Ι.Μ.ΚΥΘΗΡΩΝ: Εκ του δόγματος το ήθος!
Εάν κάποιος αναζητούσε να βρεί ποιο είναι το αληθινό πρότυπο του ανθρώπου, θα έπρεπε να αναζητήσει τον αληθινό και τέλειο άνθρωπο. Και θα έπρεπε να αναζητήσει αυτό το είδος ανθρώπου, διότι, μετά την πτώση στην αμαρτία, ο άνθρωπος λησμόνησε την αυθεντική του φύση, αγνόησε τον πραγματικό προορισμό του και έχασε σχεδόν κάθε αίσθηση της κατ’ άμφω υγείας, που είχε πρίν την πτώση. Αυτόν τον αληθινόν και τέλειο άνθρωπο που δεν είναι άλλος από τον σαρκωθέντα Λόγο του Θεού, τον Κύριό μας Ιησού Χριστό. Όπως λέγει ο Άγιος Νικόλαος ο Καβάσιλας: «τόν αληθινόν άνθρωπον και τέλειον, […] πρώτος και μόνος έδειξεν ο Σωτήρ». Καί, αφού ο Χριστός έδειξε αυτό το αιώνιο, ασφαλές και προσιτό πρότυπο, ο κάθε άνθρωπος καλείται να τον μιμηθεί, να συμμορφωθεί προς το παράδειγμά του, όχι εξωτερικά απλώς, αλλά εσωτερικά να αφήσει τον Κύριο να μορφωθεί μέσα του, να ταυτίσει το θέλημά του με του Κυρίου, να μεταμορφωθεί εν Χριστώ, να θεραπευθεί από την ασθένεια της αμαρτίας και να ενεργεί πλέον μέσα του ο ίδιος ο Θεός. Έτσι κέντρο του ανθρώπου γίνεται ο Χριστός, που είναι η αρχή και το τέλος της ανθρώπινης φύσης.
Αυτό, λοιπόν, είναι το Ορθόδοξο Χριστιανικό Ήθος, η Χριστιανική Ηθική, που έχει ως ιδιαιτερότητά της να εξαρτάται άμεσα από το πρόσωπο του Ιησού Χριστού και μέσω εκείνου απ’ όλη την Αγία Τριάδα. Αυτό, βέβαια, το Ορθόδοξο Χριστιανικό Ήθος, με τη Χάρη του Θεού, μπορεί να το επιτύχει μόνον εκείνος που πιστεύει ορθά. Και τούτο, διότι οι ηθικές αρχές του βίου μας απορρέουν από τα δόγματα και τις αλήθειες της Πίστεως μας. Ποτέ δεν αυτονομείται το Χριστιανικό Ήθος από τη δογματική διδασκαλία της Εκκλησίας, αλλά εξαρτάται και πηγάζει από εκείνην.
Αυτό το επιβεβαιώνει το σημερινό Αποστολικό Ανάγνωσμα . «Πιστός ο λόγος· και περί τούτων βούλομαί σε διαβεβαιούσθαι, ίνα φροντίζωσι καλών έργων προΐστασθαι οι πεπιστευκότες τώ Θεώ». Δηλαδή για όσα ειπώθηκαν πρωτύτερα περί της εν Χριστώ σωτηρίας επιθυμώ, λέγει ο Απόστολος, να δίνεις διαβεβαίωση, να μιλάς με βεβαιότητα,
μέ σκοπό να φροντίζουν όσοι έχουν πιστεύσει στον Θεό να πρωτοστατούν ακούραστα σε έργα ευσπλαγχνίας και αγαθοποιΐας. Φαίνεται εδώ ο αδιάσπαστος σύνδεσμος θεωρίας και πράξης, Ορθοδοξίας και ορθοπραξίας. Η βάση επομένως όλης της ηθικής ζωής του πιστού είναι τα δόγματα της Πίστεως· είναι ο άρρηκτος σύνδεσμος με το πρόσωπο του Κυρίου, που είναι η οδός, η ζωή και η αλήθεια. Άνευ Χριστού δεν νοείται Χριστιανική Ηθική· άλλωστε χωρίς εκείνον ουδεμία αξία έχουν τα έργα μας όσο καλά κι αν φαίνονται, αφού σύμφωνα με τα λόγια του «χωρίς εμού ου δύνασθε ποιείν ουδέν» (Ιω. 15,5).
Μια ηθική άνευ Χριστού, άοσμη της Ορθόδοξης Χριστιανικής διδασκαλίας, δεν παύει να είναι τίποτε άλλο παρά ένας στείρος ηθικισμός, που δύναται να αλλάζει κατά τις επιταγές της εκάστοτε εποχής. Μια ηθική άνευ Χριστού δεν δύναται να επιτύχει τίποτε άλλο από το να παράγει ψεύτικους ανθρώπους, καλούς ίσως, αλλά ποτέ μεταμορφωμένους εν Χριστώ, ικανούς της Βασιλείας του Θεού. Ποτέ μια τέτοια ηθική, αδύνατη να θεραπεύσει τον άνθρωπο από την αμαρτία, δεν θα ενοχλούσε τον διάβολο και τα όργανά του. Απόδειξη ότι αντί του μαθήματος των Θρησκευτικών, που διδάσκονται οι μαθητές στα σχολεία, προωθείται ήδη από το 1866 από μια Γαλλική μασονική στοά το μάθημα μιάς «καθολικής ηθικής, χωρίς να γίνηται λόγος εις αυτήν ποτέ περί θρησκευτικής διδασκαλίας», με την οποία καλούνται να έρθουν αντιμέτωποι Καθηγητές και μαθητές από το νέο σχολικό έτος.
Αγαπητοί, μια ηθική άνευ Χριστού είναι καταδικασμένη να αποτύχει. Αυτό μαρτυρεί η ιστορία του δυτικού κόσμου, του άθεου διαφωτισμού και του ευρωπαϊκού πολιτισμού, των θανασίμων κινδύνων για το Γένος μας. Μόνον το Ορθόδοξο Χριστιανικό Ήθος, το οποίο εβίωσαν, εδίδαξαν και μετέδωκαν οι άγιοι και θεοφόροι Πατέρες, που τιμάμε την σημερινή Κυριακή, και το οποίο απορρέει από τη θεολογική διδασκαλία δύναται να αναδείξει αγίους ανθρώπους και επιγείους αγγέλους. Η Ευαγγελική Ηθική μόρφωσε ανθρώπους των οποίων τα έργα και η αυταπάρνηση έσυρε τον θαυμασμό όλων. Η Ευαγγελική Ηθική αναμόρφωσε τα ήθη των ανθρώπων. Η Ευαγγελική Ηθική διατήρησε το Βυζάντιο στο υπόδουλο Γένος. Αδελφοί, αν θέλουμε να περισώσουμε ό,τι απέμεινε, άς θυμόμαστε τα λόγια του Αποστόλου, άς μαθητεύουμε παρά τους πόδας των Αποστόλων και Πατέρων. Μία ηθική άνευ Χριστού δεν δύναται ούτε να σώσει, ούτε να μεταμορφώσει, ούτε να ανορθώσει, ούτε να περισώσει.
Αδελφοί, «ταύτά εστι τα καλά και ωφέλιμα τοις ανθρώποις»!
Ιεροδ. Ιεροθέου Κρητικού, Ιεροκήρυκος
———————————————————————————————————————–
Υ/Σ Το παρόν Θείο Κήρυγμα να αναγνωσθή ευκρινώς κατά την Θεία Λειτουργία της Κυριακής 19 Ιουλίου 2026.
