Τουρκία: Στο ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ γεωστρατηγικοί αναλυτές από το Ισραήλ και τη Γαλλία εξηγούν γιατί η πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 δεν αποτελεί απλώς μία εξοπλιστική εξέλιξη, αλλά μια γεωπολιτική μεταβολή με ευρύτερες συνέπειες για το ΝΑΤΟ, την Ελλάδα και τη Μέση Ανατολή.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Η συζήτηση που έχει ανοίξει γύρω από την πιθανή πώληση αμερικανικών μαχητικών F-35 στην Τουρκία δεν αφορά μόνο τις διμερείς σχέσεις Ουάσιγκτον – Άγκυρας. Σύμφωνα με πληροφορίες που συγκέντρωσε το ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ, αλλά και όσα επισημαίνονται από το αμερικανικό περιοδικό Foreign Policy, πρόκειται για μια εξέλιξη που μπορεί να μεταβάλει ουσιαστικά τις ισορροπίες ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με στελέχη που παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στο ΝΑΤΟ, κάθε απόφαση για τόσο προηγμένα οπλικά συστήματα αξιολογείται όχι μόνο με στρατιωτικά αλλά και με πολιτικά κριτήρια, καθώς επηρεάζει την αποτρεπτική ισορροπία ολόκληρης της νοτιοανατολικής πτέρυγας της Συμμαχίας.
Γιατί το Ισραήλ ανησυχεί
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Benjamin Netanyahu, φέρεται αποφασισμένος να θέσει προσωπικά το θέμα στον Αμερικανό πρόεδρο, εκφράζοντας τον φόβο ότι η ένταξη της Τουρκίας στο κλαμπ των χωρών που διαθέτουν F-35 θα μειώσει σημαντικά το στρατηγικό πλεονέκτημα που διατηρεί επί δεκαετίες η ισραηλινή αεροπορία.
Το ενδιαφέρον είναι ότι, σύμφωνα με αναλυτές από το Ισραήλ και τη Γαλλία που μίλησαν στο vimaorthodoxias.gr, η ανησυχία δεν αφορά αποκλειστικά τα ίδια τα αεροσκάφη. Αφορά κυρίως την πολιτική κατεύθυνση της Τουρκίας, τις στενότερες σχέσεις του Προέδρου Donald Trump με τον Recep Tayyip Erdoğan και την πιθανότητα να αλλάξει συνολικά η αμερικανική στρατηγική απέναντι στην Άγκυρα.
Τα επιχειρησιακά πλεονεκτήματα των F-35
Το F-35 δεν είναι απλώς ακόμη ένα μαχητικό πέμπτης γενιάς.
Πρόκειται για μια ολοκληρωμένη πλατφόρμα μάχης που συνδυάζει:
• τεχνολογία stealth (χαμηλό ίχνος στα ραντάρ),
• αισθητήρες μεγάλης ακρίβειας,
• δυνατότητα συλλογής και διαμοιρασμού πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο,
• επιχειρήσεις ηλεκτρονικού πολέμου,
• δικτυοκεντρική συνεργασία με άλλα αεροσκάφη, πλοία και συστήματα αεράμυνας.
Στρατιωτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι το σημαντικότερο πλεονέκτημα του F-35 δεν είναι μόνο η δυνατότητα προσβολής στόχων αλλά η δημιουργία μιας πλήρους εικόνας του πεδίου μάχης, την οποία μεταφέρει ταυτόχρονα σε όλες τις φίλιες μονάδες.
Αυτό είναι που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία στο Ισραήλ.
Η ελληνική διάσταση
Για την Ελλάδα, το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Η Αθήνα έχει ήδη δρομολογήσει την απόκτηση των δικών της F-35, τα οποία θεωρούνται βασικός πυλώνας της αποτρεπτικής ισχύος για τις επόμενες δεκαετίες.
Εάν όμως και η Τουρκία αποκτήσει αντίστοιχη δυνατότητα, η ισορροπία που επιχειρεί να διαμορφώσει η Ελλάδα μεταβάλλεται σημαντικά.
Αναλυτές σημειώνουν ότι η ισορροπία δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό των αεροσκαφών αλλά από την εκπαίδευση των πληρωμάτων, την υποστήριξη, τα όπλα ακριβείας, τα συστήματα διοίκησης και τον βαθμό διαλειτουργικότητας με τις υπόλοιπες δυνάμεις του ΝΑΤΟ.
Η σχέση Τραμπ – Ερντογάν
Το δημοσίευμα του Foreign Policy αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη στενή προσωπική σχέση που φαίνεται να έχει αναπτυχθεί ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Η εικόνα αυτή προκαλεί έντονο προβληματισμό στην κυβέρνηση Νετανιάχου, καθώς στο Τελ Αβίβ θεωρούν ότι η αμερικανική στάση απέναντι στην Τουρκία μεταβάλλεται αισθητά.
Η πιθανή άρση των περιορισμών που είχαν επιβληθεί μετά την αγορά των S-400 θα αποτελούσε, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, μια σαφή πολιτική επαναπροσέγγιση Ουάσιγκτον και Άγκυρας.
Οι επιπτώσεις στη Μέση Ανατολή
Η ενδεχόμενη επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 δεν επηρεάζει μόνο την Ελλάδα και το Ισραήλ.
Επηρεάζει:
• τη Συρία,
• τον Λίβανο,
• την Ανατολική Μεσόγειο,
• την ισορροπία απέναντι στο Ιράν,
• αλλά και τις σχέσεις των αραβικών κρατών με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Γάλλοι στρατηγικοί αναλυτές υπογραμμίζουν ότι οποιαδήποτε μεταβολή στον αεροπορικό συσχετισμό ισχύος δημιουργεί νέο κύκλο εξοπλισμών, καθώς όλες οι περιφερειακές δυνάμεις επιχειρούν να διατηρήσουν την αποτρεπτική τους ικανότητα.
Οι πολιτικές διαστάσεις
Το Foreign Policy επισημαίνει ακόμη ότι οι παρεμβάσεις του Νετανιάχου αξιολογούνται και υπό το πρίσμα της εσωτερικής πολιτικής στο Ισραήλ.
Ο αρθρογράφος θεωρεί ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιδιώκει να διατηρεί υψηλό το αίσθημα εξωτερικής απειλής, ώστε να ενισχύει τη συνοχή της κυβερνητικής του συμμαχίας.
Παράλληλα όμως αναγνωρίζει ότι η πιθανή πώληση των F-35 στην Τουρκία αποτελεί αντικειμενικά μία εξέλιξη που αλλάζει τα στρατηγικά δεδομένα στην περιοχή, ανεξάρτητα από τις πολιτικές σκοπιμότητες.
Η επόμενη ημέρα
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι αν η κυβέρνηση Τραμπ θα προχωρήσει πράγματι στην αποκατάσταση της αμυντικής συνεργασίας με την Άγκυρα ή αν θα επιλέξει έναν συμβιβασμό που θα διατηρεί τις ισορροπίες μεταξύ Τουρκίας, Ελλάδας και Ισραήλ.
Όπως εκτιμούν στρατηγικοί αναλυτές, οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί. Οι αποφάσεις που θα ληφθούν δεν θα επηρεάσουν μόνο ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα, αλλά ολόκληρη την αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ανατολικής Μεσογείου για τις επόμενες δεκαετίες. Περισσότερα στοιχεία και επίσημες ανακοινώσεις αναμένονται και από το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ.
