Λευκάδα: Έπειτα από επτά και πλέον χρόνια σιωπής, οι καμπάνες του ιστορικού Ιερού Ναού των Αγίων Μηνά, Βίκτωρος και Βικεντίου στη Λευκάδα ετοιμάζονται να ηχήσουν ξανά. Την Τρίτη 10 Νοεμβρίου, το απόγευμα, θα τελεστούν τα θυρανοίξια του ιστορικού ναού, σηματοδοτώντας την επιστροφή ενός από τα σημαντικότερα εκκλησιαστικά μνημεία του νησιού στη λατρευτική ζωή.
Από τον ΜΑΚΗ ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟ*
«Ο Ιερός Ναός των Αγίων Μηνά, Βίκτωρος και Βικεντίου Λευκάδος πρωτοχτίστηκε το 1707, τρία χρόνια μετά τον καταστρεπτικό σεισμό που σημειώθηκε την 11η Νοεμβρίου 1704, ανήμερα της εορτής των τριών Αγίων, που εν ζωή δεν συνδέονταν μεταξύ τους, θαυματούργησαν όμως από κοινού για τη διάσωση της πόλης αυτής, που τότε ονομαζόταν Αμαξική ή Αγία Μαύρα» αναφέρει στην «Ορθόδοξη Αλήθεια» ο Μητροπολίτης Λευκάδος και Ιθάκης κ. Θεόφιλος και περιγράφει ότι «ο ναός ξεχωρίζει για το εξαιρετικό ξυλόγλυπτο μπαρόκ τέμπλο, επιχρυσωμένο και στολισμένο με περίτεχνες μεταβυζαντινές εικόνες του 18ου αιώνα, έργα του σπουδαίου αγιογράφου της Επτανησιακής Σχολής Κων/νου Κονταρίνη, αλλά και αναγεννησιακούς πίνακες στην ουρανία και τους πλαϊνούς τοίχους, έργα του νεότερου ντόπιου ζωγράφου Θεμιστοκλή Καρφάκη, αντίγραφα όμως των αρχικών έργων των σπουδαίων Επτανησίων αγιογράφων Νικολάου Δοξαρά και Νικολάου Κουτούζη που κάηκαν ολοσχερώς πριν πενήντα χρόνια.
Το σιδερένιο πυργοειδές καμπαναριό του, έργο ντόπιων τεχνιτών, για περισσότερο από έναν αιώνα κανοναρχεί με τον χτύπο του την κοινωνική ζωή της πόλης.
Με λίγα λόγια, ο Ι. Ναός που σε λίγες μέρες πρόκειται να ανοίξει ξανά τις θύρες του στους πιστούς, δεν βρίσκεται μόνο στη διασταύρωση δυο κεντρικών οδικών αρτηριών, αλλά κατέχει κομβική θέση στην πνευματική και κοινωνική ζωή της πόλης της Λευκάδας. Βρίσκεται στην καρδιά των κατοίκων της».
Ακόμη, ο Σεβασμιώτατος εξηγεί ότι «ο Ι. Ναός υπέστη επανειλημμένα φθορές από αλλεπάλληλους σεισμούς, με τελευταίους εκείνους του 2003 και του 2015. Ήταν, λοιπόν, ζωτικής σημασίας ανάγκη η στερέωση και αποκατάστασή του για την ασφαλή συμμετοχή των πιστών στη Θεία Λατρεία και τη διαιώνιση της ίδιας της ύπαρξης του Ι. Ναού ως μνημείου και μάλιστα εκ των σπουδαιοτέρων στον τόπο μας.
Όσο και να θέλουμε, οι διαθέσιμοι πόροι των εκκλησιών μας δεν επαρκούν για να πραγματοποιηθούν τέτοιας έκτασης και τόσο υψηλών απαιτήσεων παρεμβάσεις. Τη λύση έδωσε η πρόθεση του Υπουργείου Πολιτισμού να υλοποιήσει το δίδυμο έργο της αναστήλωσης και της συντήρησης του Ι. Ναού, εσωτερικά και εξωτερικά, από τις οικείες Διευθύνσεις του, αλλά και η βούληση της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων να το χρηματοδοτήσει, εντάσσοντάς το στο ΕΣΠΑ, το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ιόνια Νησιά 2014-2020».
Οι παρεμβάσεις στον Ι. Ναό αφορούσαν κατ’ αρχάς τη δομική στερέωση του μνημείου συνολικά: στη εξωτερική λίθινη τοιχοδομή, στον εσωτερικό ξύλινο φέροντα οργανισμό ή “ποντελάρισμα”, όπως προβλέπει η τοπική αρχιτεκτονική, στη στέγη, στις εσωτερικές ξύλινες επενδύσεις των τοίχων, στο δάπεδο όπου αφαιρέθηκε το νεότερο μωσαϊκό και τοποθετήθηκαν λίθινα στοιχεία κ.ά. Ανέδειξαν όμως τον μνημειακό χαρακτήρα του Ι. Ναού οι εργασίες συντήρησης από εξειδικευμένους συντηρητές: ο καθαρισμός των εξωτερικών τετραγωνισμένων λίθων με την αφαίρεση των ρύπων, της αιθάλης κλπ. που τόσους αιώνες είχαν επικαθίσει· η αριστοτεχνική συντήρηση του τέμπλου, του άμβωνα και των ιερών εικόνων.
Θα θέλαμε δε να σταθούμε στην αυτοπρόσωπη επίσκεψη της ίδιας της Υπουργού, κυρίας Λίνας Μενδώνη με τους συνεργάτες της στο εργοτάξιο -και μάλιστα δύο φορές- ώστε να επιλυθούν, χάρη στη δική της εμπειρία, επί τόπου διάφορα ζητήματα».
Στέλνοντας ένα μήνυμα προς τους Λευκαδίτες που περιμένουν με συγκίνηση να δουν ξανά ανοιχτό τον Άγιο Μηνά ο κ. Θεόφιλος τονίζει: «Η συνεργασία και η υπομονή απέδωσαν καρπούς. Το σημαντικότερο όμως δεν θα είναι απλώς το άνοιγμα της εκκλησίας, μία και μόνη στιγμή. Το ζητούμενο είναι η αξιοποίησή της και πάλι για την ποιμαντική διακονία και την εκκλησιοποίηση αυτού του λαού, την πνευματική του αναγέννηση. Ευχής έργο θα είναι όχι μόνο να εορτάσουμε όλοι μαζί αυτό το πράγματι ιστορικό γεγονός, αλλά να συνεχίσουμε να τιμάμε τους Αγίους και να καταφεύγουμε στη σκέπη τους σαν να μην έκλεισε μια μέρα ο Ναός. Αξίζει να μετατρέψουμε τη συγκίνηση από το άνοιγμά του σε παρουσία καθημερινής και ουσιαστικής συμμετοχής στη ζωή της Ενορίας και όλης της Εκκλησίας».
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
«Ο Ι. Ναός θα επαναλειτουργήσει επίσημα από τον Εσπερινό της εορτής, το απόγευμα της Τρίτης, 10 Νοεμβρίου. Την ημέρα εκείνη, στις 5.45 μ.μ. θα υποδεχθούμε τεμάχιο της τιμίας κάρας του Αγίου Μηνά, που θα κομίσει στον τόπο μας και θα καταθέσει μόνιμα στον Ι. Ναό ο αγαπητός μας αδελφός, Μητροπολίτης Σύρου κ. Δωρόθεος από το ιστορικό μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής από το νησί της Άνδρου. Θα τελέσουμε, εν συνεχεία, τον Αγιασμό των Θυρανοιξίων και Μέγα Πολυαρχιερατικό Εσπερινό. Το πρωί της Τετάρτης θα τελεσθεί ο Όρθρος και στη συνέχεια Πανηγυρικό Αρχιερατικό Συλλείτουργο, ενώ το απόγευμα της ίδιας ημέρας θα ψαλεί η Ιερά Παράκληση των Αγίων» αναφέρει ο Μητροπολίτης Λευκάδος.
Στην ερώτηση αν μπορεί η επαναλειτουργία ενός ιστορικού ναού να γίνει αφορμή για να πλησιάσουν περισσότερο την Εκκλησία οι νέοι άνθρωποι, αλλά και όσοι έχουν απομακρυνθεί από την εκκλησιαστική ζωή ο Σεβασμιώτατος απαντά: «Ασφαλώς! Η ιστορική και πολιτιστική μας κληρονομιά, με την αισθητική και την τέχνη που φέρει μαζί της, μπορεί να λειτουργήσει ως μία θύρα ανοιχτή για όλους τους καλοπροαίρετους ανθρώπους και πριν απ’ όλους, για τους νέους. Ένας Ναός προσεκτικά αναστηλωμένος και συντηρημένος μπορεί να γίνει μια γέφυρα γνωριμίας με την Πίστη και την παράδοσή μας, με την τοπική και τη γενική Ιστορία μας. Είναι ένας ζωντανός χώρος πολιτισμού του Πνεύματος και διαλόγου ανάμεσα στο εφήμερο και το αιώνιο.
Ένας ναός που ζωντανεύει ξανά μπορεί να γίνει ένα καινούριο σημείο αναφοράς· να ζωντανέψει και την ίδια την αίσθηση της κοινότητας, της συλλογικής ζωής και δράσης· να προσφέρει μια «δεύτερη ευκαιρία» για επιστροφή χωρίς επικρίσεις. Η αναγέννηση ενός ιστορικού τοπόσημου αγγίζει συχνά τις καρδιές των ανθρώπων, εμπνέοντας την ελπίδα και την επιθυμία για μια νέα, ουσιαστική πνευματική αρχή».
*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Ορθόδοξη Αλήθεια”
