ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΟ ΕΓΚΥΚΛΙΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΙΕΡΕΜΙΑ
ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΨΑΛΤΗΡΙΟΥ
Ο 3ος Ψαλμός
ΝΑ ΜΗΝ ΤΑΡΑΣΣΟΜΑΣΤΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΕΜΙΚΗ
ΤΩΝ ΕΧΘΡΩΝ ΜΑΣ – ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΜΑΣ Ο ΘΕΟΣ
1. Στο σημερινό μου κήρυγμα, αδελφοί χριστιανοί, θα σας ερμηνεύσω τον 3ο ψαλμό και παρακαλώ να προσέξετε την ερμηνεία του. Μας μιλάει για έναν άνθρωπο πιστό στον Θεό, ο οποίος θρηνεί και στενάζει, γιατί βλέπει πολλούς οι οποίοι τον θλίβουν και επαναστατούν εναντίον του.
Στον πόνο του δε αυτόν καταφεύγει στον Θεό και του λέγει: «Κύριε, τι επληθύνθησαν οι θλίβοντές με; Πολλοί επανίστανται επ᾽ εμέ» (στιχ. 1). Οι εχθροί όμως του ψαλμωδού μας εδώ τον θλίβουν ακόμη περισσότερο, γιατί του ειρωνεύονται την πίστη του στον Θεό. Τού λέγουν: «Ουκ έστι σωτηρία αυτώ εν τω Θεώ αυτού» (στιχ. 3). Σαν να του έλεγαν: Τι κουράζεσαι; Σταμάτα να προσεύχεσαι, δεν σε ακούει ο Θεός.
2. Ο ποιητής του ψαλμού μας όμως, χριστιανοί μου, πιστεύει δυνατά στον Θεό, γι᾽ αυτό και δεν κλονίζεται από όσα ειρωνικά του λέγουν. Πιστεύει ότι ο Θεός θα τον βοηθήσει και θα τον δοξάσει. Γι᾽ αυτό και τον ακούμε να λέγει: «Συ δε, Κύριε, αντιλήπτωρ μου ει, δόξα μου και υψών την κεφαλήν μου» (στιχ. 4). Γιά την πολεμική των εχθρών του μέχρι τώρα ο ποιητής μας ήταν ταπεινωμένος και είχε σκυμμένο το κεφάλι του. Αλλά η πίστη του τον δυναμώνει και έχει βέβαιη την ελπίδα ότι ο Θεός θα τον δικαιώσει και θα τον κάνει να περπατάει με υψωμένο το κεφάλι. Αυτό σημαίνει το «δόξα μου και υψών την κεφαλήν μου», που είπε.
3. Η πίστη όμως αυτή του ποιητού μας, αδελφοί, ότι θα τον βοηθήσει ο Θεός, δεν είναι ένα πρόχειρο ενθουσιαστικό συναίσθημα, αλλά στηρίζεται σε γεγονότα. Θυμάται ότι στον παρελθόν και άλλοτε τον κατηγορούσαν και τον έθλιβαν άνθρωποι, αλλά τότε κατέφυγε με πίστη στον άγιο Ναό του Θεού, που βρίσκεται στο όρος Σιών, και ο Θεός τον βοήθησε. Καί με αυτήν την ωραία ανάμνηση ο ποιητής μας λέγει: «Φωνή μου προς Κύριον εκέκραξα και επήκουσέ μου εξ όρους αγίου αυτού» (στιχ. 5). Ε, λοιπόν! Όπως παλαιά άκουσε ο Θεός την προσευχή του και τον έσωσε, έτσι θα τον σώσει και τώρα. Δεν θα τον εγκαταλείψει.
Αλλά ο ποιητής του ψαλμού μας δεν έχει μόνο στο παρελθόν παλαιό παράδειγμα, στο οποίο είδε την βοήθεια του Θεού. Έχει και πρόσφατο παράδειγμα. Την προηγούμενη ακριβώς νύχτα, που, όπως φαίνεται, ήταν επικίνδυνη γι᾽ αυτόν, ο ποιητής εμπιστεύθηκε στον Θεό την ζωή του και έπεσε σε ήρεμο και βαθύ ύπνο, χωρίς να του συμβεί κανένα κακό. Καί σ᾽ αυτό, στο ότι δηλαδή δεν του συνέβηκε κακό την προηγούμενη κρίσιμη νύχτα, αλλά την πέρασε ατάραχα με ήσυχο ύπνο, είδε ο ποιητής καθαρά την «αντίληψη», την προστασία δηλαδή του Θεού. Γι᾽ αυτό και λέγει: «Εγώ εκοιμήθην και ύπνωσα, εξηγέρθην ότι Κύριος αντιλήψεταί μου» (στιχ. 6).
Έτσι, λοιπόν, με αποδείξεις από το παρελθόν, αλλά και από αυτήν την παρελθούσα νύχτα, ο ποιητής μας έχει βαθειά την πεποίθηση ότι και τώρα ο Θεός θα τον βοηθήσει στην δύσκολη κατάσταση που βρίσκεται.
Γι᾽ αυτό και με βεβαιότητα λέγει και για τους εχθρούς που τώρα τον απειλούν: «Ου φοβηθήσομαι από μυριάδων λαού των κύκλω συνεπιτιθεμένων μοι» (στιχ. 7). Με ζωηρό τόνο και ελπιδοφόρο και αισιόδοξο ύφος λέγει ο ποιητής μας τα λόγια αυτά.
4. Στο τέλος του ψαλμού ο ποιητής μας αποτείνεται στον Θεό και Τού λέγει να «σηκωθεί», για να «πατάξει» τους εχθρούς του. «Ανάστα, Κύριε – του λέγει –, σώσόν με ο Θεός μου, ότι Συ επάταξας (= για να πατάξεις) πάντας τους εχθραίνοντάς μοι ματαίως» (στιχ. 8). Αυτό το «ματαίως», που λέγει τελευταία ο ποιητής, σημαίνει «χωρίς λόγο». Τον ειρωνεύονταν, δηλαδή, οι εχθροί του χωρίς αιτία. Το άλλο όμως κείμενο της Παλαιάς Διαθήκης, το Εβραικό, το «ματαίως» το λέγει «σιαγόνες». Οι εχθροί δηλαδή του ποιητού του χτυπούσαν τις σιαγόνες του. Τον χαστούκιζαν! Αυτή η ανάγνωση του Εβραικού κειμένου πρέπει να είναι καλλίτερη, γιατί παρακάτω ο ποιητής μας λέγει για τον Θεό ότι «οδόντας αμαρτωλών συνέτριψας» (στιχ. 8β). Οι εχθροί, δηλαδή, του ποιητού τον χαστούκιζαν, αλλά ο Θεός θα τους «σπάσει τα δόντια»!
Τέλος, όλο τον ψαλμό ο ποιητής τον κλείνει με ένα στίχο, που σχετίζεται γενικά με όλο το περιεχόμενό του. Λέγει: «Τού Κυρίου η σωτηρία και επί τον λαόν σου η ευλογία σου» (στιχ. 9). Στούς πιστούς Του, δηλαδή, και στον λαό Του ο Θεός δίνει την σωτηρία Του και την ευλογία Του και τους σώζει από τους εχθρούς τους.
Με πολλές ευχές,
† Ο Μητροπολίτης Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως Ιερεμίας
