ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Νέοι προϋπολογισμοί για να περιοριστούν οι συμπληρωματικές πιστώσεις – Τι αλλάζει για παραγωγούς και κτηνοτρόφους, ποια δικαιολογητικά αποτελούν «κλειδί» και πώς προχωρά η ηλεκτρονική σήμανση των αιγοπροβάτων
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Σημαντικές αλλαγές στον σχεδιασμό των συνδεδεμένων ενισχύσεων του 2026 προωθεί το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με βασικό στόχο οι δικαιούχοι παραγωγοί να λαμβάνουν από την πρώτη πληρωμή ποσά όσο το δυνατόν πλησιέστερα στη μέγιστη προβλεπόμενη τιμή κάθε καθεστώτος.
Στο ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ μίλησε ανώτατο υπηρεσιακό στέλεχος του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, επισημαίνοντας ότι η αναπροσαρμογή των διαθέσιμων κονδυλίων επιχειρεί να συνδέσει καλύτερα τον προϋπολογισμό κάθε συνδεδεμένης ενίσχυσης με τις πραγματικές εκτάσεις, την παραγωγή και τον αναμενόμενο αριθμό δικαιούχων.
Στην πράξη, επιδιώκεται να περιοριστεί το φαινόμενο κατά το οποίο οι παραγωγοί λαμβάνουν αρχικά μικρότερο ποσό και περιμένουν έως τον Ιούνιο για συμπληρωματική πίστωση, μετά την ανακατανομή αδιάθετων χρημάτων μεταξύ των επιμέρους καθεστώτων.
Τα νέα κονδύλια για τις συνδεδεμένες του 2026
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που βρίσκεται στο επίκεντρο των αγροτικών πληρωμών, για το σκληρό σιτάρι προβλέπεται προϋπολογισμός 20.900.500 ευρώ, για το μαλακό σιτάρι 2.350.000 ευρώ και για το κριθάρι 3.660.000 ευρώ.
Στο καλαμπόκι αντιστοιχούν 42.350.000 ευρώ, στο ρύζι 8.010.000 ευρώ και στους σπόρους σποράς 6.345.000 ευρώ. Για τη βιομηχανική τομάτα προβλέπονται 2.867.200 ευρώ, για την κορινθιακή σταφίδα 2.262.000 ευρώ, για τα μήλα 708.000 ευρώ και για τα πορτοκάλια χυμοποίησης 3.459.500 ευρώ.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προβλέψεις για τα όσπρια και τις ζωοτροφές. Στα όσπρια κατανέμονται 3.420.000 ευρώ, στα κτηνοτροφικά ψυχανθή 13.449.600 ευρώ, στη σόγια 2.248.250 ευρώ και στα σανοδοτικά ψυχανθή 13.819.500 ευρώ.
Για τον κτηνοτροφικό τομέα, ο σχεδιασμός προβλέπει 67.200.000 ευρώ για την αιγοπροβατοτροφία και 51.899.000 ευρώ για τα καθεστώτα συνδεδεμένης ενίσχυσης του βόειου κρέατος.
Οι προϋπολογισμοί αυτοί δεν σημαίνουν ότι κάθε παραγωγός θα λάβει αυτομάτως τη μέγιστη τιμή. Το τελικό ποσό θα εξαρτηθεί από τις επιλέξιμες εκτάσεις ή τα επιλέξιμα ζώα, την τήρηση των όρων και τα αποτελέσματα των διοικητικών και διασταυρωτικών ελέγχων.
Σκληρό σιτάρι: Ενίσχυση έως 11,50 ευρώ το στρέμμα
Για το σκληρό σιτάρι, το μαλακό σιτάρι και το κριθάρι, η προβλεπόμενη ενίσχυση κινείται από 8,50 έως 11,50 ευρώ ανά στρέμμα, με μέση τιμή τα 10 ευρώ.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η χρήση πιστοποιημένου σπόρου. Για το σκληρό σιτάρι απαιτούνται τουλάχιστον 18 κιλά πιστοποιημένου σπόρου ανά στρέμμα. Ο παραγωγός πρέπει να διαθέτει τιμολόγιο αγοράς ή απόδειξη λιανικής συνοδευόμενη από βεβαίωση του πωλητή, καθώς και τις επίσημες ετικέτες των συσκευασιών.
Τα στοιχεία των ετικετών πρέπει να συμφωνούν με τα παραστατικά αγοράς. Εάν εμφανίζεται διαφορετική ποσότητα, λαμβάνεται υπόψη η μικρότερη, γεγονός που μπορεί να περιορίσει την επιλέξιμη έκταση.
Ψυχανθή και όσπρια: Πού αυξάνεται το ενδιαφέρον
Για τα όσπρια η ενίσχυση προβλέπεται από 24,22 έως 32,77 ευρώ το στρέμμα, με μέση τιμή 28,50 ευρώ. Για τα κτηνοτροφικά ψυχανθή και τη σόγια το εύρος διαμορφώνεται από 16,32 έως 22,08 ευρώ, ενώ για τα σανοδοτικά ψυχανθή από 7,05 έως 9,54 ευρώ.
Καθοριστική είναι η έγκαιρη καταχώριση των παραδόσεων και των παραστατικών. Οι παραγωγοί μπορούν να ενημερώνονται για τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες και τις σχετικές αγροτικές διαδικασίες μέσω της ενιαίας ψηφιακής πύλης του Δημοσίου.
Οι παραδόσεις οσπρίων και ψυχανθών πρέπει να πραγματοποιούνται σε επιχειρήσεις, συνεταιρισμούς, ομάδες ή οργανώσεις παραγωγών και άλλες επιλέξιμες εμπορικές οντότητες. Σε αρκετά καθεστώτα η καταληκτική ημερομηνία παράδοσης είναι η 28η Φεβρουαρίου του επόμενου έτους.
Πέντε αναλυτικά παραδείγματα πληρωμών
1. Παραγωγός με 100 στρέμματα σκληρού σιταριού
Εφόσον κριθούν επιλέξιμα και τα 100 στρέμματα, η ενίσχυση μπορεί να κυμανθεί από 850 ευρώ έως 1.150 ευρώ. Με τη μέση τιμή των 10 ευρώ, η πληρωμή υπολογίζεται στα 1.000 ευρώ. Για να καλύψει την απαίτηση σπόρου, ο παραγωγός πρέπει να αποδείξει αγορά τουλάχιστον 1.800 κιλών πιστοποιημένου σπόρου.
2. Παραγωγός με 50 στρέμματα φακής
Για 50 επιλέξιμα στρέμματα, η ενίσχυση μπορεί να κυμανθεί από 1.211 έως 1.638,50 ευρώ. Με μέση τιμή 28,50 ευρώ, αντιστοιχούν 1.425 ευρώ. Απαιτείται παράδοση τουλάχιστον 40 κιλών ανά στρέμμα, δηλαδή συνολικά 2.000 κιλών φακής, με τα κατάλληλα τιμολόγια.
3. Εκμετάλλευση με 120 στρέμματα κτηνοτροφικών ψυχανθών
Με την ελάχιστη τιμή των 16,32 ευρώ, η πληρωμή υπολογίζεται στα 1.958,40 ευρώ. Με τη μέση τιμή των 19,20 ευρώ ανέρχεται στα 2.304 ευρώ, ενώ με τη μέγιστη τιμή των 22,08 ευρώ μπορεί να φτάσει τα 2.649,60 ευρώ. Στην περίπτωση ιδιοκατανάλωσης απαιτείται η σωστή δήλωση των κιλών που προορίζονται για τα ζώα της εκμετάλλευσης.
4. Παραγωγός με 80 στρέμματα καλαμποκιού
Η συνδεδεμένη στο καλαμπόκι κυμαίνεται από 46,80 έως 63,30 ευρώ ανά στρέμμα. Για 80 στρέμματα, το ποσό διαμορφώνεται από 3.744 έως 5.064 ευρώ. Χρειάζεται να αποδεικνύεται η χρήση της προβλεπόμενης ποσότητας σπόρου, αλλά και παράδοση τουλάχιστον 900 κιλών προϊόντος ανά στρέμμα ή τεσσάρων τόνων ενσιρώματος ανά στρέμμα.
5. Κτηνοτρόφος με 500 επιλέξιμα αιγοπρόβατα
Με ενίσχυση από 10 έως 15 ευρώ ανά ζώο, η πληρωμή μπορεί να κινηθεί από 5.000 έως 7.500 ευρώ. Με τη μέση τιμή των 12 ευρώ ανέρχεται στα 6.000 ευρώ. Απαραίτητες είναι η ολοκλήρωση της ετήσιας απογραφής, η ορθή δήλωση των ζώων και η τήρηση της αναλογίας γάλακτος προς επιλέξιμα αιγοπρόβατα.
Η ηλεκτρονική σήμανση και οι μονάδες άνω των 900 ζώων
Για το ΟΣΔΕ του 2026 εφαρμόζεται πιλοτικά η ηλεκτρονική σήμανση με ενδοστομαχικούς βώλους στις εκμεταλλεύσεις δυναμικότητας άνω των 900 αιγοπροβάτων. Αφορά ζώα ηλικίας άνω των έξι μηνών και αποτελεί προϋπόθεση επιλεξιμότητας για τις συγκεκριμένες μεγάλες μονάδες.
Ο βώλος πρέπει να φέρει τον ίδιο κωδικό με το συμβατικό ενώτιο του ζώου. Η παραγγελία γίνεται ψηφιακά, με κωδικούς Taxisnet, ενώ το κόστος αγοράς και τοποθέτησης βαρύνει τον κτηνοτρόφο. Η τοποθέτηση πραγματοποιείται από κτηνίατρο.
Ο στόχος να σημανθούν ηλεκτρονικά 500.000 έως 700.000 ζώα μέσα στο 2026 αποτελεί επιχειρησιακή επιδίωξη και όχι ακόμη τελικό αποτέλεσμα. Συνεπώς, θα πρέπει να παρακολουθούνται οι επίσημες ανακοινώσεις για την πρόοδο της διαδικασίας και την καθολική εφαρμογή του συστήματος από το 2027.
Τα λάθη που μπορεί να κοστίσουν την πληρωμή
Η αύξηση των προϋπολογισμών δεν αρκεί για να εξασφαλίσει την ενίσχυση. Λανθασμένα τιμολόγια, ελλιπείς ετικέτες σπόρων, εκπρόθεσμες παραδόσεις, μη καταχωρισμένες ποσότητες και ασυμφωνίες μεταξύ ΟΣΔΕ και παραστατικών μπορούν να οδηγήσουν σε περικοπές ή καθυστερήσεις.
Το κρίσιμο μήνυμα για το 2026 είναι διπλό: η διοίκηση επιδιώκει να πληρώσει υψηλότερα ποσά από την πρώτη πίστωση, αλλά οι παραγωγοί πρέπει να έχουν πλήρη φάκελο. Χωρίς σωστά δικαιολογητικά και έγκαιρες καταχωρίσεις, ακόμη και ο αυξημένος προϋπολογισμός δεν μπορεί να μετατραπεί σε ομαλή πληρωμή.
