Τουρκία: Νέα δεδομένα δημιουργούν οι τελευταίες δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων για το μέλλον των ρωσικών S-400, των αμερικανικών μαχητικών F-35 και των ελληνοτουρκικών σχέσεων, καθώς η τουρκική Εθνοσυνέλευση αφήνει να εννοηθεί ότι βρίσκεται πολύ κοντά σε μια διευθέτηση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ παράλληλα συνεχίζονται οι επιθετικές αναφορές της Άγκυρας απέναντι στην Ελλάδα και τη στρατηγική συνεργασία της με το Ισραήλ.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, Φουάτ Οκτάι, εμφανίστηκε ιδιαίτερα αισιόδοξος ότι το ζήτημα των S-400 και των αμερικανικών κυρώσεων CAATSA μπορεί να κλείσει σύντομα, επιτρέποντας την επανεκκίνηση των συνομιλιών για την αμυντική συνεργασία των δύο χωρών.
🎙️ “S-400’ler ile ilgili bir çözümün bulunmasına çok yakınız…”
🎙️ “F-35 programına dönülmesi önemli. Şahsi olarak söylüyorum; F-35 bizim için çok kritik değil. Bizim savunma sanayinde geldiğimiz aşamada Türkiye artık bunları yapacak kapasitede ve kabiliyettedir.”
🎙️”Savunma… pic.twitter.com/EiVKaLHzel
— Fuat Oktay (@fuatoktay) July 14, 2026
«Πολύ κοντά» σε συμφωνία για τους S-400
Σύμφωνα με τον Τούρκο αξιωματούχο, οι επαφές με την Ουάσιγκτον βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο και υπάρχει αισιοδοξία ότι θα βρεθεί κοινά αποδεκτή λύση.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος διαθέτει τη δυνατότητα να αξιοποιήσει ειδική εξαίρεση (waiver), επικαλούμενος τον στρατηγικό ρόλο της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ και τις ανάγκες συλλογικής ασφάλειας, περιορίζοντας έτσι τις συνέπειες των κυρώσεων CAATSA.
Ωστόσο αναγνώρισε ότι η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 αποτελεί πιο σύνθετη διαδικασία, καθώς απαιτείται ενημέρωση και πολιτική διαχείριση απέναντι στο Κογκρέσο, το οποίο είχε εγκρίνει τον αποκλεισμό της Άγκυρας μετά την αγορά των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων.
Η Τουρκία θέλει πλήρη επανένταξη
Ο Φουάτ Οκτάι ξεκαθάρισε ότι η Άγκυρα δεν ενδιαφέρεται απλώς να αγοράσει τα μαχητικά πέμπτης γενιάς, αλλά επιδιώκει την πλήρη επιστροφή της στο πρόγραμμα παραγωγής και ανάπτυξης των F-35.
Παράλληλα, επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σημασία των αμερικανικών αεροσκαφών, υποστηρίζοντας ότι η τουρκική αμυντική βιομηχανία έχει πλέον αποκτήσει υψηλό επίπεδο τεχνογνωσίας.
«Η Τουρκία διαθέτει πλέον τις δυνατότητες να αναπτύξει μόνη της αντίστοιχα συστήματα, είτε αποκτήσει τα F-35 είτε όχι», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας πάντως ότι η συγκεκριμένη τοποθέτηση αποτελεί προσωπική του εκτίμηση.
Στρατηγικοί αναλυτές αξιολογούν τις εξελίξεις
Προς το μέσο των εξελίξεων, στο ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ μίλησαν γεωστρατηγικοί αναλυτές από την Ελλάδα, τη Γαλλία και τις ΗΠΑ, οι οποίοι εκτιμούν ότι, ακόμη και αν υπάρξει πολιτική αποκλιμάκωση στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, η πλήρης επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 εξακολουθεί να εξαρτάται από σύνθετες θεσμικές και πολιτικές αποφάσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι ίδιοι επισημαίνουν ότι η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να εξετάζει όχι μόνο το ζήτημα των S-400, αλλά και το συνολικό πλαίσιο της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, καθώς και τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Νέες επιθέσεις κατά Ελλάδας και Ισραήλ
Την ίδια ώρα, φιλοκυβερνητικά τουρκικά μέσα ενημέρωσης επανέφεραν την έντονη ρητορική απέναντι στην Ελλάδα και το Ισραήλ.
Σε τηλεοπτικές παρεμβάσεις, Τούρκοι αναλυτές υποστήριξαν ότι η ελληνοϊσραηλινή συνεργασία στον τομέα της αεράμυνας αποσκοπεί στον περιορισμό της τουρκικής παρουσίας στο Αιγαίο.
Ιδιαίτερα επικρίθηκε το σχέδιο ανάπτυξης της λεγόμενης «Ασπίδας του Αχιλλέα», το οποίο χαρακτηρίστηκε από τους συνομιλητές του Haber Global ως μη εφαρμόσιμο από τεχνικής πλευράς.
Παράλληλα διατυπώθηκαν επικρίσεις και κατά του Ισραήλ, με αναφορές στον «Σιδηρούν Θόλο», ενώ επαναλήφθηκαν οι γνωστές τουρκικές θέσεις περί της στρατηγικής «Γαλάζια Πατρίδα» και των διεκδικήσεων της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αναφορές στο Αιγαίο και τη «Γαλάζια Πατρίδα»
Τούρκοι πανεπιστημιακοί υποστήριξαν στο vimaorthodoxias.gr ακόμη ότι η Ελλάδα επιδιώκει να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα στο Αιγαίο, κάνοντας λόγο για προσπάθεια «αποκοπής» της Τουρκίας από τη θαλάσσια περιοχή.
Παράλληλα επανέφεραν τις γνωστές αναφορές στο τουρκολιβυκό μνημόνιο και στις εξελίξεις γύρω από τις θαλάσσιες ζώνες της Ανατολικής Μεσογείου, επιμένοντας ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να προτάσσει τον διάλογο ως τρόπο επίλυσης των διαφορών.
Το βλέμμα στις επόμενες κινήσεις
Οι τελευταίες δηλώσεις δείχνουν ότι η τουρκική πλευρά επιχειρεί να διατηρήσει ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, επιδιώκοντας παράλληλα την άρση των κυρώσεων και την αποκατάσταση της αμυντικής συνεργασίας.
Την ίδια στιγμή όμως, η συνέχιση της επιθετικής ρητορικής απέναντι στην Ελλάδα, οι αναφορές στη «Γαλάζια Πατρίδα» και οι αιχμές για την ελληνοϊσραηλινή συνεργασία καταδεικνύουν ότι οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο παραμένουν ιδιαίτερα εύθραυστες.
Οι εξελίξεις αναμένεται να παρακολουθούνται στενά τόσο από την αμερικανική Βουλή των Αντιπροσώπων (U.S. House of Representatives) όσο και από τους συμμάχους των δύο χωρών στο ΝΑΤΟ, καθώς οποιαδήποτε μεταβολή στο καθεστώς των S-400 και των F-35 θα έχει ευρύτερες επιπτώσεις στην ισορροπία δυνάμεων της περιοχής.
