Κυβέρνηση – Εκκλησία: Η ενίσχυση των σχέσεων με την Ιεραρχία, οι θεσμικές παρεμβάσεις και η συστηματική παρουσία υπουργών και βουλευτών σε ναούς, μοναστήρια και εκκλησιαστικές εκδηλώσεις
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Σαφώς εντονότερη εμφανίζεται το τελευταίο διάστημα η προσπάθεια της κυβέρνησης να ενισχύσει τους δεσμούς της με την Εκκλησία, τόσο σε θεσμικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο.
Η εικόνα δεν περιορίζεται πλέον στις καθιερωμένες επαφές του Μεγάρου Μαξίμου με την Αρχιεπισκοπή Αθηνών, αλλά επεκτείνεται σε ένα πυκνό δίκτυο επισκέψεων κυβερνητικών στελεχών σε Μητροπόλεις, ιερούς ναούς, μοναστήρια και μεγάλες θρησκευτικές πανηγύρεις.
Αφετηρία της νέας φάσης θεωρείται η κυβερνητική ρύθμιση για την αναπροσαρμογή των αποδοχών του Αρχιεπισκόπου, των Μητροπολιτών και των βοηθών Επισκόπων. Η κυβέρνηση παρουσίασε την παρέμβαση ως αποκατάσταση μιας μισθολογικής στρέβλωσης που είχε δημιουργηθεί το 2017 και όχι ως νέο προνόμιο για την ανώτατη εκκλησιαστική διοίκηση.
Ωστόσο, πολιτικοί αναλυτές που μίλησαν στο VimaOrthodoxias.gr εκτιμούν ότι η κίνηση αυτή δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τη συνολικότερη προσπάθεια επαναπροσέγγισης ενός σημαντικού και παραδοσιακά ισχυρού κοινωνικού ακροατηρίου.
Οι επισκέψεις με πολιτικό μήνυμα
Υπουργοί, υφυπουργοί, βουλευτές και κομματικά στελέχη εμφανίζονται όλο και συχνότερα δίπλα σε Μητροπολίτες, συμμετέχουν σε εορτές πολιούχων, επισκέπτονται μοναστικές κοινότητες και ενημερώνονται για το κοινωνικό και φιλανθρωπικό έργο των τοπικών Εκκλησιών.
Οι επισκέψεις αυτές διαθέτουν αναμφίβολα θεσμικό χαρακτήρα. Η Εκκλησία διατηρεί σημαντική παρουσία στην κοινωνική πρόνοια, στη στήριξη ευάλωτων οικογενειών και στη διατήρηση ιστορικών μνημείων. Παράλληλα, όμως, δημιουργούν ισχυρές εικόνες πολιτικής επικοινωνίας, ιδιαίτερα στην περιφέρεια και σε περιοχές όπου ο λόγος των τοπικών Ιεραρχών εξακολουθεί να έχει αυξημένη απήχηση.
Η κυβέρνηση έχει προχωρήσει και σε άλλες πρωτοβουλίες εκκλησιαστικού ενδιαφέροντος, όπως η προετοιμασία θεσμικού πλαισίου για τους κληρικούς της Ομογένειας, το οποίο παρουσιάστηκε και στο Οικουμενικό Πατριαρχείο ως μέτρο ενίσχυσης των εκκλησιαστικών κοινοτήτων του εξωτερικού.
Γιατί υστερεί η αντιπολίτευση
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι τα κόμματα της αντιπολίτευσης εμφανίζονται πιο αποστασιοποιημένα και χωρίς συνεκτική πολιτική απέναντι στην Εκκλησία. Οι επαφές τους είναι συνήθως αποσπασματικές, περιορίζονται σε εορταστικές παρουσίες και δεν συνοδεύονται από συγκεκριμένες προτάσεις για τα προβλήματα των ενοριών, του κατώτερου κλήρου και των εκκλησιαστικών ιδρυμάτων.
Η κυβέρνηση, αντίθετα, επιχειρεί να προβάλλει μια σχέση συνέχειας, συνεννόησης και θεσμικού σεβασμού. Πολιτικά, η προσέγγιση αποσκοπεί και στη συγκράτηση ψηφοφόρων με παραδοσιακές και θρησκευτικές αναφορές, οι οποίοι τα προηγούμενα χρόνια είχαν εκφράσει δυσαρέσκεια ή είχαν στραφεί προς μικρότερα κόμματα.
Η Εκκλησία, βεβαίως, δεν αποτελεί ενιαίο εκλογικό σώμα και οι Μητροπολίτες δεν λειτουργούν όλοι με την ίδια πολιτική αντίληψη. Παραμένει, όμως, θεσμός με ισχυρές κοινωνικές ρίζες. Όποιος πολιτικός χώρος αγνοεί αυτή την πραγματικότητα, αφήνει ένα σημαντικό πεδίο δημόσιας παρουσίας και επικοινωνίας στους αντιπάλους του.
