Τραμπ: Με τη διεθνή κοινότητα –και τον ΟΗΕ– να παρακολουθεί με ανησυχία τον εκρηκτικό λόγο του Ντόναλντ Τραμπ, οι τελευταίες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου κατά Σομαλών μεταναστών προκαλούν διεθνή κατακραυγή.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ επιτίθεται σε μια ολόκληρη εθνοτική ομάδα, αλλά αυτή τη φορά η ρητορική του ξέφυγε κάθε ορίου: «Η χώρα τους βρωμάει και δεν τους θέλουμε», είπε, χαρακτηρίζοντας ανθρώπους «σκουπίδια» και αξιώνοντας ότι «τρέχουν γύρω-γύρω σκοτώνοντας ο ένας τον άλλο».
Και όμως, ο ίδιος άνθρωπος που επικαλείται συχνά την ιδιότητά του ως χριστιανός, χρησιμοποιεί λόγο που όχι μόνο δεν έχει καμία σχέση με τη χριστιανική διδασκαλία, αλλά αντιβαίνει ευθέως στην ίδια την έννοια της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. «Κανένας άνθρωπος δεν είναι σκουπίδι στα μάτια του Θεού», σχολιάζουν εκπρόσωποι ανθρωπιστικών οργανώσεων, τονίζοντας ότι η ρητορική του Τραμπ υποθάλπει μίσος, ξενοφοβία και κοινωνική διάσπαση.
Η επίθεση στους Σομαλούς: μια ρητορική που θυμίζει εποχές μισαλλοδοξίας
Η Σομαλία είναι μια χώρα που έχει βιώσει εμφύλιο, φτώχεια και κατάρρευση κρατικών δομών για δεκαετίες. Η ίδια η Ύπατη Αρμοστεία έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι οι Σομαλοί συγκαταλέγονται στους πιο ευάλωτους πληθυσμούς του πλανήτη, με το 70% να ζει σε «πολυδιάστατη φτώχεια» και εκατοντάδες χιλιάδες να αναζητούν διεθνή προστασία.
Ο Τραμπ, αντί να επιδείξει την ελάχιστη ενσυναίσθηση, επιλέγει να περιγράψει ανθρώπινες ζωές ως «κακή μυρωδιά». Στο παρελθόν έχει στοχοποιήσει Μεξικανούς, Σύρους, Αφγανούς· τώρα σειρά έχουν οι Σομαλοί και οι Αμερικανοί πολίτες σομαλικής καταγωγής. Το επιχείρημά του είναι πάντα το ίδιο: φόβος. Ο φόβος που «πρέπει» να νιώθουν οι λευκοί Αμερικανοί απέναντι στους «άλλους».
Όταν η πολιτική μετατρέπεται σε διάκριση και η εξουσία σε εργαλείο προπαγάνδας
Οι δηλώσεις δεν έγιναν τυχαία. Προέρχονται από έναν πρόεδρο που εδώ και χρόνια χτίζει πολιτικό κεφάλαιο πάνω στην ένταση, στην πόλωση και στην εκμετάλλευση των πιο βαθιών κοινωνικών ρωγμών της αμερικανικής κοινωνίας. Η στοχοποίηση της βουλεύτριας Ιλάν Ομάρ –την οποία χαρακτήρισε «σκουπίδι»– δείχνει πως δεν μιλάμε απλώς για πολιτική αντιπαράθεση, αλλά για προσωπική εμμονή.
Με μια Αμερική που πλησιάζει σε νέες εκλογές, η ρητορική αυτή γίνεται πολλαπλασιαστής κινδύνου. Ενθαρρύνει ακραίες ομάδες, πολώνει την κοινωνία και δημιουργεί ένα τοξικό περιβάλλον όπου ο άνθρωπος απογυμνώνεται από την αξιοπρέπειά του. Και όλα αυτά από έναν πρόεδρο που συχνά επικαλείται τη χριστιανική ταυτότητα των ΗΠΑ – επιλεκτικά, όταν εξυπηρετεί το αφήγημά του.
Χριστιανικές αξίες και “χριστιανική” πολιτική: μια βαθιά αντίφαση
Χριστιανικές οργανώσεις, θεολόγοι και ακτιβιστές υπενθυμίζουν ότι η διδασκαλία του Χριστού είναι ακριβώς το αντίθετο από ό,τι πρεσβεύει ο λόγος Τραμπ:
• Φιλοξενία του ξένου
• Σεβασμός στη ζωή
• Αγάπη προς τον πλησίον
• Προστασία του αδύναμου
Οι δηλώσεις του Τραμπ δεν προσβάλλουν μόνο τους Σομαλούς. Προσβάλλουν τη χριστιανική πίστη την οποία ο ίδιος επικαλείται για να κλείσει τα πολιτικά του επιχειρήματα. Το να αποκαλείς ανθρώπους «σκουπίδια» αντιβαίνει όχι μόνο στις χριστιανικές αρχές, αλλά και στις βασικές αρχές κάθε δημοκρατικής κοινωνίας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε ανάλογες περιπτώσεις, έχει στηλιτεύσει δημόσια ρητορικές μίσους που προέρχονται από πολιτικούς ηγέτες, υπογραμμίζοντας ότι τέτοιος λόγος «νομιμοποιεί συμπεριφορές και επιθέσεις που απειλούν θεμελιώδη δικαιώματα».
Η στοχοποίηση των “τρίτων χωρών” – μια επικίνδυνη στρατηγική
Η πρόσφατη εξαγγελία του Τραμπ ότι θα «τερματίσει τη μετανάστευση από όλες τις χώρες του Τρίτου Κόσμου» αποτελεί μια από τις πιο ακραίες θέσεις που έχει εκφράσει Αμερικανός πρόεδρος στη σύγχρονη ιστορία. Και δεν είναι μόνο παράνομη βάσει διεθνούς δικαίου, αλλά και επικίνδυνη: δημιουργεί μια Αμερική κλειστή, φοβική και απομονωμένη, μια Αμερική που γυρίζει την πλάτη της σε αυτό που την έκανε μεγάλη – τη διαφορετικότητα.
Κανένας άνθρωπος δεν είναι “σκουπίδι” – Το χρέος της δημοκρατικής κοινωνίας
Η Δημοκρατία –είτε στις ΗΠΑ είτε οπουδήποτε– δεν μπορεί να χτίζεται πάνω σε ιδέες κατωτερότητας και περιφρόνησης. Δεν μπορεί ένας πρόεδρος να ορίζει την αξία ανθρώπων από το χρώμα του δέρματός τους ή από το διαβατήριό τους.
Και το πιο σημαντικό:
Κανένας άνθρωπος δεν είναι σκουπίδι. Ούτε στη Σομαλία. Ούτε στην Αμερική. Ούτε πουθενά.
