ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ–Ένα ιδιαίτερα κρίσιμο εκκλησιαστικό και διπλωματικό τεστ πλησιάζει για τους ιστορικούς Πατριαρχικούς Θρόνους της Ανατολής. Στις 30 Νοεμβρίου 2026, ημέρα κατά την οποία το Φανάρι τιμά τον ιδρυτή του, Απόστολο Ανδρέα, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος έχει προσκαλέσει τους Πατριάρχες Αλεξανδρείας, Αντιοχείας και Ιεροσολύμων σε αδελφική σύναξη στην Κωνσταντινούπολη.
Ρεπορτάζ; Γιάννης Παπανικολάου-vimaorthodoxias.gr
Η πρωτοβουλία, την οποία έχει παρουσιάσει επισήμως το Οικουμενικό Πατριαρχείο, αποκτά ξεχωριστή σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις μεταξύ των Ορθοδόξων Εκκλησιών δοκιμάζονται από το ουκρανικό εκκλησιαστικό ζήτημα και τις γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις.
Το ερώτημα είναι πλέον σαφές: Θα καθίσουν οι Προκαθήμενοι στο ίδιο τραπέζι για να συζητήσουν τις διαφωνίες τους;
Οι κινήσεις Ιεροσολύμων και Αντιοχείας προς τη Μόσχα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε η επίσκεψη του Πατριάρχη Ιεροσολύμων Θεοφίλου στη ρωσική πρωτεύουσα, σύμφωνα με αξιόπιστη εκκλησιαστική πηγή που μίλησε στο ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ.
Στις 5 Νοεμβρίου συναντήθηκε στο Κρεμλίνο με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, παρουσία του Πατριάρχη Μόσχας Κυρίλλου, και τιμήθηκε με το ρωσικό Παράσημο της Φιλίας.
Η συνάντηση επιβεβαιώνει τη στενή επικοινωνία του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων με τη ρωσική πλευρά, χωρίς ωστόσο να αποδεικνύει από μόνη της πολιτική εξάρτηση.
Αντίστοιχα, ο Πατριάρχης Αντιοχείας Ιωάννης υποδέχθηκε στα τέλη Οκτωβρίου ρωσική εκκλησιαστική αντιπροσωπεία στη Μονή Μπαλαμάντ, με αφορμή την επέτειο των 80 ετών της ρωσικής εκκλησιαστικής παρουσίας στον Λίβανο.
Η Αντιόχεια αναγνωρίζει διαχρονικά τη βοήθεια που έχει λάβει από τη Ρωσική Εκκλησία, ιδιαίτερα σε περιόδους δοκιμασίας των χριστιανικών κοινοτήτων της Μέσης Ανατολής.
Πρεσβυγενείς Θρόνοι και εκκλησιαστική ανεξαρτησία
Οι σχέσεις με τη Μόσχα δεν αποτελούν από μόνες τους πρόβλημα. Το ουσιαστικό ζήτημα είναι εάν οι ιστορικοί Πατριαρχικοί Θρόνοι μπορούν να διατηρούν ισορροπημένες σχέσεις και να συμμετέχουν ελεύθερα στον ενδορθόδοξο διάλογο.
Η Αντιόχεια και τα Ιεροσόλυμα έχουν αυτοτελή αποστολική και κανονική ιστορία. Η συμμετοχή τους σε μια σύναξη στο Φανάρι δεν συνεπάγεται αποδοχή όλων των θέσεων της Κωνσταντινουπόλεως.
Αντίθετα, θα προσέφερε την ευκαιρία να διατυπώσουν τις απόψεις τους απευθείας.
Η 30ή Νοεμβρίου θα αποτελέσει σημαντικό δείκτη της διάθεσης για συνεννόηση.
Μέχρι στιγμής δεν πρέπει να προεξοφλείται η παρουσία ή η απουσία των προσκεκλημένων Πατριαρχών.
Η Ορθοδοξία χρειάζεται θεσμικό διάλογο, ανεξάρτητη εκκλησιαστική κρίση και κοινή ευθύνη απέναντι στις προκλήσεις της εποχής.
