ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Δύο μέτωπα ανοίγουν για τους συνταξιούχους: ο επανυπολογισμός με περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης και η αύξηση του 2027 χωρίς συμψηφισμό με την προσωπική διαφορά. Δώδεκα παραδείγματα δείχνουν τι μπορεί να αλλάξει στο μηνιαίο ποσό.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
NEWS: Χιλιάδες συντάξεις εξακολουθούν να πληρώνονται χωρίς να έχει ολοκληρωθεί ο επανυπολογισμός τους. Για τους δικαιούχους, αυτό μπορεί να σημαίνει χαμηλότερη μηνιαία καταβολή επί σειρά ετών και συσσωρευμένες διαφορές. Το νεότερο στοιχείο είναι συγκεκριμένο: 37.003 συντάξεις παραμένουν σε εκκρεμότητα ως προς την εφαρμογή των βελτιωμένων ποσοστών αναπλήρωσης για ασφαλισμένους με περισσότερα από 30 χρόνια. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η μηνιαία αύξηση μπορεί να φτάσει τα 240 ευρώ και τα αναδρομικά τα 19.643 ευρώ, σύμφωνα με ρεπορτάζ του in.gr της 26ης Σεπτεμβρίου. Αυτά είναι ανώτατα ποσά συγκεκριμένων περιπτώσεων, όχι γενική παροχή σε 37.003 ανθρώπους.
Στο vimaorthodoxias.gr μίλησαν ανώτατα υπηρεσιακά στελέχη για ζητήματα συντάξεων και επανυπολογισμών. Το ερώτημα που πρέπει να απαντήσει κάθε ενδιαφερόμενος είναι αν ο δικός του φάκελος έχει εκκαθαριστεί με τον ν. 4670/2020 και, αν όχι, ποια μηνιαία διαφορά προκύπτει. Η αρχή γίνεται από τα ενημερωτικά σημειώματα του e-ΕΦΚΑ, στα οποία μπορεί να συγκρίνει την αρχική απόφαση, τους επανυπολογισμούς και το καταβαλλόμενο ποσό.
Οι 37.003 επανυπολογισμοί
Ο μεγαλύτερος όγκος εκκρεμοτήτων εντοπίζεται, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, στον πρώην ΟΑΕΕ-ΤΕΒΕ με 12.092 υποθέσεις και στο ΙΚΑ με 11.256. Ακολουθεί το Δημόσιο με 8.723, το ΕΤΑΑ-ΤΣΑΥ με 1.420 και το ΤΑΠ-ΟΤΕ με 693. Η ύπαρξη εκκρεμότητας σε ένα πρώην ταμείο δεν σημαίνει ότι κάθε συνταξιούχος του ταμείου δικαιούται αύξηση: εξετάζονται η ημερομηνία συνταξιοδότησης, ο χρόνος ασφάλισης, οι συντάξιμες αποδοχές και η απόφαση απονομής.
Οι βελτιωμένοι συντελεστές ισχύουν από 1ης Οκτωβρίου 2019 για τις περιπτώσεις που καλύπτει ο νόμος. Όταν ολοκληρώνεται ένας εκκρεμής επανυπολογισμός, χρειάζεται επίσης να εξεταστεί αν οι ετήσιες αυξήσεις που δόθηκαν από το 2023 υπολογίστηκαν πάνω στη σωστή βάση. Γι’ αυτό η διαφορά δεν περιορίζεται πάντοτε στο ποσό μιας αρχικής διόρθωσης.
Πέντε κινήσεις έχουν πρακτική αξία: έλεγχος του μηνιαίου ενημερωτικού, σύγκριση παλαιών και νέων καταβολών, εξέταση της συνταξιοδοτικής απόφασης, αίτημα για αναλυτική αποτύπωση των υπολογισμών και, όπου διαπιστώνεται συγκεκριμένη εκκρεμότητα, αίτημα προς τον e-ΕΦΚΑ για την εκκαθάρισή της. Μια αύξηση που ήδη εμφανίστηκε στη σύνταξη δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι καταβλήθηκαν και όλα τα αναδρομικά.
Δώδεκα αναλυτικά παραδείγματα επανυπολογισμού
Τα παραδείγματα που ακολουθούν δείχνουν πώς πολλαπλασιάζεται μια διαπιστωμένη μηνιαία μικτή διαφορά με τους μήνες εκκρεμότητας. Δεν αποδίδουν δικαίωμα ή ημερομηνία πληρωμής χωρίς ατομική απόφαση.
- Διαφορά 35 ευρώ για 24 μήνες: Ο ενδεικτικός μικτός υπολογισμός είναι 840 ευρώ. Πρέπει να επιβεβαιωθεί ότι και οι 24 μήνες καλύπτονται από την εκκαθάριση.
- Διαφορά 35 ευρώ για 48 μήνες: Το άθροισμα γίνεται 1.680 ευρώ. Τυχόν μεταβολές της σύνταξης μέσα στην τετραετία απαιτούν χωριστό έλεγχο.
- Διαφορά 50 ευρώ για 36 μήνες: Προκύπτουν 1.800 ευρώ μικτά, πριν από φόρο και κρατήσεις.
- Διαφορά 50 ευρώ για 60 μήνες: Η αριθμητική αξία φτάνει τα 3.000 ευρώ, εφόσον η ίδια διαφορά ισχύει σε όλη την πενταετία.
- Διαφορά 75 ευρώ για 24 μήνες: Το πιθανό μικτό άθροισμα είναι 1.800 ευρώ.
- Διαφορά 75 ευρώ για 48 μήνες: Το αποτέλεσμα είναι 3.600 ευρώ, με την επιφύλαξη του ατομικού υπολογισμού.
- Διαφορά 100 ευρώ για 36 μήνες: Ο ενδεικτικός λογαριασμός φτάνει τα 3.600 ευρώ.
- Διαφορά 100 ευρώ για 60 μήνες: Ο απλός πολλαπλασιασμός δίνει 6.000 ευρώ μικτά.
- Διαφορά 125 ευρώ για 48 μήνες: Το σύνολο διαμορφώνεται στα 6.000 ευρώ.
- Διαφορά 150 ευρώ για 36 μήνες: Η ενδεικτική οφειλή είναι 5.400 ευρώ μικτά.
- Διαφορά 180 ευρώ για 60 μήνες: Η αριθμητική αξία είναι 10.800 ευρώ, εφόσον δεν μεσολαβούν διαφορετικά ποσά ανά περίοδο.
- Διαφορά 240 ευρώ για 60 μήνες: Το υποθετικό άθροισμα φτάνει τα 14.400 ευρώ. Το δημοσιευμένο μέγιστο των 19.643 ευρώ αφορά ειδικότερη ατομική περίπτωση και δεν προκύπτει αυτόματα από το παράδειγμα.
Προσωπική διαφορά και αύξηση του 2027
Ανεξάρτητα από τα αναδρομικά του επανυπολογισμού, οι συνταξιούχοι περιμένουν την ετήσια αύξηση του 2027. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα εκτιμήσεις, το ποσοστό κινείται κοντά στο 2,6%–2,75%, αλλά η τελική τιμή θα καθοριστεί από τα οικονομικά στοιχεία και τον προϋπολογισμό. Για σύνταξη 1.000 ευρώ, ένα ενδεικτικό 2,7% σημαίνει 27 ευρώ μικτά τον μήνα· για σύνταξη 1.500 ευρώ, 40,50 ευρώ.
Η αλλαγή στην προσωπική διαφορά ενδιαφέρει ιδιαίτερα παλαιούς συνταξιούχους που έβλεπαν προηγούμενες αυξήσεις να συμψηφίζονται. Από το 2027 προβλέπεται η πλήρης χορήγηση της νέας αύξησης χωρίς αυτόν τον συμψηφισμό. Η προσωπική διαφορά δεν προστίθεται αυτούσια δεύτερη φορά στο καταβαλλόμενο ποσό. Έτσι, ένας συνταξιούχος με σύνταξη 1.300 ευρώ και υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς 80 ευρώ δεν αποκτά αύξηση 80 ευρώ εξαιτίας της αλλαγής: με υποθετικό ποσοστό 2,7%, εξετάζει αύξηση 35,10 ευρώ μικτά στην ετήσια αναπροσαρμογή.
Παράλληλα, η ετήσια οικονομική ενίσχυση 400 ευρώ τον Νοέμβριο είναι αυτοτελής παροχή με δικές της κατηγορίες δικαιούχων. Δεν αποτελεί αναδρομικό επανυπολογισμού και δεν ενσωματώνεται στη μηνιαία σύνταξη. Το αποτέλεσμα για κάθε νοικοκυριό θα κριθεί χωριστά από την εκκαθάριση του παλαιού φακέλου, την αύξηση του 2027 και το δικαίωμα στην ενίσχυση.
