Η Φανουρόπιτα δεν είναι ένα απλό γλυκό ούτε ένα μέσο «μαγικής» αποκάλυψης χαμένων πραγμάτων. Αποτελεί ευλαβική προσφορά προς τιμήν του Αγίου Φανουρίου, ο οποίος εορτάζει στις 27 Αυγούστου, και συνοδεύεται από προσευχή, πίστη και ελεημοσύνη.
Σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση, οπως τονίζει παλαιός Αγιορείτης στο vimaorthodoxias.gr, όταν αρχίζουμε να ζυμώνουμε, ανάβουμε το καντήλι ή ένα κερί, κάνουμε το σημείο του Σταυρού και λέμε πρώτα το «Πάτερ ἡμῶν». Δεν υπάρχει υποχρεωτική «μυστική φράση» που πρέπει να επαναλαμβάνεται σε κάθε στάδιο. Η προσευχή πρέπει να βγαίνει με απλότητα από την καρδιά.
Μπορούμε να λέμε:
«Άγιε ένδοξε Μεγαλομάρτυρα Φανούριε, πρέσβευε στον Κύριό μας να με φωτίσει και να μου φανερώσει ό,τι είναι ωφέλιμο για την ψυχή μου. Βοήθησέ με σε αυτό που με απασχολεί, εφόσον είναι σύμφωνο με το θέλημα του Θεού. Αμήν».
Κατά τη διάρκεια του ζυμώματος μπορούμε να επαναλαμβάνουμε ήρεμα:
«Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με».
«Άγιε Φανούριε, πρέσβευε υπέρ ημών».
«Θεός συγχωρέσει τη μητέρα του Αγίου Φανουρίου».
Η τελευταία φράση συνδέεται με παλαιά λαϊκή παράδοση για τη μητέρα του Αγίου. Δεν αποτελεί ιστορικά επιβεβαιωμένο στοιχείο του βίου του, αλλά μία ευλαβική συνήθεια που διατηρείται σε πολλές περιοχές της Ελλάδας. Η φανουρόπιτα προσφέρεται και μοιράζεται «υπέρ υγείας» των ζώντων, αλλά και ως πράξη αγάπης και συγχώρησης.
Τι λένε στο Άγιον Όρος
Το αγιορείτικο πνεύμα δίνει έμφαση όχι στον αριθμό των υλικών ούτε σε κάποια τυπική διαδικασία, αλλά στην προσευχή και στην καθαρή πρόθεση. Οι μοναχοί υπενθυμίζουν ότι δεν «διατάζουμε» τον Άγιο να μας αποκαλύψει κάτι. Ζητούμε ταπεινά τις πρεσβείες του και αφήνουμε το αίτημά μας στο θέλημα του Θεού.
Γι’ αυτό, όταν ζητάμε να φανερωθεί μία λύση, ένας δρόμος ή ένα χαμένο αντικείμενο, είναι σωστό να προσθέτουμε:
«Εάν είναι για το καλό και τη σωτηρία της ψυχής μου».
Η φανουρόπιτα παρασκευάζεται συνήθως με επτά ή εννέα νηστίσιμα υλικά. Οι αριθμοί αυτοί έχουν καθιερωθεί από την παράδοση, χωρίς όμως να αποτελούν αυστηρό εκκλησιαστικό κανόνα.
Η ευχή που διαβάζει ο ιερέας
Όταν η πίτα μεταφερθεί στον ναό, ο ιερέας διαβάζει την ειδική ευχή της φανουρόπιτας:
«Κύριε Ιησού Χριστέ, ο ουράνιος Άρτος, ο της βρώσεως της μενούσης εις τον αιώνα πλουσιοπάροχος χορηγός, ο δοτήρ των αγαθών, η ελπίς των απηλπισμένων, η βοήθεια των αβοηθήτων και σωτηρία των ψυχών ημών· ευλόγησον τα δώρα ταύτα και τους ταύτά Σοι προσκομίσαντας, εις δόξαν Σήν και τιμήν του Αγίου ενδόξου Μεγαλομάρτυρος Φανουρίου».
Έπειτα η πίτα κόβεται και μοιράζεται στους πιστούς. Αυτή η προσφορά ολοκληρώνει το νόημά της: προσευχή, ευλογία και αγάπη προς τον πλησίον.
