Η γεωπολιτική σκακιέρα της ενέργειας βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο καμπής. Σύμφωνα με ρωσικούς κύκλους, η Ρωσία, η Κίνα, η Ινδία και το Μπαγκλαντές κατέληξαν σε συμφωνία για την κατασκευή ενός στρατηγικού αγωγού πετρελαίου, που φιλοδοξεί να μεταβάλει ριζικά τον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Ο αγωγός αυτός, εφόσον υλοποιηθεί, θα αποτελέσει τη μεγαλύτερη ενεργειακή υποδομή που έχει κατασκευαστεί ποτέ στην Ασία, αλλάζοντας τους κανόνες του παιχνιδιού στην αγορά πετρελαίου και δημιουργώντας ένα μπλοκ χωρών που επιχειρεί να απεξαρτηθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Δύση.
Ο στόχος: Μία τεράστια αγορά υπό ρωσική τροφοδοσία
Η Μόσχα επιχειρεί να δημιουργήσει μία ενιαία αχανή αγορά, στην οποία θα έχει κυρίαρχο ρόλο ως προμηθευτής. Η συμφωνία, που συζητούνταν μήνες, φαίνεται να «κλείδωσε» μετά τις νέες κινήσεις της Ουάσιγκτον, η οποία έχει επιβάλει επιπλέον δασμούς στις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η Κίνα και η Ινδία, δύο από τις μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη με συνολικό πληθυσμό άνω των 3 δισεκατομμυρίων, εξασφαλίζουν μέσω αυτής της συνεργασίας σταθερές προμήθειες σε χαμηλότερες τιμές. Το Μπαγκλαντές, με πληθυσμό 173,6 εκατομμυρίων, αναδεικνύεται σε κρίσιμο εταίρο, καθώς η θέση του διευκολύνει τη γεωγραφική διασύνδεση.
JUST IN🇷🇺🇮🇳🇨🇳💥 Russia, China, India and Bangladesh agreed to build strategic oil pipeline to reduce cost and bypass the US #Tariffs or possible Sanctions. pic.twitter.com/07hYeu02lH
— RKM (@rkmtimes) August 20, 2025
Η διαδρομή του αγωγού και η στρατηγική σημασία
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο αγωγός θα διέρχεται και από τη Μιανμάρ, της οποίας το καθεστώς θεωρείται φιλικό προς το Πεκίνο. Η επιλογή αυτή προσφέρει στην Κίνα ένα στρατηγικό πλεονέκτημα: την αποφυγή του στενού της Μαλάκα, μιας από τις πιο «ευάλωτες» θαλάσσιες διόδους στον κόσμο.
Η σύνδεση Μιανμάρ – Κίνας θα μειώσει τον χρόνο μεταφοράς, θα περιορίσει την εξάρτηση από το LNG της Μέσης Ανατολής και θα ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια του Πεκίνου. Παράλληλα, στο σχέδιο περιλαμβάνεται και μελλοντική επέκταση του αγωγού μέχρι το Ιράν, προσφέροντας έτσι στο «ανατολικό μπλοκ» ακόμη μεγαλύτερη ενεργειακή ισχύ.
Η Κίνα και η Ινδία στο επίκεντρο
Οι δύο ασιατικοί γίγαντες δεν μπορούν να στηρίξουν την ανάπτυξή τους αν εξαρτώνται από γεωπολιτικά ευμετάβλητες πηγές ενέργειας. Η Κίνα ήδη έχει επιβεβαιώσει ότι θα στηρίξει το ρωσικό πετρέλαιο, ενώ κινεζικά διυλιστήρια έχουν υποβάλει νέες παραγγελίες για ρωσικό αργό. Μάλιστα, σύμφωνα με αναλυτές που επικαλείται το Reuters, τουλάχιστον 15 φορτία για παράδοση Οκτωβρίου – Νοεμβρίου έχουν ήδη «κλειδώσει».
Η Ινδία, από την άλλη, βρέθηκε στο στόχαστρο της Ουάσιγκτον με την επιβολή νέων δασμών 25% από την κυβέρνηση Τραμπ. Αυτό οδήγησε σε σημαντική μείωση των αγορών ρωσικού αργού, ωστόσο το Νέο Δελχί γνωρίζει ότι η μακροπρόθεσμη στρατηγική του δεν μπορεί να είναι μονοδιάστατα συνδεδεμένη με τις ΗΠΑ.
Η αντίδραση των ΗΠΑ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει απειλήσει με δευτερογενείς κυρώσεις χώρες που συνεχίζουν να εισάγουν ρωσικό πετρέλαιο. Παρόλα αυτά, προς το παρόν αποφεύγει να στοχοποιήσει ευθέως την Κίνα, γνωρίζοντας ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να προκαλέσει εμπορικό πόλεμο με παγκόσμιες συνέπειες.
Η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι οι αγορές από τη Ρωσία ενισχύουν τη συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία και υπονομεύουν τις κυρώσεις. Παράλληλα, οι ΗΠΑ παρακολουθούν στενά το έργο του αγωγού και, σύμφωνα με αναλυτές της US Energy Information Administration (EIA), εξετάζουν εναλλακτικά σενάρια προκειμένου να περιορίσουν την επιρροή του.
Ευρασιατικό μπλοκ απέναντι στη Δύση
Αν το έργο υλοποιηθεί, τότε θα μιλάμε για μια πραγματική «κοσμογονία». Ο σχηματισμός ενός μπλοκ Ρωσίας – Κίνας – Ινδίας – Μπαγκλαντές – Μιανμάρ – Ιράν θα αποτελέσει οικονομική και γεωπολιτική αντιστάθμιση στον δυτικό κόσμο. Οι χώρες αυτές εκπροσωπούν περισσότερους από 3,5 δισεκατομμύρια κατοίκους, με αυξανόμενες ανάγκες σε ενέργεια και διαρκώς ενισχυόμενες οικονομίες.
Η συνεργασία αυτή συνδέεται και με τις ευρύτερες φιλοδοξίες των BRICS, που ήδη έχουν αρχίσει να προωθούν εναλλακτικά χρηματοοικονομικά εργαλεία, επιχειρώντας να αμφισβητήσουν την κυριαρχία του δολαρίου.
⸻
Οι προοπτικές και οι κίνδυνοι
Αν και το έργο έχει τεράστια στρατηγική αξία, ενδέχεται να συναντήσει εμπόδια:
1. Χρηματοδότηση: Το κόστος κατασκευής ενός τέτοιου αγωγού είναι αστρονομικό.
2. Ασφάλεια: Η διαδρομή περνάει από περιοχές με έντονη πολιτική και κοινωνική αστάθεια.
3. Διεθνείς αντιδράσεις: Η Δύση θα επιχειρήσει να αποτρέψει ή να καθυστερήσει την ολοκλήρωση του έργου μέσω κυρώσεων ή διπλωματικών πιέσεων.
Ωστόσο, η επιμονή Ρωσίας και Κίνας δείχνει ότι το έργο είναι πάνω απ’ όλα πολιτική απόφαση και λιγότερο οικονομικός υπολογισμός.
Ο κολοσσιαίος αγωγός Ρωσίας – Κίνας – Ινδίας – Μπαγκλαντές αποτελεί μια γεωπολιτική «βόμβα» με παγκόσμιες συνέπειες. Δεν είναι απλώς μια ενεργειακή επένδυση, αλλά η έμπρακτη δήλωση ότι η Ευρασία οικοδομεί το δικό της μπλοκ, έξω από τη σφαίρα επιρροής της Δύσης.
Ο πλανήτης, για άλλη μια φορά, φαίνεται να «χωρίζεται» στα δύο: στη Δύση που επιχειρεί να διατηρήσει την πρωτοκαθεδρία της και σε μια ανερχόμενη Ανατολή που διεκδικεί ισότιμο ρόλο στη διαμόρφωση της νέας παγκόσμιας τάξης.
