Με αφορμή την αρχή του Τριωδίου, ο Μητρ. Κυθήρων Σεραφείμ, εξέδωσε εγκύκλιο στην οποία αναφέρει μεταξύ άλλων “Περίοδος αυξημένης προσευχής και κατανύξεως, συντριβής και μετανοίας, ταπεινώσεως και επιγνώσεως της ανθρώπινης αδυναμίας μας, ανανήψεως και πνευματικής ανορθώσεως…” .Αναλυτικά:
ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ
(υπ’ αριθ. 141/2016)
Προς
Τον Ιερόν Κλήρον και
τον Χριστώνυμον Λαόν
της καθ΄ημάς Ιεράς Μητροπόλεως
Κυθήρων και Αντικυθήρων
«Ο μεν Φαρισαίος … ου μόνον ουκ έτεκέ τινα καρπόν,
αλλά και τον όντα απώλεσε. Ο δε τελώνης έρημος
ων και ουδέν αγαθόν έχων, ποιεί εαυτώ κατόρθωμα»
(Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου Ε.Π.Ε. 33,372)
Αγαπητοί μου Αδελφοί και Συλλειτουργοί,
Αδελφοί μου Χριστιανοί, Τέκνα μου εν Κυρίω αγαπητά.
Ευλογημένο, ειρηνικό, εύδρομο και εύκαρπο το Ιερό Τριώδιο!
Η Χάρις του Παναγίου Πνεύματος ωδήγησε για μια ακόμη φορά το σκάφος της ζωής μας εις τον εύδιο λιμένα του Ιερού Τριωδίου. Ευλογητός ο Θεός!
Με την σημερινή Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου άνοιξε η ιερή και κατανυκτική περίοδος του Τριωδίου. Περίοδος αυξημένης προσευχής και κατανύξεως, συντριβής και μετανοίας, ταπεινώσεως και επιγνώσεως της ανθρώπινης αδυναμίας μας, ανανήψεως και πνευματικής ανορθώσεως…
Το Ιερό Τριώδιο ανοίγει με το αξιομίμητο παράδειγμα συντριβής και ταπεινώσεως του Τελώνη και κλείνει με την αληθινή και γνήσια μετάνοια του ευγνώμονος ληστού, το Μέγα Σάββατο. Εβδομήντα ημέρες ψυχικής καθάρσεως και προετοιμασίας. Το Ιερό Τριώδιο, ως γνωστόν, περιλαμβάνει τις 4 πρώτες Κυριακές του Τριωδίου (Τελώνου και Φαρισαίου, Ασώτου, Απόκρεω και Τυρινής) με τις τρεις εβδομάδες της Προκαθάρσιμης περιόδου και τις άλλες 5 Κυριακές της Μεγ.Τεσσαρακοστής (Ορθοδοξίας, Γρηγ. Παλαμά, Σταυροπροσκυνήσεως, Δ’Νηστειών, Ε’Νηστειών) με τις 6 εβδομάδες των Νηστειών και το όλο ιερό και κατανυκτικό κλίμα της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής.
Είναι ωφέλιμα και διδακτικά τα πρότυπα και παραδείγματα της αγίας αυτής περιόδου, άλλα προς μίμησιν και άλλα προς αποφυγήν. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, σκιαγραφών τον Φαρισαίο και συγκρίνοντας τον με τον Τελώνη , λέγει τα εξής: (παραθέτουμε απ΄ευθείας την μετάφρασι): «Ο μεν Φαρισαίος … όχι μόνον δεν παρήγαγε κάποιο καρπό, αλλά έχασε και αυτόν που είχε. Ο δε Τελώνης, ενώ ήταν έρημος και δεν είχε κανένα αγαθό, πραγματοποιεί για τον εαυτό του ένα κατόρθωμα». (Ε.Π.Ε 33,372)
Στιγματίζοντας ο Ιερός Πατήρ την κενοδοξία του Φαρισαίου παρατηρεί ότι: «Όσες καλές πράξεις και αν πράξωμε, η υπερηφάνεια δεν τις αφήνει να παραμείνουν και να μη γκρεμισθούν. Κοιτάξτε τον Φαρισαίο˙ πόσες καλές πράξεις έκανε, αλλά δεν τον ωφέλησαν, γιατί δεν έκοψε την ρίζα της αλαζονείας, που κατέφαγε όλες τις αρετές του». (Ε.Π.Ε 23,14)
Αντίθετα εξυμνώντας ο άγιος Χρυσόστομος την αρετή της ταπεινοφροσύνης, που ήταν άγνωστη εις τον Φαρισαίο, και «είναι ένα μόριο αρετής», επισημαίνει ότι «την ταπεινοφροσύνη αν δεν την έχη κάποιος, όσα καλά και αν επιτελέση, φαίνεται στα μάτια του Θεού ακάθαρτος. Και αυτό το βλέπουμε στον Φαρισαίο της παραβολής:Ήταν στολισμένος με μύρια καλά, και όμως επειδή δεν είχε ταπεινοφροσύνη αλλά κενοδοξία τα έχασε όλα». (Ε.Π.Ε. 11,534)
Αγαπητοί μου αδελφοί,
«Φαρισαίου φύγωμεν υψηγορίαν, και τελώνου μάθωμεν το ταπεινόν εν στεναγμοίς» μας παραγγέλλει σήμερα η Αγία Μητέρα μας Εκκλησία. Η μίμησις του ταπεινού φρονήματος του Τελώνη με την πλήρη συντριβής και κατανύξεως στάσι του και την εγκάρδια προσευχή του˙ «ο Θεός ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ», και η αποστροφή της αλαζονικής συμπεριφοράς του Φαρισαίου με την μεγαλοστομία και την καυχησιολογία του, την αυτοδιαφήμισι και την αυτοπροβολή του, αποτελούν τον πνευματικό μας στόχο κατά την άγια αυτή περίοδο, αλλά και καθ΄όλον τον βίο μας. Η δικαίωσις του Τελώνη και η κατάκρισις του Φαρισαίου καθορίζουν την γραμμή πλεύσεως, που πρέπει να ακολουθήσωμε στην πορεία της ζωής μας.
Εύχομαι πατρικά και από καρδίας να διαπλεύσωμε με υγιεία πνευματική και σωματική «το μέγα της νηστείας πέλαγος», διανύοντας προθύμως «το στάδιο των αρετών» και αγωνιζόμενοι «τον καλόν αγώνα της πίστεως και επιλαμβανόμενοι της αιωνίου ζωής».
Ευλογημένο, καλλίκαρπο και ειρηνικό το Άγιο Τριώδιο.
Μετ΄ευχών και αγάπης.
Ο Μητροπολίτης
† Ο Κυθήρων Σεραφείμ
