ΥΨΩΣΗ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ: Παράδοση του Γέροντα Ιωσήφ, παλαιού αρχιμάγειρα
Στην Ορθόδοξη παράδοση, το προζύμι δεν είναι μόνο τρόφιμο∙ είναι ευλογία, μνήμη και προσευχή. Ο Γέροντας Ιωσήφ, που υπηρέτησε για δεκαετίες ως αρχιμάγειρας σε αγιορείτικη αδελφότητα, συνήθιζε να μεταδίδει την απλή, αλλά ιερή αυτή συνταγή στους νεότερους αδελφούς, τονίζει στο vimaorthodoxias.gr ο διάδοχος του μοναχός Ιωακείμ.
Το προζύμι που γίνεται με βασιλικό από τον Τίμιο Σταυρό, εκείνον που μοιράζεται στις ενορίες στις 14 Σεπτεμβρίου, φέρει ιδιαίτερη χάρη και είναι κατάλληλο τόσο για πρόσφορα όσο και για ψωμί της τράπεζας.
Υλικά
• 1 κλωνάρι βασιλικό από την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού (κατά προτίμηση αποξηραμένο)
• 1 ποτήρι χλιαρό νερό
• 1 φλιτζάνι αλεύρι σκληρό (για ψωμί ή πρόσφορο)
Παρασκευή του προζυμιού
1. Θρυμματίζουμε με σεβασμό το κλωνάρι βασιλικού και το βυθίζουμε στο χλιαρό νερό. Ο Γέροντας Ιωσήφ συνήθιζε να σταυρώνει το δοχείο τρεις φορές λέγοντας την ευχή:
«Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος».
2. Αφήνουμε τον βασιλικό να μείνει στο νερό για λίγα λεπτά, σαν να ευλογεί το υγρό.
3. Αφαιρούμε τον βασιλικό και προσθέτουμε το αλεύρι. Ανακατεύουμε ώσπου να γίνει ένας πηχτός χυλός.
4. Σκεπάζουμε το σκεύος με καθαρή πετσέτα και το αφήνουμε σε ζεστό μέρος (όχι στον ήλιο) για 24 ώρες.
Αναζωογόνηση του προζυμιού
• Την επόμενη μέρα, αν έχει «φουσκώσει» και βγάζει μικρές φουσκάλες, σημαίνει ότι «πήρε».
• Αν δεν έχει φουσκώσει αρκετά, προσθέτουμε πάλι λίγο χλιαρό νερό και αλεύρι, και το αφήνουμε για άλλη μια μέρα.
• Συνεχίζουμε για 3–4 ημέρες ώσπου να αποκτήσει το προζύμι δύναμη, ξινάδα και ευχάριστο άρωμα.
Για ψωμί ή πρόσφορο
• Από αυτό το προζύμι κρατούμε πάντα λίγο στην άκρη για την επόμενη ζύμη.
• Για ψωμί της τράπεζας, χρησιμοποιούμε αναλογία περίπου 1 μέρος προζύμι προς 3 μέρη αλεύρι.
• Για πρόσφορο, το ζυμάρι φτιάχνεται με απλό αλεύρι, χλιαρό νερό, αλάτι και το ευλογημένο προζύμι. Ακολουθεί το σφράγισμα με τη σφραγίδα του Αμνού.
Η πνευματική σημασία
Ο Γέροντας Ιωσήφ έλεγε: «Το προζύμι δεν είναι μόνο τροφή. Είναι μνήμη και χάρη. Όπως ο βασιλικός που άνθισε στον Τίμιο Σταυρό φανερώνει ζωή μέσα από τον θάνατο, έτσι και το προζύμι φέρει το θαύμα της ανάστασης μέσα στο ψωμί που θα μοιραστεί στο κοινό τραπέζι ή θα προσφερθεί στην Αγία Τράπεζα».
Αυτή η συνταγή είναι απλή, αλλά απαιτεί πίστη, υπομονή και προσευχή. Έτσι, το ψωμί ή το πρόσφορο που θα προκύψει δεν είναι απλώς καρπός αλεύρου και νερού, αλλά έργο ευλογίας και ευχαριστίας.
