ΤΟΥΡΚΙΑ: Η ανακοίνωση ότι η Τουρκία στοχεύει στην παραγωγή 120.000 drones-καμικάζι ετησίως προκαλεί έντονο προβληματισμό σε Αθήνα και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών ανακατατάξεων και επαναδιαπραγμάτευσης του ρόλου της Άγκυρας στο ΝΑΤΟ.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται διεθνή πρακτορεία όπως το Reuters, το σχέδιο συνδέεται άμεσα με τη στρατηγική αυτάρκειας της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας και την προσπάθεια της Τουρκίας να αποκτήσει μαζικό πλεονέκτημα σε ασύμμετρα μέσα πολέμου.
Μαζική παραγωγή drones και νέα δόγματα πολέμου
Η τουρκική εταιρεία Skydagger, θυγατρική του ομίλου Baykar, φέρεται να έχει ήδη αυξήσει τις γραμμές παραγωγής της, με στόχο τα drones-καμικάζι να αποτελέσουν βασικό εργαλείο τακτικών επιχειρήσεων. Τα UAV αυτά, χαμηλού κόστους αλλά υψηλής καταστροφικής ισχύος, θεωρούνται ιδανικά για κορεσμό αντιαεροπορικών συστημάτων και πλήγματα ακριβείας. Όπως επισημαίνεται σε ανάλυση του NATO, η μαζική χρήση τέτοιων συστημάτων αλλάζει ριζικά το επιχειρησιακό περιβάλλον, ειδικά σε περιοχές με περιορισμένο βάθος άμυνας όπως το Αιγαίο.
Το παρασκήνιο με τους S-400 και τα F-35
Παράλληλα με την αύξηση της παραγωγής drones, στην Άγκυρα επανέρχεται το σενάριο «τεχνικής λύσης» για τους ρωσικούς S-400. Σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα, εξετάζεται η παραμονή αλλά πλήρης απενεργοποίηση του συστήματος, ώστε να αρθεί το βασικό εμπόδιο για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Το θέμα έχει απασχολήσει επανειλημμένα και το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ, το οποίο διαμηνύει ότι χωρίς ουσιαστική απομάκρυνση των S-400 δεν μπορεί να υπάρξει πλήρης επανένταξη.
Ελληνικές ανησυχίες και σήματα κινδύνου
Στο vimaorthodoxias.gr, προς το μέσο της ανάλυσης, μίλησαν ειδικά στελέχη του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, τα οποία εκφράζουν έντονη ανησυχία για τον συνδυασμό μαζικής παραγωγής drones και πιθανής αναβάθμισης της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας. Όπως σημειώνουν, «δεν μας απασχολεί μόνο η ποσότητα, αλλά η ταχύτητα ενσωμάτωσης αυτών των συστημάτων σε επιχειρησιακά σχέδια που αφορούν άμεσα το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο».
ΝΑΤΟ, λογισμικό και κρίσιμες υποδομές
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις πληροφορίες για συμβάσεις τουρκικών εταιρειών με το ΝΑΤΟ σε επίπεδο λογισμικού διαχείρισης τακτικών δεδομένων. Αν και η Ελλάδα, ως χώρα-μέλος, δεν μπορεί να αποκλείσει την Τουρκία από συμμαχικούς διαγωνισμούς, όπως προβλέπεται από τους κανόνες του ΝΑΤΟ, στην Αθήνα τίθενται αυστηροί όροι για τον έλεγχο και την πιστοποίηση των συστημάτων. Σύμφωνα με ελληνικές πηγές, κάθε κρίσιμο στάδιο οφείλει να πραγματοποιείται σε εγκαταστάσεις των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Διεθνείς αναλυτές: «Η ποσότητα αλλάζει τις ισορροπίες»
Διεθνείς αναλυτές που μίλησαν σε μέσα όπως το BBC επισημαίνουν ότι η μαζική παραγωγή drones δεν στοχεύει μόνο σε περιφερειακές συγκρούσεις, αλλά και σε εξαγωγές προς τρίτες χώρες. Η Τουρκία επιχειρεί να καταστεί βασικός προμηθευτής UAV σε αγορές της Αφρικής, της Μέσης Ανατολής και της Κεντρικής Ασίας, ενισχύοντας την πολιτική της επιρροή.
Η ελληνική απάντηση: αποτροπή και τεχνολογία
Η Αθήνα, σύμφωνα με πληροφορίες, επενδύει σε αντιαεροπορικά συστήματα νέας γενιάς, σε μέσα ηλεκτρονικού πολέμου και σε δικά της προγράμματα UAV. Όπως τονίζουν πηγές του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, στόχος δεν είναι η κούρσα εξοπλισμών αλλά η διατήρηση αξιόπιστης αποτροπής. «Η Ελλάδα δεν αιφνιδιάζεται, αλλά προσαρμόζεται», σημειώνουν χαρακτηριστικά.
Γεωπολιτική εικόνα και επόμενα βήματα
Η παραγωγή 120.000 drones-καμικάζι ετησίως, σε συνδυασμό με τα σενάρια για S-400 και F-35, συνθέτει ένα εκρηκτικό μείγμα. Η Τουρκία επιχειρεί να εμφανιστεί ως αναντικατάστατος παίκτης για τη Δύση, την ώρα που διατηρεί ανοιχτούς διαύλους με τη Ρωσία. Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο, καθώς οι αποφάσεις σε Ουάσινγκτον και Βρυξέλλες θα καθορίσουν αν το τουρκικό σχέδιο θα προχωρήσει ή θα συναντήσει νέους περιορισμούς.
