ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ – Σε ένα από τα πιο επικίνδυνα σημεία της πολεμικής κρίσης στη Μέση Ανατολή εισέρχεται η αντιπαράθεση Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με την Τεχεράνη να διαμηνύει προς την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ότι ένα νέο αμερικανικό πλήγμα σε ιρανικές υποδομές θα μπορούσε να προκαλέσει γενικευμένα αντίποινα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις ολόκληρου του Περσικού Κόλπου.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Η εικόνα που μεταδίδουν τα τελευταία εικοσιτετράωρα το Reuters, το Associated Press και το AFP δείχνει ότι η απειλή δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως απλή πολεμική ρητορική. Η Σαουδική Αραβία και οι υπόλοιπες χώρες του Κόλπου φοβούνται ότι μια νέα αμερικανική επίθεση μπορεί να μεταφέρει τον πόλεμο απευθείας στα πετρελαϊκά πεδία, στα εργοστάσια ηλεκτρικής ενέργειας, στις μονάδες αφαλάτωσης και στις κρίσιμες θαλάσσιες οδούς της περιοχής.
Η απειλή της Τεχεράνης
Σύμφωνα με το Reuters, η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει κράτη του Κόλπου ότι, εάν οι ΗΠΑ συνεχίσουν τα πλήγματα εναντίον του Ιράν, θα πρέπει να αναμένουν ιρανικά αντίποινα σε ζωτικής σημασίας περιφερειακές υποδομές.
Στο επίκεντρο βρίσκονται πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, ηλεκτρικά δίκτυα, υποδομές ύδρευσης και μεταφορών.
Το μήνυμα φέρεται να μεταφέρθηκε μέσω υψηλού επιπέδου επαφών του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί με χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και η Τουρκία.
Η λογική της Τεχεράνης είναι ιδιαίτερα σκληρή: εάν δεχθεί πλήγματα στο εσωτερικό της, τότε το οικονομικό κόστος δεν θα περιοριστεί στο Ιράν αλλά θα μεταφερθεί σε ολόκληρη την περιοχή.
Το μεγάλο όπλο: Τα Στενά του Ορμούζ
Το πραγματικό κλειδί της κρίσης εξακολουθούν να είναι τα Στενά του Ορμούζ.
Από εκεί περνά ένα εξαιρετικά σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου, γεγονός που μετατρέπει κάθε στρατιωτικό επεισόδιο σε διεθνές οικονομικό πρόβλημα.
Το Associated Press αναφέρει ότι η κυβέρνηση Τραμπ βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με την ανάγκη μιας δύσκολης συμφωνίας για τα Στενά, καθώς η Τεχεράνη επιδιώκει να διατηρήσει ουσιαστικό ρόλο στον έλεγχο της ναυσιπλοΐας.
Η αμερικανική πλευρά αντιδρά στην ιδέα παραχώρησης μόνιμων δικαιωμάτων ελέγχου στο Ιράν, όμως η πραγματικότητα επί του πεδίου περιπλέκει τις επιλογές της Ουάσιγκτον.
Το AFP για τον πόλεμο στον Κόλπο
Το AFP έχει καταγράψει τις τελευταίες εβδομάδες επανειλημμένες ανταλλαγές πληγμάτων μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.
Στις 15 Ιουλίου μετέδωσε ότι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν ξανά το Ιράν, την ώρα που η Τεχεράνη απαντούσε με επιθέσεις κατά συμμάχων της Ουάσιγκτον στον Κόλπο.
Η ιρανική πλευρά είχε δηλώσει τότε ότι τα Στενά θα παραμείνουν κλειστά μέχρι να σταματήσει η αμερικανική «επιθετικότητα».
Λίγες ημέρες αργότερα, το AFP κατέγραψε μια προσωρινή αποκλιμάκωση, καθώς η Τεχεράνη ανέστειλε ορισμένα αντίποινα και η αμερικανική πλευρά έδωσε περισσότερο χώρο στις διαπραγματεύσεις.
Η κατάσταση όμως παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.
Η Σαουδική Αραβία φοβάται γενικευμένη καταστροφή
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο ρόλος του Ριάντ.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του Reuters, η Σαουδική Αραβία έχει ασκήσει πίεση προς τον Ντόναλντ Τραμπ ώστε να αποφευχθεί νέα μεγάλη αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση.
Ο λόγος είναι προφανής.
Μια κλιμάκωση θα μπορούσε να μετατρέψει τις σαουδαραβικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις σε στόχους και να προκαλέσει ταυτόχρονα προβλήματα στις εξαγωγές, στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και στην ασφάλεια των εμπορικών μεταφορών.
Οι χρηματιστηριακές αγορές του Κόλπου έχουν ήδη εμφανίσει έντονη νευρικότητα λόγω της αβεβαιότητας γύρω από το Ορμούζ και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Πώς διαβάζουν την κρίση Ισραηλινοί αναλυτές
Ισραηλινοί στρατηγικοί αναλυτές που παρακολουθούν τη σύγκρουση θεωρούν ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να αντιστρέψει τον συσχετισμό φόβου.
Η ιρανική στρατηγική δεν βασίζεται αποκλειστικά στην ικανότητα να πλήξει απευθείας τις Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ισραήλ.
Βασίζεται κυρίως στην ικανότητα να καταστήσει την περιφερειακή σταθερότητα τόσο εύθραυστη, ώστε οι ίδιες οι αραβικές μοναρχίες του Κόλπου να πιέζουν την Ουάσιγκτον να μη χτυπήσει.
Με άλλα λόγια, η Τεχεράνη επιχειρεί να χρησιμοποιήσει τον φόβο της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ και άλλων κρατών ως πολιτικό μοχλό απέναντι στον Λευκό Οίκο.
Η αμερικανική ανάγνωση: Το κόστος ενός νέου πολέμου
Αμερικανοί γεωστρατηγικοί αναλυτές που μίλησαν στο vimaorthodoxias.gr εστιάζουν περισσότερο στο κόστος της παρατεταμένης σύγκρουσης.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν τεράστια στρατιωτική ισχύ, όμως ένα μακρύ μέτωπο στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να επιβαρύνει τις στρατιωτικές δυνατότητες, να εκτινάξει τις τιμές της ενέργειας και να δημιουργήσει σοβαρή πολιτική πίεση στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Το AP επισημαίνει άλλωστε ότι η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει ήδη πίεση από το κόστος της σύγκρουσης και από τις αυξημένες τιμές καυσίμων, ενώ η προοπτική μιας συμφωνίας για τα Στενά του Ορμούζ απαιτεί συμβιβασμούς που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν δύσκολοι για τον Τραμπ.
Το ενεργειακό ντόμινο που φοβάται ο πλανήτης
Το πιο επικίνδυνο σενάριο δεν αφορά μόνο έναν νέο γύρο πυραυλικών επιθέσεων.
Αφορά ένα ενεργειακό ντόμινο.
Εάν χτυπηθούν εγκαταστάσεις παραγωγής στη Σαουδική Αραβία ή στο Κατάρ και ταυτόχρονα διακοπεί σοβαρά η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, η επίπτωση θα περάσει άμεσα στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν παύει έτσι να αποτελεί αποκλειστικά έναν περιφερειακό πόλεμο.
Μετατρέπεται σε μάχη για την ενεργειακή ασφάλεια της παγκόσμιας οικονομίας.
Και αυτό ακριβώς είναι το χαρτί που επιχειρεί τώρα να παίξει η Τεχεράνη απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ: αν χτυπηθεί το Ιράν, το κόστος δεν θα το πληρώσει μόνο το Ιράν – αλλά ολόκληρος ο Κόλπος και, τελικά, μεγάλο μέρος του πλανήτη.
