόνευσε τον αδελφό του Άβελ και χαλάσαμε και την οριζόντια γραμμή, την αγάπη προς τον πλησίον. Αυτό σημαίνει το ότι αμαρτήσαμε σταυροειδώς. Αλλά χαρείτε, χριστιανοί, γιατί (γ) μια Παρασκευή ημέρα, που την λέμε Μεγάλη Παρασκευή, στο βράχο του Γολγοθά, στήθηκε ο Σταυρός, πάνω στον οποίο ήταν καθηλωμένο το Σώμα του Χριστού. Αυτή η σταυρική Θυσία του Χριστού έσβησε τα αμαρτήματά μας και μας έδωσε την απαλλαγή από το κακό!
Τα τρία λοιπόν βασικά κεφάλαια της θεολογίας μας, τα σχετικά με την δημιουργία μας, με την πτώση μας στην αμαρτία και με την λύτρωσή μας απ᾽ αυτήν, τα τρία αυτά βασικά, λέγω, συνδέονται με τον Σταυρό, γιατί, όπως είπαμε: Δημιουργηθήκαμε σταυροειδώς, αμαρτήσαμε σταυροειδώς και σωθήκαμε σταυροειδώς.
3. Έχει λοιπόν, χριστιανοί μου, μεγάλη θεολογία ο Σταυρός του Χριστού, το πανάγιο αυτό σημείο των χριστιανών και δεν είναι ένα απλό σχήμα. Και γι᾽ αυτό ακριβώς ο λόγος για τον Σταυρό δεν είναι μόνο στην Καινή Διαθήκη, αλλά και στην Παλαιά. Θα σας αναφέρω, αγαπητοί μου, ένα περιστατικό από την Παλαιά Διαθήκη, που μιλάει για τον Σταυρό, όχι μόνο κατά το σχήμα του, αλλά και κατά το νόημά του. Ακούστε: Οι μαθητές του προφήτου Ελισαίου, που ήταν μαθητής του προφήτου Ηλία, πήγαν κάπου κοντά στον Ιορδάνη ποταμό για να κόψουν ξύλα. Ενός όμως μαθητού, εκεί που με το τσεκούρι του έκοβε τα ξύλα, έφυγε το σίδερο και έμεινε στα χέρια του το ξύλο, το στηλιάρι. Στενοχωρέθηκε πολύ ο μαθητής για την απώλεια αυτή, γιατί, την εποχή εκείνη, το να χάσει κανείς το εργαλείο που εργαζόταν, ήταν σαν να έχανε μία περιουσία. Αλλά ο άγιος προφήτης Ελισαίος έκανε θαύμα. Πήρε ένα στηλιάρι και το έβαλε πάνω από τα νερά του Ιορδάνου στο σημείο εκείνο, όπου είχε πέσει το σίδερο. Και το σίδερο ανασηκώθηκε από το βάθος που ήταν και ενώθηκε πάλι με το στηλιάρι. Ενωμένα τώρα αυτά τα δύο, σίδερο και στηλιάρι, σχημάτισαν Σταυρό. Αυτό το περιστατικό της Παλαιάς Διαθήκης το πρόσεξαν, αγαπητοί μου, οι άγιοι Πατέρες και οι υμνωδοί της Εκκλησίας μας, γιατί το είδαν ως μία προφητεία της Παλαιάς Διαθήκης για τον Σταυρό. «Σίδερο», είναι η ανθρώπινη φύση, που αμάρτησε και έπεσε πολύ βαθειά, στο βυθό της απωλείας. Αλλά, χαρείτε, χριστιανοί! Γιατί ήλθε ο Χριστός και με τον Σταυρό Του, με την άγια Θυσία Του, που έγινε πάνω σ᾽ αυτόν, έσωσε τον πεσμένο στην αμαρτία άνθρωπο. Τον ανέσυρε από το χάος που έπεσε και μάλιστα τον ανύψωσε πολύ-πολύ ψηλά, τον έφτασε μέχρι τον ουρανό. Ναί! Με την ανάληψή Του ο Χριστός στους ουρανούς πήρε μαζί Του και την πεσμένη ανθρώπινη φύση και την έφερε στον ουράνιο Πατέρα Του.
[irp posts=”336326″ name=”Μητροπολίτης Γόρτυνος: «Ο Αγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς»”]
4. Χριστιανοί μου, να κάνετε τον Σταυρό σας, γιατί το σημείο αυτό μας ξεχωρίζει ως χριστιανούς ορθόδοξους. Οι Καθολικοί και Παπικοί, όπως είναι σε πολλά αντίθετοι με την ορθόδοξη πίστη μας, έτσι έχουν και άλλο Σταυρό. Εμείς κάνουμε τον Σταυρό με τα τρία δάκτυλα και μάλιστα ενωμένα, για να δείξουμε την ενότητα και το ομοούσιο των Τριών Προσώπων της Αγίας Τριάδος, του Πατέρα, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Και πρέπει να κάνουμε τον Σταυρό μας, χριστιανοί μου, με σωστές κινήσεις, ώστε να διαγράφεται και η κατακόρυφη και η οριζόντια γραμμή. Ένα παλαιό ποιηματάκι, που το μάθαιναν τα παιδιά στο κρυφό Σχολειό, τότε που ήμασταν στην Τουρκιά, έλεγε: «Στο κεφάλι, στην κοιλιά, δεξιά κι αριστερά»! Έτσι πρέπει να κάνουμε τον Σταυρό μας. Γιατί μερικοί εντρέπονται να κάνουν κανονικά τον Σταυρό τους. Τι λέτε, χριστιανοί! Ο Χριστός δεν εντράπηκε να σταυρωθεί και εμείς να εντρεπόμαστε να κάνουμε τον Σταυρό μας; Οι άγιοι μάρτυρες, στον άθεο τύραννο, που τους ρωτούσε τι πιστεύουν, αυτοί σήκωναν το χέρι τους και έκαναν το Σταυρό τους. Αυτή ήταν η μόνη τους ομολογία και ο τύραννος καταλάβαινε από αυτό ότι είναι χριστιανοί.
Πάνω μας πρέπει να φέρουμε πάντοτε τον Σταυρό και να μην τον βγάζουμε ποτέ. Προτού να κοιμηθείτε το βράδυ, να σταυρώνετε το μαξιλάρι σας τρεις φορές, «εις το Όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος». «Πέφτω κάνω τον Σταυρό μου, άγγελο φύλακα έχω στο πλευρό μου», μας μάθαιναν παλαιότερα στο Σχολείο. Ο πατήρ Γερβάσιος Παρασκευόπουλος, ο άγιος αυτός πνευματικός πατέρας των Πατρών, που κατάγεται από ᾽μας, συμβούλευε τους χριστιανούς ο,τι αγοράζουν και το φέρνουν σπίτι τους, να το σταυρώνουν πρώτα οι ίδιοι, για να είναι ευλογημένα όλα τους τα πράγματα.
5. Αλλά «Σταυρός» σημαίνει συμβολικά να ζούμε μια ενάρετη ζωή με σταυρωμένα, δηλαδή με καρφωμένα τα αμαρτωλά μας πάθη. «Σταυρός» πάλι σημαίνει όχι καλοπέραση και άνεση, αλλά άσκηση και προσφορά και θυσία γα την δόξα του Χριστού και για την αγάπη των άλλων. Ο Σμύρνης Χρυσόστομος, όταν του πρότειναν να πάει στην Δύση, για να γλιτώσει το μαρτύριο που του ετοίμαζαν, απάντησε: «Πάρτε την Μίτρα και φέρτε μου ακάνθινο στεφάνι. Θέλω Σταυρό, μεγάλο Σταυρό, πάνω στον οποίο να σταυρωθώ»!
Χριστιανοί μου! Μια μέρα θα φύγουμε από τον μάταιο αυτό κόσμο. Όλα θα τα αφήσουμε εδώ. Αλλά πάνω από τον τάφο μας θα έχουμε τον Σταυρό, για να διαλαλεί ότι «ενθάδε κείται» ένας πιστός χριστιανός, που τιμούσε τον Σταυρό και έζησε την πολιτεία του Σταυρού.
Με πολλές ευχές,
† Ο Μητροπολίτης Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως Ιερεμίας
Θείον Κύρυγμα
Εβδομαδιαίο περιοδικό – Αριθμ. φυλ. 5
IEΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΕΩΣ
