ΕΚΛΟΓΕΣ ΗΠΑ 2024: Η επικράτηση του Ντόναλντ Τράμπ στις προεδρικές εκλογές των Ηνωμένων Πολιτειών 2024, αν και αιφνίδια για πολλούς, φέρνει στο προσκήνιο μια σειρά από νέα δεδομένα για την Ορθόδοξη Εκκλησία, τα Πατριαρχεία, τη Ρωσία, το Οικουμενικό Πατριαρχείο και τις γεωπολιτικές σχέσεις της Ελλάδας.
Του Γιώργου Θεοχάρη – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Ο δεύτερος θρίαμβος του Τραμπ, υπό ένα εντελώς διαφορετικό πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον, θα μπορούσε να επηρεάσει θεμελιώδη ζητήματα για την Ορθόδοξη Εκκλησία και τον Ελληνισμό, ιδίως στον τρόπο με τον οποίο οι ΗΠΑ θα ασκήσουν εξωτερική πολιτική.
Οι Σχέσεις Τραμπ με τη Ρωσία και το Ρωσικό Πατριαρχείο
Ο Ντόναλντ Τραμπ, κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας, καλλιέργησε έναν διάλογο με τη Ρωσία και τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ενισχύοντας τον προβληματισμό της Δύσης σχετικά με την πολιτική του έναντι της ρωσικής επιρροής. Το Ρωσικό Πατριαρχείο, που αποτελεί ισχυρό θεσμό εντός της Ρωσίας και συνεργάζεται στενά με την κυβέρνηση Πούτιν, βρίσκεται σε συνεχή προσπάθεια να αυξήσει την επιρροή του στην Ορθοδοξία παγκοσμίως, λένε δυτικές πηγές. Αλλά από την άλλη δέχτηκε και πλήγματα από τις δυνάμεις της Δύσης αναφορικά με την Ουκρανία που ενεπλάκη το Οικ. Πατριαρχείο!
Η επανεκλογή Τραμπ ενδέχεται να ενισχύσει την εμπιστοσύνη του Πατριαρχείου Μόσχας, καθώς μπορεί να θεωρηθεί ευκαιρία για τη Ρωσία να αποκτήσει ένα πιο ευνοϊκό περιβάλλον στις ΗΠΑ για θέματα Ορθόδοξης πίστης και να περιορίσει την επιρροή του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ειδικά σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της Βαλκανικής.
Η πρόσφατη κρίση μεταξύ του Οικουμενικού Πατριαρχείου και του Πατριαρχείου Μόσχας, σχετικά με την αυτοκεφαλία της Ουκρανικής Εκκλησίας, έφερε την Ορθοδοξία σε μια άνευ προηγουμένου διαίρεση. Ένας Τραμπ που επιδιώκει την προσέγγιση με τη Ρωσία θα μπορούσε να επηρεάσει αυτή τη διαμάχη, δημιουργώντας μια προοπτική αποδοχής των θέσεων της Μόσχας. Εάν ο Τραμπ ακολουθήσει μια πιο συντηρητική ή φιλορωσική πολιτική, αυτό θα μπορούσε να ενισχύσει τη Ρωσία στο πλαίσιο της παγκόσμιας Ορθοδοξίας.
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο και η Αμερικανική Πολιτική
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης, το οποίο διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην παγκόσμια Ορθόδοξη κοινότητα, διατηρεί στενές σχέσεις με τις ΗΠΑ, καθώς πολλοί από τους υποστηρικτές του βρίσκονται στην ελληνική διασπορά στις ΗΠΑ. Η επανεκλογή Τραμπ δημιουργεί προβληματισμούς σχετικά με το πώς θα διαμορφωθεί η στάση του απέναντι στην τουρκική πολιτική και τις διεκδικήσεις της Ρωσίας, που διαρκώς αμφισβητούν την επιρροή του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Η εκλογή Τραμπ μπορεί να φέρει νέες προκλήσεις για το Οικουμενικό Πατριαρχείο, καθώς η αμερικανική εξωτερική πολιτική είναι πιθανό να διαμορφωθεί με βάση τις γεωπολιτικές πιέσεις και τη σχέση με τη Ρωσία και την Τουρκία. Το Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης ανησυχεί, όπως και στο παρελθόν, ότι μια προνομιακή σχέση των ΗΠΑ με τη Ρωσία θα μπορούσε να υπονομεύσει την ιστορική του ηγεσία στην Ορθοδοξία, ειδικά μετά τις τριβές που έχει δημιουργήσει η αυτοκεφαλία της Ουκρανικής Εκκλησίας.
Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων και οι Εξελίξεις στη Μέση Ανατολή
Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων κατέχει καίριο ρόλο στους Αγίους Τόπους, μια περιοχή με συνεχείς εντάσεις. Η πολιτική Τραμπ, η οποία έχει ιστορικά στηρίξει το Ισραήλ και την αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ, έχει δημιουργήσει προκλήσεις για την ασφάλεια των χριστιανικών κοινοτήτων και των πατριαρχικών δικαιωμάτων στους Άγιους Τόπους.
Η επανεκλογή του Τραμπ μπορεί να σηματοδοτήσει τη συνέχιση μιας φιλοϊσραηλινής προσέγγισης, η οποία, αν και ενισχύει την παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή, αυξάνει την πολυπλοκότητα για τις Ορθόδοξες Εκκλησίες που προσπαθούν να διατηρήσουν τον θρησκευτικό και κοινωνικό τους ρόλο στην περιοχή. Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων θα χρειαστεί να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα και να αντιμετωπίσει τις πιέσεις σε μια περιοχή που παραμένει εκρηκτική.
Οι Σχέσεις των ΗΠΑ με την Ελλάδα και η Κυβέρνηση Μητσοτάκη
Η εκλογή Τραμπ ενδέχεται να επηρεάσει την Ελλάδα σε πολλά επίπεδα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει διατηρήσει καλές σχέσεις με τις ΗΠΑ και θα επιδιώξει να βρει ισορροπία ανάμεσα σε μια ενδεχόμενη φιλορωσική προσέγγιση του Τραμπ και τις ανάγκες της Ελλάδας για στήριξη στα θέματα ασφάλειας και άμυνας, ειδικά με το αυξανόμενο ενδιαφέρον των ΗΠΑ για την Ανατολική Μεσόγειο.
Η ελληνοαμερικανική συνεργασία ενδέχεται να ενισχυθεί σε τομείς όπως η ενέργεια και η στρατιωτική συνεργασία, ιδίως στο πλαίσιο των αμερικανικών βάσεων στην Ελλάδα και των νέων ενεργειακών έργων που αφορούν την Ανατολική Μεσόγειο. Ωστόσο, το Κυπριακό και οι ελληνοτουρκικές εντάσεις παραμένουν ανοιχτά ζητήματα, με την Ελλάδα να ελπίζει σε μια αμερικανική πολιτική που θα εξισορροπήσει τις πιέσεις της Τουρκίας. Εάν η κυβέρνηση Τραμπ επιλέξει να διατηρήσει στενές σχέσεις με τον Ταγίπ Ερντογάν, η Ελλάδα μπορεί να βρεθεί σε μειονεκτική θέση.
Ο Ελληνισμός και οι Ελληνοαμερικανοί
Η ελληνική διασπορά στις ΗΠΑ, με σημαντική παρουσία σε πολλές πολιτείες, παρακολουθεί με ενδιαφέρον την πολιτική σκηνή. Ο Τραμπ κατά την προηγούμενη θητεία του έδειξε κάποια υποστήριξη στην ελληνική κοινότητα και τη στήριξή της σε παραδοσιακές αξίες. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν ερωτήματα γύρω από τον ρόλο της ομογένειας και τις πιέσεις που ενδέχεται να ασκήσει για την προώθηση θεμάτων που αφορούν την Ελλάδα.
Η εκλογή Τραμπ φέρνει στο προσκήνιο τη δυνατότητα ενίσχυσης της φωνής της ελληνοαμερικανικής κοινότητας μέσω των οργανώσεων AHEPA, HALC και άλλων, που παραδοσιακά παίζουν ρόλο στη διαμόρφωση της αμερικανικής πολιτικής. Οι οργανώσεις αυτές θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν την παρουσία Τραμπ στην εξουσία για να προωθήσουν ζητήματα όπως το Κυπριακό, την προστασία των δικαιωμάτων του Οικουμενικού Πατριαρχείου και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η επανεκλογή Τραμπ έχει άμεσες και έμμεσες συνέπειες για την Ορθόδοξη Εκκλησία, τα Πατριαρχεία και τον Ελληνισμό!
