Συνέντευξη στον Μάνο Χατζηγιάννη-B΄μέρος
“Ενώ υφίστανται αβυσσαλέες δογματικές και εκκλησιολογικές διαφορές γίνονται εκατέρωθεν προσπάθειες να γεφυρωθούν με την «αγαπολογία» και όχι με την ακραιφνή θεολογία ” αναφέρει για τις επαφές Πατριάρχη-Πάπα στο δεύτερο μέρος της εφ΄όλης της ύλης συνέντευξής του στο ΑΓΙΟΡΕΙΤΙΚΟ ΒΗΜΑ με αφορμή τα 10 χρόνια ποιμαντορίας του στην Μητρόπολη Κυθήρων & Αντικυθήρων, ο Μητροπολίτης κ. Σεραφείμ. Σχολιάζει επίσης τους διαχριστινιακούς διαλόγους, την προετοιμασία για την Πανορθόδοξη Σύνοδο και τα φαινόμενα των ομοφυλόφιλων ιερέων και γυναικών Επισκόπων σε Προτεστάντες & Αγγλικανούς.
Ερώτησις 4η : Ποιά είναι η άποψή σας για τους διαχριστιανικούς διαλόγους και τις συχνές επαφές του Οικουμενικού Πατριάρχη με τον Πάπα;
Απάντησις : Ομολογουμένως, οι διαχριστιανικοί διάλογοι, τόσο με τους Ρωμαιοκαθολικούς, που επιμένουν στην διατήρησι της Ουνίας και τις αιρετικές τους αποκλίσεις από τα ορθόδοξα δόγματα και την ορθόδοξη Εκκλησιολογία, όσο και με τους Αγγλικανούς, με την χειροτονία γυναικών σε «ιερείς» και «επισκόπους» και τις διάφορες αιρέσεις τους, διέρχονται βαθειά κρίσι και καρκινοβατούν, επειδή, προφανώς, δεν γίνονται εν φόβω Θεού και ως κατενώπιον Κυρίου Παντοκράτορος. Γι’ αυτό, και δεν προάγονται, ούτε τελεσφορούν. Ίσως δεν υπάρχει σ’ αυτούς η ακόρεστος δίψα αναζητήσεως της σωζούσης αληθείας και ο άγιος πόθος της κατά Θεόν ενώσεώς των με την Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική των Ορθοδόξων Εκκλησία. Δεν τολμούν να αποπτύσουν τις αιρετικές τους θέσεις και διδασκαλίες και να ασπασθούν τα ορθόδοξα δόγματα και την κοινή ανόθευτη ορθόδοξη παράδοσι των 9 πρώτων χριστιανικών αιώνων.
Οι επαφές του Οικουμενικού Πατριάρχου με τον Πάπα, αν περιορίζονταν σε επίπεδο θεολογικών συζητήσεων ή συνομιλιών και συνεργασίας σε θέματα που αφορούν στην ειρηνική συνύπαρξι και τις καλές και ομαλές σχέσεις μεταξύ των λαών δεν θα ήσαν κατακριτέες. Όταν, όμως, εξελίσσονται σε συμπροσευχές, όχι απλώς σε ένα σπίτι –που κι’ αυτό καταδικάζει ο 10ος Αποστολικός Κανών, ορίζων ότι «εἴ τις ἀκοινωνήτῳ κἄν ἐν οἴκῳ συνεύξηται, οὗτος ἀφοριζέσθω»-, αλλ’ είτε κατά την Θρονικήν εορτήν του Αποστόλου Ανδρέου του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως ή σε λατρευτική εκδήλωσι των Ρωμαιοκαθολικών στη Ρώμη, προεξάρχοντος του Πάπα, υπάρχει σοβαρό κανονικό πρόβλημα, διότι αυτές οι εκδηλώσεις είναι κάτι περισσότερο από συμπροσευχή, και υπολείπονται, βεβαίως, της πλήρους συλλειτουργίας, που προϋποθέτει το κοινόν ποτήριον.
Όμως, οι εν ώρα λατρείας συμπροσευχές εγγίζουν τα κράσπεδα της συλλειτουργίας, αφού ο Πατριάρχης ευλογεί τον ρωμαιοκαθολικό διάκονο προς της αναγνώσεως του Ιερού Ευαγγελίου και ο Πάπας τον Ορθόδοξο. Εισέρχεται ο ηγέτης των Ρωμαιοκαθολικών διά της Ωραίας Πύλης στο Ιερό Βήμα. Ειρηνεύουν αμφότεροι το αλλότριο γι΄ αυτούς ποίμνιο, ανταλλάσσουν τον λειτουργικό ασπασμό και συμπροσευχόμενοι απαγγέλλουν στο αλλότριο χριστιανικό πλήρωμα το Σύμβολο της πίστεως και την Κυριακή προσευχή. Καί ταύτα, ενώ υφίστανται αβυσσαλέες δογματικές και εκκλησιολογικές διαφορές και γίνονται εκατέρωθεν προσπάθειες να γεφυρωθούν με την «αγαπολογία» και όχι με την ακραιφνή θεολογία και εκκλησιολογία, την Αποστολική και Αγιοπατερική και τα δεδομένα της Ορθοδόξου Παραδόσεως.
Ερώτησις 5η : Τι πιστεύετε για την προετοιμασία της Πανορθόδοξης Συνόδου, η οποία είναι προγραμματισμένη για το επόμενο έτος; Πως κρίνετε όσα διαδραματίστηκαν στο Σαμπεζύ;
Απάντησις : Η προετοιμασία της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου του προσεχούς έτους 2016 (η οποία συγκαλείται ως τοιαύτη και όχι ως Οικουμενική) είχε δυό καθοριστικούς σταθμούς : την Α’ και Γ’ Προσυνοδική Πανορθόδοξο Διάσκεψι (1976 και 1986 στο Σαμπεζύ της Γενεύης). Στην πρώτη διαμορφώθηκε τελικά και ομόφωνα η θεματολογία της ημερησίας διατάξεως της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου, που προσδιορίσθηκε σε 10 θέματα, χωρίς να είναι δυνατόν να προστεθή, να αφαιρεθή ή να τροποποιηθή κάποιο θέμα, ως κριτήριο δε της επιλογής των ήσαν ότι αυτά «ενδιαφέρουν αμεσώτερα την Εκκλησίαν». Στη δεύτερη Διάσκεψι ψηφίσθηκε ομόφωνα ο «Κανονισμός λειτουργίας των Πανορθοδόξων Διασκέψεων».
Κατά την περυσινή Σύναξι των Προκαθημένων των Ορθοδόξων Εκκλησιών το Πατριαρχείο Μόσχας επεσήμανε ωρισμένα θέματα εξ αυτών, τα οποία χρήζουν επικαιροποιήσεως και επαναδιατυπώσεως, πράγμα το οποίο απεδέχθη ομοφώνως η Σύναξις των Προκαθημένων και αποφασίσθηκε να συγκροτηθή Ειδική Διορθόδοξος Επιτροπή, που μέσα στο Α’ Εξάμηνο του τρέχοντος 2015, άλλα κείμενα θα αναθεωρούσε και σε άλλα θα έκανε φιλολογική επιμέλεια.
Δυό από τα υπό αναθεώρησιν κείμενα : «Η Ορθόδοξος Εκκλησία και η Οικουμενική Κίνησις» και «Σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπόν χριστιανικόν κόσμον» και το υπό φιλολογικήν επιμέλειαν «Αναπροσαρμογή των περί νηστείας εκκλησιαστικών διατάξεων» είναι, υπέρ τα λοιπά, άκρως ευαίσθητα δογματικά – εκκλησιολογικά και κανονικά θέματα και η προσέγγισις εις αυτά πρέπει απαραίτητα να γίνη με γνώμονα την δογματική διδασκαλία και τα ιεροκανονικά θέσμια της Αγίας ημών Ορθοδόξου Εκκλησίας. «Στῶμεν καλῶς, στῶμεν μετά φόβου. Πρόσχωμεν».
Αφού δε, κατά τον εκπρόσωπον της Εκκλησίας της Ελλάδος εις τον Θεολογικόν διάλογον μετά των Ρωμαιοκαθολικών Σεβ. Μητροπολίτην Μεσσηνίας κ.Χρυσόστομον, «η ιδία η θεματολογία, ως αύτη καθωρίσθη πανορθοδόξως και ομοφώνως, και ο σκοπός συγκλήσεως της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου, προσδιορίζει και τον χαρακτήρα Αυτής της Συνόδου ουχί ως Οικουμενικής, αλλ’ ως Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας»1, το Ορθόδοξο Χριστεπώνυμο πλήρωμα εικότως αναμένει τον απόλυτο σεβασμό, τόσο στους θεολογικούς – εκκλησιολογικούς όρους και την δογματική διδασκαλία των Αγίων Οικουμενικών Συνόδων και των Τοπικών, «ας εκείναι αποδεξάμεναι επεκύρωσαν», όσο και στις θείες επιταγές των Θείων και Ιερών Κανόνων αυτών.
Τα θέματα της απαγορεύσεως της εκκλησιαστικής κοινωνίας (συμπροσευχές και συλλειτουργίες) μετά των ακοινωνήτων και αιρετικών, εάν «αποποινικοποιηθούν» κανονικώς δι΄ αποφάσεως της εν θέματι Συνόδου και ενοχοποιούνται του λοιπού οι διά τούτο δικαίως διαμαρτυρόμενοι, τότε αντί να επιλυθούν ωρισμένα θέματα, θα προκληθούν μείζονα και δισεπίλυτα κανονικά προβλήματα και ζητήματα. Το ίδιο φοβούμαι ότι θα συμβή και με το θέμα της αναπροσαρμογής των περί νηστείας εκκλησιαστικών διατάξεων.
Ταπεινώς φρονώ ότι οι θείοι και ιεροί Κανόνες της Αγίας μας Εκκλησίας δύνανται, ερμηνευόμενοι και κατανοούμενοι ορθοδόξως να δώσουν απαντήσεις και εις νεοφανή κανονικά ζητήματα, αν όχι κατά το γράμμα τους κατά το πνεύμα των. Μία όντως Πατερική Σύνοδος δεν θα διενοείτο ποτέ να αλλάξη ή να αλλοιώση κάποια κανονικά ζητήματα καθ΄ υπέρβασιν των Ιερών Κανόνων, εκτός των περιπτώσεων, κατά τας οποίας Ιεροί τινες Κανόνες είχαν προσωρινήν ή περιοδικήν εφαρμογήν.
Ωστόσο και η προσεχής Αγία και Μεγάλη Σύνοδος θα είναι Πανορθόδοξος, ενδεικνυμένης της συμμετοχής όλων των Ορθοδόξων Επισκόπων, παρά το περιωρισμένον του αριθμού των εκπροσώπων εξ εκάστης Ορθοδόξου (Τοπικής) Εκκλησίας, που προκαθορίζεται. Ευκταίον θα ήτο να ισχύση η κανονική αρχή· «ἡ ψῆφος τῶν πλειόνων κρατείτω» (όπως συνέβαινε και στις άγιες Οικουμενικές Συνόδους) και όχι εκάστη Εκκλησία να έχη μίαν ψήφον και να είναι δεδομένη η ομοφωνία στο σώμα των εκπροσώπων της απαραίτητα.
Όσο για το δεύτερο σκέλος της ερωτήσεώς σας: «πως κρίνετε όσα διαδραματίσθηκαν στο Σαμπεζύ», δεν μπορώ να απαντήσω, διότι, ενώ υπήρξαν διαψεύσεις σε εκκλησιαστικές ιστοσελίδες για θέματα, που δεν συζητήθηκαν (όπως το της ομοφυλοφιλίας), παρά ταύτα δεν είδα σαφή ανακοίνωσι για θέματα που συζητήθηκαν. Γι’ αυτό υποχρέωσις των Σεβ. εκπροσώπων της Ελλαδικής μας Εκκλησίας είναι να ενημερώσουν την Δ.Ι.Σ. και δι’ αυτής να ενημερωθή η Ι.Σ.Ι. δι’ όσα ελέχθησαν ή δεν ελέχθησαν στο Σαμπεζύ, ή και όσα πρόκειται προσεχώς να συζητηθούν.
Ερώτησις 6η : Παρατηρούμε στις άλλες ομολογίες απίστευτα πράγματα. Ομοφυλόφιλοι ιερείς στους προτεστάντες, γυναίκες ιερείς & Επίσκοποι στους Αγγλικανούς και άλλα τινά. Πως θωρακίζεται η Ορθοδοξία μας απέναντι σε όλους αυτούς τους δήθεν προοδευτισμούς;
Απάντησις : Είναι αξιοθρήνητα τα φαινόμενα αυτά και όντως απίστευτα πράγματα. Σε καμμιά περίπτωσι, αλλά ιδιαίτερα στην ιερωσύνη δεν συγχωρείται ποτέ η ύπαρξις και η δραστηριοποίησις ομοφυλοφίλων κληρικών. Το απαγορεύουν η Θεία Γραφή και οι Ιεροί Κανόνες (το Ιερό Πηδάλιο) της Εκκλησίας μας. Όμως στην αίρεσι και την πλάνη δεν υπάρχουν τέτοιες απαγορεύσεις. Όπου λείπει ο Θεός και το Πνεύμα του Θεού όλα επιτρέπονται. Το ίδιο ισχύει και με την χειροτονία γυναικών σε «ιερείς» και «επισκόπους», που συμβαίνει στους Αγγλικανούς. Και μη χειρότερα…
Όταν κάποιοι αποκόπτονται και αποσκιρτούν από την Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία, δεν έχουν Ιερωσύνη και Αποστολική διαδοχή, δεν έχουν έγκυρα Μυστήρια, δεν ερμηνεύουν Ορθόδοξα την Αγία Γραφή, δεν έχουν την Ορθόδοξη Αποστολική και Αγιοπατερική Παράδοσι και επομένως δεν ανήκουν στην Αγία μας Εκκλησία, που είναι το άγιο σώμα με κεφαλή τον Χριστό, τότε στερούνται την παρουσία και την Χάρι του Αγίου Πνεύματος και επομένως παρ΄ ότι λέγονται Χριστιανοί, δεν έχουν τον Χριστό «κατοικοῦντα καί μένοντα» μέσα τους.
Η Ορθοδοξία μας θωρακίζεται με την Χάρι του Θεού, την σώζουσα αλήθεια του Χριστού, το Πανάγιο Πνεύμα, με το οποίο τελεσιουργούνται όλα τα άγια Μυστήρια, με την προσήλωσι στα Θεία δόγματα, τους Ιερούς Κανόνας, με την αφοσίωσι στη διδαχή της Θείας Γραφής, τον Θείο Νόμο και με την αληθινή Θεία Λατρεία. Με ένα λόγο: όταν υπάρχη η ενότητα της αμώμητης και θεοπαράδοτης Πίστεώς μας και η κοινωνία του Αγίου Πνεύματος, όταν διαφυλάσσει αλώβητο τον ανεκτίμητο θησαυρό της Ορθοδόξου Παραδόσεως. Όταν στην Ορθοδοξία μας τα πάντα και εν πάσι είναι ο Χριστός.
4. Χρυσοστόμου Σαββάτου, Μητροπολίτου Μεσσηνίας, Εισήγησις ενώπιον της Ι.Σ.Ι. με θέμα : «Ενημέρωσις περί της μελλούσης Αγίας και Μεγάλης Συνόδου», σελ. 8, §2.
