Βαρθολομαίος: Ιδιαίτερα ηχηρό μήνυμα προς όσους, όπως ανέφερε, αντιστρατεύονται την κανονική τάξη της Ορθοδόξου Εκκλησίας έστειλε από τη γενέτειρά του, την Ίμβρο, ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, σε μία παρέμβαση με έντονο εκκλησιολογικό και πανορθόδοξο περιεχόμενο.
ΙΜΒΡΟΣ – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ – Επιμέλεια: Γιώργος Θεοχάρης
Ο Παναγιώτατος, μιλώντας παρουσία του Πατριάρχη Αλεξανδρείας κ.κ. Θεοδώρου Β’ και του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας κ.κ. Ιωάννου, επανέφερε με σαφή τρόπο το ζήτημα της δράσης του Πατριαρχείου Μόσχας στην Αφρική, ενώ παράλληλα άφησε ευδιάκριτες αιχμές για Προκαθημένους που, παρά την πάροδο ετών από την εκλογή τους, δεν έχουν πραγματοποιήσει την προβλεπόμενη ειρηνική επίσκεψη στο Φανάρι.
Ανώτατοι εκκλησιαστικοί παράγοντες που μίλησαν στο vimaorthodoxias.gr εκτιμούν ότι η τοποθέτηση του Οικουμενικού Πατριάρχη δεν ήταν μία απλή αναφορά στην εκκλησιαστική επικαιρότητα, αλλά μία σαφής υπενθύμιση των ορίων που θέτει η κανονική παράδοση της Εκκλησίας και της θέσης που κατέχει η Κωνσταντινούπολη στην πανορθόδοξη τάξη.
«Θα δώσουν αργά ή γρήγορα λόγο στον Θεό»
Η φράση που προκάλεσε ιδιαίτερη αίσθηση ήταν η αναφορά του κ.κ. Βαρθολομαίου ότι όσοι «αντιφρονούν και αντιμάχονται την κανονική τάξη της Εκκλησίας» θα κληθούν «αργά ή γρήγορα» να δώσουν λόγο ενώπιον του Θεού.
Πρόκειται για μία από τις αυστηρότερες δημόσιες τοποθετήσεις του τελευταίου διαστήματος, καθώς ο Οικουμενικός Πατριάρχης συνέδεσε ευθέως την τήρηση των Ιερών Κανόνων με την ευθύνη των εκκλησιαστικών ηγεσιών απέναντι στην ιστορία και την Ορθοδοξία.
Στην Ίμβρο, όπου βρίσκεται με αφορμή τη συμπλήρωση 65 ετών από τη χειροτονία του σε διάκονο, ο Προκαθήμενος της Μητρός Εκκλησίας θέλησε να υπογραμμίσει ότι η εκκλησιαστική τάξη δεν αποτελεί τυπική διαδικασία αλλά ουσιαστικό στοιχείο της ενότητας της Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Στο επίκεντρο η παρουσία της Μόσχας στην Αφρική
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο Οικουμενικός Πατριάρχης απέναντι στο Πατριαρχείο Μόσχας για την παρουσία του στην αφρικανική ήπειρο.
Εξήρε το ιεραποστολικό έργο που επιτελεί ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Θεόδωρος Β’, ο οποίος, όπως τόνισε, επισκέπτεται δύσκολες και φτωχές περιοχές της Αφρικής κάτω από ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες, στηρίζοντας τους Ιεράρχες και τους κληρικούς του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας.
Στον αντίποδα, κατηγόρησε το Πατριαρχείο Μόσχας ότι, αντί να στηρίζει αυτή την προσπάθεια, εγκαθιστά παράλληλες εκκλησιαστικές δομές και δημιουργεί ανταγωνιστική παρουσία μέσα στην κανονική δικαιοδοσία του Παλαίφατου Πατριαρχείου.
Για το Φανάρι, η συγκεκριμένη υπόθεση αποτελεί ζήτημα αρχής, καθώς θεωρείται ότι η δημιουργία παράλληλης δικαιοδοσίας στην Αφρική παραβιάζει την παραδοσιακή κανονική τάξη και απειλεί να δημιουργήσει προηγούμενα με ευρύτερες συνέπειες για τις διορθόδοξες σχέσεις.
«Αγνωμοσύνη» προς την Κωνσταντινούπολη
Ακόμη βαρύτερη ήταν η αναφορά του Οικουμενικού Πατριάρχη στην «αγνωμοσύνη» της Εκκλησίας της Ρωσίας προς την Κωνσταντινούπολη.
Υπενθύμισε ότι από την Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως οι λαοί της Ρωσίας έλαβαν τον χριστιανικό φωτισμό και τόνισε ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο θα συνεχίσει, ανεξαρτήτως αντιδράσεων, να ασκεί την αποστολή και τις ευθύνες που θεωρεί ότι του αναλογούν μέσα στην παγκόσμια Ορθοδοξία.
Σύμφωνα με εκκλησιαστικές πηγές που μίλησαν στο vimaorthodoxias.gr, το Φανάρι θεωρεί ότι το ζήτημα της Αφρικής έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια μίας διμερούς αντιπαράθεσης Μόσχας–Αλεξανδρείας και αγγίζει συνολικά τη λειτουργία του συνοδικού και κανονικού συστήματος της Ορθοδοξίας.
Η αναφορά στον Αρχιεπίσκοπο Αλβανίας και η αιχμή για τη Σερβία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η αναφορά στον Αρχιεπίσκοπο Αλβανίας κ.κ. Ιωάννη.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης επαίνεσε τον νέο Προκαθήμενο της Εκκλησίας της Αλβανίας για το γεγονός ότι, μετά την εκλογή και την ενθρόνισή του, πραγματοποίησε την ειρηνική επίσκεψη στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, ακολουθώντας την καθιερωμένη εκκλησιαστική τάξη.
Αμέσως μετά, όμως, ακολούθησε μία φράση που ερμηνεύθηκε ως σαφής αιχμή προς τον Πατριάρχη Σερβίας κ.κ. Πορφύριο.
Ο κ.κ. Βαρθολομαίος σημείωσε ότι υπάρχουν Προκαθήμενοι που, ακόμη και τέσσερα ή πέντε χρόνια μετά την εκλογή τους, δεν έχουν πραγματοποιήσει την ειρηνική επίσκεψη στην Κωνσταντινούπολη, παρότι έχουν επισκεφθεί άλλες κατά τόπους Ορθόδοξες Εκκλησίες.
Η αναφορά αποκτά ιδιαίτερο βάρος καθώς ο Πατριάρχης Σερβίας έχει ήδη πραγματοποιήσει επισκέψεις σε άλλες Πατριαρχικές έδρες, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει γίνει αντίστοιχη επίσκεψη στο Φανάρι.
Το μήνυμα της Ίμβρου
Το γεγονός ότι όλα αυτά ειπώθηκαν στην Ίμβρο προσδίδει πρόσθετο συμβολισμό.
Εκεί όπου πριν από 65 χρόνια ο Δημήτριος Αρχοντώνης ξεκινούσε την ιερατική του πορεία ως διάκονος Βαρθολομαίος, ο σημερινός Οικουμενικός Πατριάρχης επέλεξε να στείλει μήνυμα προς ολόκληρη την Ορθοδοξία.
Ένα μήνυμα που, σύμφωνα με την εκτίμηση ανώτατων εκκλησιαστικών κύκλων, έχει δύο άξονες: καμία υποχώρηση απέναντι σε ενέργειες που το Φανάρι θεωρεί αντικανονικές και επιμονή στην τήρηση της παραδοσιακής τάξης μεταξύ των κατά τόπους Ορθοδόξων Εκκλησιών.
Η Ίμβρος, έτσι, δεν αποτέλεσε μόνο τον τόπο εορτασμού μιας προσωπικής επετείου του Πατριάρχη Βαρθολομαίου. Μετατράπηκε για ακόμη μία φορά σε βήμα από το οποίο η Κωνσταντινούπολη έστειλε σαφή μηνύματα προς Μόσχα, Βελιγράδι και συνολικά τον ορθόδοξο κόσμο.
