ΟΥΚΡΑΝΙΑ: Μια νέα φάση φαίνεται να διαμορφώνεται στη σύγκρουση Ουκρανίας–Ρωσίας, καθώς οι διπλωματικές διεργασίες αποκτούν ιδιαίτερη ένταση το Μάιο του 2025.
Ρεπορτάζ | Γιάννης Παπανικολάου
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Τουρκία εμπλέκονται ενεργά σε μια προσπάθεια αναχαίτισης της σύρραξης, με τις αντιθέσεις να είναι πιο έντονες από ποτέ.
Αποτυχία στις συνομιλίες της Κωνσταντινούπολης
Οι πρώτες άμεσες συνομιλίες Ρωσίας – Ουκρανίας από το 2022 φιλοξενήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη στις 16 Μαΐου, υπό την αιγίδα του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών. Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες από διεθνή πρακτορεία, οι συνομιλίες διήρκεσαν μόλις δύο ώρες. Η ρωσική αντιπροσωπεία απαίτησε την αναγνώριση των εδαφών που ελέγχει ήδη η Μόσχα, συμπεριλαμβανομένων των Ντονέτσκ, Λουχάνσκ, Χερσώνας, Ζαπορίζια και φυσικά της Κριμαίας.
Ανταλλαγή 1.000 αιχμαλώτων συμφωνήθηκε, αλλά καμία πλευρά δεν προχώρησε σε δεσμευτική δήλωση για κατάπαυση πυρός. Η Ουκρανική Προεδρία χαρακτήρισε «εκβιαστικές και απαράδεκτες» τις ρωσικές απαιτήσεις.
Ο Τραμπ επανέρχεται ως «ειρηνοποιός»
Ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε δημόσια ότι τη Δευτέρα 20 Μαΐου θα επικοινωνήσει τόσο με τον Βλαντίμιρ Πούτιν όσο και με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σε μια προσπάθεια να υπάρξει «εκεχειρία πριν την παγίωση των συνόρων». Ερωτηθείς για την πρωτοβουλία του, δήλωσε πως «η αιματοχυσία πρέπει να σταματήσει» και ότι «είναι προς το συμφέρον της ανθρωπότητας να ξεκινήσει η ειρήνευση τώρα».
Η αντίδραση από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ήταν επιφυλακτική, καθώς κύκλοι της αμερικανικής διπλωματίας τόνιζαν ότι κάθε κίνηση διαλόγου πρέπει να συμβαδίζει με τις αποφάσεις του ΝΑΤΟ και τις ανάγκες ασφάλειας της Ευρώπης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ζητά αλλαγή στάσης Τραμπ
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή από την πλευρά της εμφανίζεται ενοχλημένη με τις «μονομερείς παρεμβάσεις Τραμπ». Σύμφωνα με τον επικεφαλής Ύπατο Εκπρόσωπο της Ε.Ε. για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής Ζοζέπ Μπορέλ, ο Αμερικανός πρόεδρος «ενδέχεται να υπονομεύσει τις συντονισμένες κυρώσεις» που έχουν επιβληθεί κατά της Ρωσίας.
Ήδη προετοιμάζεται νέο πακέτο μέτρων που αφορά το πετρέλαιο και τις χρηματοοικονομικές ροές ρωσικών τραπεζών προς την Ευρωζώνη, ενώ συνεχίζεται και η στρατιωτική στήριξη προς το Κίεβο μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Ειρήνης.
Παρασκήνιο με τουρκική εμπλοκή και ρωσικές απειλές
Η Τουρκία, η οποία φιλοξένησε τις συνομιλίες, φέρεται να υποστηρίζει λύση που θα βασίζεται στη «μη διεύρυνση του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς». Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που επικαλείται το Reuters, η ρωσική πλευρά απείλησε με «διετές πάγωμα συνομιλιών» αν η Ουκρανία απορρίψει τις παρούσες προτάσεις.
Την ίδια ώρα, η Μόσχα αυξάνει την πίεση και στο ενεργειακό πεδίο, διακόπτοντας ροές φυσικού αερίου προς τη Σλοβακία και προειδοποιώντας για γενικευμένο εμπάργκο.
Τελική εικόνα και σενάρια
Η σύγκρουση εισέρχεται σε μια επικίνδυνη φάση. Ο διπλωματικός ρόλος του Τραμπ δεν μπορεί να υποτιμηθεί, ιδιαίτερα αν λάβουμε υπόψη την επιρροή του στα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης. Από την άλλη, η στάση της Ε.Ε. καθιστά σαφές ότι δεν προτίθεται να αναγνωρίσει κανενός είδους τετελεσμένο.
Η επόμενη εβδομάδα θα κρίνει αν θα υπάρξει κλιμάκωση ή σταδιακή αποκλιμάκωση. Η Ουκρανία έχει τη διεθνή στήριξη, αλλά η Ρωσία φαίνεται διατεθειμένη να περιμένει, ακόμη και αν αυτό σημαίνει στασιμότητα στο πεδίο. Όπως δήλωσε Ρώσος διπλωμάτης στο Interfax: «Έχουμε μάθει να περιμένουμε δεκαετίες, δεν θα μας τρομάξουν άλλοι δύο μήνες».
