ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΕΠΙΦΑΝΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ – ΤΡΟΙΖΗΝΑ: Τριάντα επτά χρόνια συμπληρώνονται σήμερα, 10 Νοεμβρίου 2026, από την κοίμηση του μακαριστού Αρχιμανδρίτη Επιφανίου Θεοδωρόπουλου, μιας από τις πλέον σεβαστές πνευματικές μορφές της σύγχρονης Ορθοδοξίας.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Ο φωτισμένος κληρικός, βαθύς γνώστης των Ιερών Κανόνων και χαρισματικός πνευματικός καθοδηγητής, εξακολουθεί να εμπνέει κληρικούς, μοναχούς και λαϊκούς, δεκαετίες μετά την εκδημία του.
Το ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ – vimaorthodoxias.gr παρουσιάζει τα γεγονότα της φετινής εκκλησιαστικής συνάξεως, τον βίο του μακαριστού Γέροντος και σημαντικές μαρτυρίες που φωτίζουν την προσωπικότητά του.
Το Σάββατο 7 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε στο Ιερό Ησυχαστήριο Κεχαριτωμένης Θεοτόκου Τροιζήνος Αρχιερατική Θεία Λειτουργία και το ετήσιο μνημόσυνο στον τάφο του Γέροντος, σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Ιεράς Μητροπόλεως Μαντινείας και Κυνουρίας.
Τρεις Μητροπολίτες τίμησαν τη μνήμη του
Στον Όρθρο χοροστάτησε και στη Θεία Λειτουργία προεξήρχε ο Μητροπολίτης Μαντινείας και Κυνουρίας κ. Επιφάνιος, συλλειτουργούντων των Μητροπολιτών Παροναξίας κ. Καλλινίκου και Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης κ. Εφραίμ.
Η παρουσία των τριών Ιεραρχών ανέδειξε τον σεβασμό που διατηρεί η Εκκλησία προς την προσωπικότητα και τη διακονία του μακαριστού Αρχιμανδρίτη.
Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσε το γεγονός ότι ο Μητροπολίτης Μαντινείας φέρει το όνομα Επιφάνιος προς τιμήν του Γέροντος.
Κατά το κήρυγμά του αναφέρθηκε στη μαθητεία στον Χριστό, επισημαίνοντας ότι η ταπείνωση, η πραότητα, η υπομονή και η θυσιαστική αγάπη αποτελούν θεμέλια της χριστιανικής ζωής.
Οι αρετές αυτές, όπως υπογράμμισε, χαρακτήριζαν την προσωπικότητα του π. Επιφανίου.
Μετά το μνημόσυνο διανεμήθηκε κόλλυβο και ακολούθησε μοναστηριακή τράπεζα από την αδελφότητα του Ησυχαστηρίου.
Ποιος ήταν ο χαρισματικός π. Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος
Ο Αρχιμανδρίτης Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος γεννήθηκε στις 27 Δεκεμβρίου 1930 στο Βουρνάζι της Μεσσηνίας, σημερινή Καλοβρύση.
Το κοσμικό του όνομα ήταν Ετεοκλής Θεοδωρόπουλος και υπήρξε το πρώτο από τα έξι παιδιά της οικογένειας Ιωάννου και Γεωργίας Θεοδωροπούλου.
Από μικρή ηλικία έδειξε ιδιαίτερη αγάπη προς την Εκκλησία, ενώ ολοκλήρωσε τις εγκύκλιες σπουδές του στην Καλαμάτα.
Το 1949 εισήχθη στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου διακρίθηκε για την επιστημονική του συγκρότηση.
Χειροτονήθηκε διάκονος το 1956 και πρεσβύτερος το 1961.
Για περίπου τρεις δεκαετίες ανέπτυξε έντονη πνευματική δραστηριότητα στην Αθήνα, ιδιαίτερα στον ορθόδοξο σύλλογο «Τρεις Ιεράρχαι».
Εκεί καθοδήγησε ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών και κοινωνικών ομάδων, αντιμετωπίζοντας με διάκριση τις προσωπικές τους δοκιμασίες.
Ο θεολόγος που δεν επιδίωξε επισκοπικό αξίωμα
Ο π. Επιφάνιος θεωρήθηκε ιδιαίτερα καταρτισμένος στα ζητήματα Κανονικού Δικαίου.
Η θεολογική του παραγωγή περιλάμβανε μελέτες, επιστολές και παρεμβάσεις για σημαντικά εκκλησιαστικά ζητήματα.
Παρά την αναγνώριση που απολάμβανε, δεν επιδίωξε την ανάδειξή του σε Επίσκοπο.
Σύμφωνα με βιογραφικές μαρτυρίες, αρνήθηκε σχετικές προτάσεις, επιθυμώντας να παραμείνει πρεσβύτερος και να συνεχίσει απερίσπαστος την πνευματική του διακονία.
Η επιλογή αυτή αποκαλύπτει μια βασική πλευρά της προσωπικότητάς του: την προτίμηση στην ουσιαστική προσφορά αντί της διοικητικής προβολής.
Παράλληλα, συνδύαζε την αυστηρή προσήλωση στην εκκλησιαστική παράδοση με βαθιά ποιμαντική ευαισθησία.
Το Ησυχαστήριο της Κεχαριτωμένης και η πνευματική παρακαταθήκη
Ιδιαίτερο κεφάλαιο της ζωής του αποτελεί η ίδρυση του Ιερού Ησυχαστηρίου Κεχαριτωμένης Θεοτόκου στην Τροιζήνα.
Ο χώρος αυτός δημιουργήθηκε ως τόπος προσευχής, ασκήσεως και κοινοβιακής ζωής.
Η μοναστική αδελφότητα συνεχίζει μέχρι σήμερα την πνευματική παράδοση του ιδρυτή της.
Ο ίδιος πίστευε ότι η θεολογική γνώση δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την προσευχή και την έμπρακτη αγάπη.
Γι’ αυτό και όσοι τον γνώρισαν αναφέρονταν όχι μόνο στη μόρφωσή του, αλλά και στη διάκριση με την οποία αντιμετώπιζε τους ανθρώπους.
Οι χαρακτηριστικές διδαχές του Γέροντος
Το Βήμα Ορθοδοξίας έχει παρουσιάσει κατά το παρελθόν αφηγήσεις και διδασκαλίες του μακαριστού πνευματικού.
Σε χαρακτηριστικό περιστατικό, ένας τεχνίτης τού εξομολογήθηκε ότι συνήθιζε να βλασφημεί όταν αντιμετώπιζε δυσκολίες στην εργασία του.
Ο Γέροντας, χρησιμοποιώντας μια παραστατική πνευματική εξήγηση, τον συμβούλευσε να αντικαταστήσει τη βλασφημία με την προσευχή.
Το δίδαγμα ήταν σαφές: ακόμη και οι καθημερινές δυσκολίες μπορούν να αποτελέσουν ευκαιρία πνευματικής καλλιέργειας.
Σε άλλη καταγεγραμμένη αφήγηση, λίγο πριν από την κοίμησή του, αντιμετώπιζε την επιδείνωση της υγείας του με ηρεμία και επίγνωση της προσωρινότητας της ανθρώπινης ζωής.
Οι μαρτυρίες αυτές εξηγούν γιατί πολλοί τον περιέγραφαν ως χαρισματικό πνευματικό πατέρα.
Η κοίμηση και η τελευταία μεγάλη συγκέντρωση των πιστών
Ο π. Επιφάνιος εκοιμήθη στις 10 Νοεμβρίου 1989, σε ηλικία 58 ετών.
Η εξόδιος ακολουθία του πραγματοποιήθηκε στον ιστορικό Ιερό Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου Χρυσοσπηλαιωτίσσης, στην Αθήνα, παρουσία πολυπληθούς εκκλησιάσματος.
Χιλιάδες άνθρωποι θέλησαν να τον αποχαιρετήσουν, εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη τους για τη διακονία του.
Η ταφή του συνδέθηκε οριστικά με το Ησυχαστήριο που ο ίδιος ίδρυσε στην Τροιζήνα.
Σήμερα, 37 χρόνια αργότερα, η μνήμη του παραμένει ζωντανή μέσα από τα συγγράμματά του, τις αφηγήσεις των πνευματικών του παιδιών και την προσευχητική ζωή της μοναστικής αδελφότητας.
Η φετινή σύναξη στην Κεχαριτωμένη υπενθύμισε ότι η πραγματική πνευματική επιρροή δεν περιορίζεται στα χρόνια της επίγειας ζωής ενός ανθρώπου, αλλά συνεχίζεται μέσα από το έργο, τη διδασκαλία και το παράδειγμά του.
