Τα ανθρώπινα όντα είναι ίσως τα μόνα πλάσματα του Θεού που τολμούν να «καυχηθεί».
Είναι τολμά να καυχηθούν, είτε από τις σκέψεις ή τις πράξεις μας, και όλα τα πράγματα που μπορεί κανείς να τολμήσει, αυτή είναι η πιο ασεβής.
Είναι ακόμη πιο ασεβής από την αρπαγή της φωτιάς από τον Προμηθέα ο οποίος αργότερα συνδεδεμένη. Τόλμησε να αρπάξει τη φωτιά για να υπηρετεί την ανθρωπότητα.
Το πρόσωπο που “μπορεί να υπερηφανεύεται για” χρησιμοποιεί απλά μάταια λόγια και τους τρόπους για να καταπλήξει ή ακόμα και να αποδυναμώσει τον πλησίον του. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η ετυμολογική ρίζα της λέξης «επαίρεται» στην ελληνική γλώσσα ήδη από την εποχή του Ομήρου σημαίνει “πολεμική κραυγή” που είναι σχεδιασμένα για να τρομάξει τον εχθρό. Η σύγκριση με τον Προμηθέα γίνεται ακόμα πιο εντυπωσιακή αν αναλογιστούμε ποιες είναι οι “αλαζόνες” κλέβει πρόσωπο, και το πώς γίνεται αυτό.
Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι κάποιος που διαθέτει είναι ένα επαίσχυντο και βέβηλο κλέφτης. Γιατί, με τον τρόπο αυτό, ένας επιδιώκει να οικειοποιηθεί για τον εαυτό του πράγματα που δεν κάνει στην πραγματικότητα δική. Ένας τέτοιος άνθρωπος κλέβει από τους άλλους, χωρίς κοκκίνισμα, βέβηλα και κλέβει από τον ίδιο τον Θεό. Αν, για παράδειγμα, μερικοί άνθρωποι είναι ισχυρή, υγιής, όμορφη, έξυπνη, έχουν μια καλή φωνή κλπ, τότε δεν χρειάζεται να υπενθυμίζεται ότι δεν το έκανε – και δεν θα μπορούσε – να συμβάλλουν στο παραμικρό την απόκτηση τους από αυτά τα “προσόντα”. Αντίθετα, θα πρέπει να είναι ευγνώμων, τουλάχιστον προς τους γονείς τους. “Αξία” τους περιορίζεται στην περαιτέρω καλλιέργεια του ό, τι είχε ήδη δοθεί, το οποίο είναι είτε η χρήση ή κατάχρηση των ταλέντων. Και πάλι, αν έχουμε να κάνουμε με εξωτερικές κατοχές και τον πλούτο, τότε οι “πρώτες ύλες” δεν έχουν καμία σχέση με την ανθρώπινη πρωτοβουλία και εφευρετικότητα δεδομένου ότι όλα τα φυσικά κοιτάσματα έχουν “καταθέσει” για όλους από τον Δημιουργό. Έτσι, είμαστε διαχειριστές μιας δανειστεί θησαυρό, την αξία και το σκοπό των οποίων δεν μπορεί φυσικά να εξαντληθεί από απλώς εξυπηρετεί μερικά “προνομιακή” ανθρώπους, ή μόνο μία περίοδο στην ιστορία. Και ακριβώς επειδή κανείς δεν έχει αντιμετωπιστεί άδικα από την καθολική και όλα-καλή πρόνοια του Δημιουργού, ο Απόστολος Παύλος θα μπορούσε να φιμώσει κάθε μορφή ανθρώπινης αχαριστία δηλώνοντας: “Και τι έχεις που δεν έχετε λάβει, και αν το κάνατε λαμβάνετε αυτό, γιατί διαθέτουν ως εάν δεν έχουν λάβει “(1 Κορ. 4:. 7)?.
Τώρα, ας στραφούμε στη ρίζα του προβλήματος, που δεν είναι άλλο από μια διαστρεβλωμένη φιλαυτία. Αν θεολογία καλεί κυριολεκτικά το «προπατορικό αμάρτημα» μια «αγάπη του εαυτού”, στη συνέχεια, τολμηρή και βέβηλο επαίρεται είναι η πιο ακριβή συνώνυμο των δύο αυτο-αγάπη και το προπατορικό αμάρτημα. Το γεγονός ότι μόνο τα ανθρώπινα όντα, από όλα τα πλάσματα του Θεού, τολμούν να «καυχηθεί» δεν είναι τυχαίο. Μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι μόνο ο άνθρωπος έχει «δικαιοδοσία» και τολμά να αρθρώσει μια «αντίφαση» 1. Το προπατορικό αμάρτημα ήταν βαθιά τίποτε άλλο παρά μια αντίφαση του Λόγου του Θεού, η μόνη ρίζα της ζωής και της αθανασίας. Ήταν σε αυτό το βέβηλο “κόντρα” ότι ένα αόρατο “Σινικό Τείχος της Κίνας” ιδρύθηκε αρχικά, και συνεχίζει από τότε να βασίζεται συνεχώς. Είναι σαν υπερφυσικό αγχόνη που δεν διαχωρίζουν τα πράγματα μόνο σε οριζόντιο επίπεδο, αλλά, επίσης, ότι η οποία είναι από το “παραπάνω” από αυτό που είναι “κάτω”. Αυτά τα αόρατα “κρεμάλα” είναι η κύρια πηγή της αγωνίας μας, που μας πνίγει, μας έτσι τη διαίρεση – και μας διακρίνει ταυτόχρονα – από το υπόλοιπο της δημιουργίας του Θεού.
Ωστόσο, σύμφωνα με τους πνευματικούς νόμους που εκφράζονται από το ρητό “οι τραυματίες θα πρέπει να θεραπευτεί», η δύναμη και το προνόμιο της «λέξης» (λογότυπα) – που σε κάποιο σημείο τραγική μας παραπλάνησε με την πτώση του Αδάμ – στην θεία λειτουργία του ως μετάνοια, μπορεί να μας οδηγήσει έξω από το αδιέξοδο ενός θανατηφόρου “μονο-λογο».
Το κλειδί λοιπόν για μας να μπούμε και πάλι στον «ανοιχτό χώρο» της ζωής είναι οι “λογότυπα”. Αλλά που λογότυπα; Δεν είναι η δύναμη που τα ανθρώπινα όντα τολμούν να επιτρέψει να μειωθεί σε άσεμνες σοφιστεία, διαχωρίζοντας έτσι τα πάντα που έκανε ο Θεός “από μη-ύπαρξη», έτσι ώστε να μπορεί να “έχουν ζωή και να έχουν απολύτως» (Ιω. 10: 10), και καταδικάζοντας όλα αυτά τα πράγματα στην απομόνωση. Ωστόσο, τα λογότυπα είναι ένας Θεός-δίνεται δύναμη και είναι «συν-κολλητική» και «con-συντηρητική», όπως την έννοια ετυμολογία και πρωτότυπο αυτό το πιο ιερό ελληνική λέξη υποδηλώνει [«λογότυπα» σχετίζεται με τις λέξεις «λέω» (λέγω ) και «κατάλαβα» (συλλέγω)]. Στην προσπάθειά μας να δώσει «λογότυπα», η λέξη της πλήρους ιερή αξία και συχνά παραβλέπεται πληρότητα, θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο ίδιος ο Θεός ονομάζεται Λόγος (βλ. κυρίως του Αγίου Ιωάννη του Ευαγγελιστή και του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητού).
Ως εκ τούτου, προκειμένου να βρει τη λογική δομή και λειτουργία υφιστάμενων ηθική μέσω του ορατού και αόρατου κόσμου, πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ των ακόλουθων διαφορετικών – αλλά όχι άσχετο – σημασίες του όρου «λογότυπα»:
1. Λόγος ως αιτία και πηγή όλων (όχι απλά το raison d’etre). 2. Λόγος ως «κατ ‘εικόνα του Θεού» σε έξυπνα πλάσματα Του, με όλες τις σχετικές έννοιες και προκύπτει από το καθεστώς της ενεργητικής και προφορικού λόγου.
3. Λογότυπα, ως εγγύηση για τη σταθερότητα μέσα στο μεταβαλλόμενο χαρακτήρα της δημιουργικής σύμπαν (“σπερματική λογότυπα”).
4. Λόγος ως “εκστατική” και “αγάπης” τάση όλων των δημιουργημένων πραγμάτων (κάτι πολύ βαθύτερο από ό, τι “Elan Vital”).
5. Λογότυπα, ως μέτρο της συμμετρίας και ana-βαρύς για την ισορροπία και την τάξη που εκφράζουν τη δικαιοσύνη του Θεού.
Οι πέντε θεμελιώδεις διακρίσεις που αναφέρονται παραπάνω, το οποίο θα μπορούσε να ήταν περισσότερο, δεν χρειάζεται να αναλυθούν εδώ, ούτε έχουμε την πρόθεση να το πράξει. Τους παρουσίασε μόνο να θυμηθούμε πως “θαυμαστό” ο φυσικός και ηθικός κόσμος είναι κυριολεκτικά, ακόμη και σε «χαοτική» και απροσδιόριστη κατάσταση. Ίσως μια τέτοια χαοτική κατάσταση είναι η πιο πειστική θεμελίωση της ηθικής ελευθερίας ως πρόσφατη διεθνής έρευνα έχει ακρίβεια υπογράμμισε.
Αν δεν είχαμε κάνει αυτήν την παρένθεση για την ηθική πανόραμα – η οποία δεν είναι πάντα ευδιάκριτη – του κτιστού κόσμου, τουλάχιστον όπως αυτή “δει” από το πρόσωπο της πίστης, δεν θα μπορούσαμε να κατανοήσουμε την απόλυτα κατηγορηματικό τρόπο με τον οποίο ο Απόστολος Παύλος απορρίπτει το ενδεχόμενο να υπάρχει κάποιος λόγος για την “ευσεβή” ή “συνετή” πρόσωπο για να καυχηθεί. Είναι αξιοσημείωτο ότι αυτό δεν είναι κατηγορηματικά εκφράζεται ως μια απλή απόρριψη, αλλά ως μια ανήσυχη όρκο. Για το λόγο αυτό δηλώνει «Αλλά ο Θεός φυλάξοι ότι θα πρέπει να …”
Για του Αγίου Παύλου, αν υπάρχει κάποια αιτία για επαίρεται, είναι μοναδική και εξωτερικά δεδομένη. Είναι «ο Σταυρός του Κυρίου Ιησού”. Και αν κάποιος ρωτήσει τι σχέση ο Σταυρός του Χριστού μπορεί να έχει, ως αιτία για επαίρεται, με κανονικούς ανθρώπους – δεδομένου ότι δεν ήταν ένας άνθρωπος που σταυρώθηκε, αλλά ο Θεάνθρωπος – η απάντηση είναι προφανής: Δεδομένου ότι ήταν “αξίζει τον κόπο” για το μόνο αναμάρτητος ακόμα και να σταυρωθεί για το ανθρώπινο πρόσωπο και μόνο, είναι σαφές ότι ο Σταυρός του Χριστού δείχνει το μοναδικό μέτρο της αξίας του ανθρώπου, του κάθε ανθρώπου, εφ ‘όσον αυτός ή αυτή αναγνωρίζει το γεγονός αυτό με την εκτίμηση για Ο Θεός ενσαρκωμένος.
Η φυσική συνέπεια αυτής της βαθύτερη και οριστική “αυτογνωσία” είναι ότι καμία άλλη αξία σε αυτόν τον κόσμο μπορεί να συγκριθεί με το ανθρώπινο πρόσωπο. Για το λόγο αυτό, το «κοινό παρονομαστή” όλων των τιμών είναι το “Σταυρός” μόνος. Αυτό είναι το νόημα των λέξεων “με τους οποίους ο κόσμος έχει σταυρωθεί για μένα, και εγώ στον κόσμο.”
Και ένα τελευταίο, αλλά πολύ σημαντική λεπτομέρεια: το «επαίρεται» για τον Σταυρό του Χριστού, του Αγίου Παύλου δεν τολμά να πει ότι χρησιμοποιεί ως όπλο για να σταυρωθεί και να σταυρώσει τον κόσμο για χάρη της τελικής σωτηρίας. Αντίθετα, δηλώνει ανεπιφύλακτα ότι η χάρη δεν μπορεί να ξεπληρωμένος όταν χρησιμοποιεί τις μη-προσωπικές λέξεις “έχει σταυρωθεί». Είναι ακριβώς αυτή η μη-προσωπική μορφή, η οποία είναι τόσο ισχυρή που ισοδυναμεί με τον όρο που χρησιμοποιείται στην εξειδικευμένη γλώσσα της θεολογίας, δηλαδή “από ένα έργο που έχει ήδη ολοκληρωθεί” (πρώην Opere operato), το οποίο με τη σειρά του εκφράζει τη μοναδική πηγή της σωτηρίας .
Πηγή: Φωνή της Ορθοδοξίας (. Τεύχος αριθ. 197, Οκτώβριος 1995)
