ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Στην τελική ευθεία μπαίνει η μεγάλη πληρωμή του Ιουνίου, με τις υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να ολοκληρώνουν τους τελευταίους ελέγχους πριν από την οριστικοποίηση των δικαιούχων.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Σύμφωνα με πληροφορίες του vimaorthodoxias.gr, ανώτατα υπηρεσιακά στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης αναφέρουν ότι οι συνδεδεμένες ενισχύσεις «κλειδώνουν» κοντά στα 40 εκατ. ευρώ, ενώ το συνολικό πακέτο πληρωμών του Ιουνίου μπορεί να προσεγγίσει τα 480 εκατ. ευρώ, εφόσον ολοκληρωθούν χωρίς νέα εμπόδια οι τελικές διασταυρώσεις.
Η αγωνία στον αγροτικό κόσμο κορυφώνεται, καθώς από τα 686 εκατ. ευρώ των εκκρεμοτήτων του έτους ενίσχυσης 2025, δεν θεωρείται βέβαιο ότι θα πιστωθεί το σύνολο των ποσών πριν από το τέλος του μήνα. Χιλιάδες παραγωγοί παραμένουν αντιμέτωποι με λάθη σε παραστατικά, ζητήματα νόμιμης κατοχής αγροτεμαχίων, δεσμεύσεις από monitoring και εκκρεμείς διορθώσεις σε αιτήσεις.
Τι μπαίνει στις συνδεδεμένες
Το ποσό των 40 εκατ. ευρώ αφορά μέρος των περίπου 66 εκατ. ευρώ που παραμένουν ανοιχτά στις συνδεδεμένες ενισχύσεις. Στο πακέτο αναμένεται να περιληφθούν η προσαύξηση 15% επί της τιμής, προϊόντα των οποίων η παράδοση δηλώθηκε εντός Ιουνίου, αλλά και αγροτεμάχια που είχαν μείνει εκτός λόγω ελέγχων και τώρα επανεξετάζονται.
Η μεγάλη εκκρεμότητα παραμένει η μηδική, όπου οι παραγωγοί δεν έχουν δει ακόμη χρήματα στους λογαριασμούς τους. Αντίστοιχη ανησυχία υπάρχει και για τα πρωτεϊνούχα σανοδοτικά ψυχανθή, καθώς σε δείγματα ελέγχου εντοπίστηκαν προβληματικά ή μη επιλέξιμα παραστατικά. Το ζήτημα είναι κρίσιμο, διότι αφορά καθεστώς με προϋπολογισμό άνω των 16 εκατ. ευρώ.
Eco-schemes: Προσδοκίες για λιγότερες περικοπές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν τα οικολογικά σχήματα. Η πορεία των ελέγχων δημιουργεί συγκρατημένη αισιοδοξία ότι φέτος το «μαχαίρι» στα μοναδιαία ποσά θα είναι μικρότερο σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές. Το αιτούμενο ποσό για το 2025 είχε φτάσει τα 797 εκατ. ευρώ πριν από τους ελέγχους, όταν το 2023 και το 2024 είχε προσεγγίσει το 1 δισ. ευρώ.
Στα Βιολογικά, περίπου 15.000 ΑΦΜ βρίσκονται υπό διερεύνηση, γεγονός που περιορίζει τη συνολική ζήτηση και μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερα μοναδιαία ποσά για όσους τελικά πληρωθούν. Οι μεγαλύτερες επιφυλάξεις αφορούν τα Αγροδασικά, λόγω της περιπλοκότητας των βοσκοτόπων, και την κομποστοποίηση, όπου εξετάζονται τα παραστατικά.
Στη μέση των ελέγχων βρίσκεται και η ΑΑΔΕ, καθώς οι διασταυρώσεις με φορολογικά, περιουσιακά και δηλωτικά στοιχεία καθορίζουν ποιοι παραγωγοί θα μπουν στην τελική λίστα πληρωμής και ποιοι θα παραμείνουν σε εκκρεμότητα.
Οι εκκρεμότητες του Μαΐου
Στις εκκρεμότητες που έμειναν εκτός της προηγούμενης πληρωμής περιλαμβάνονται παραστατικά με διαφορετικά προϊόντα από εκείνα για τα οποία ζητήθηκε ενίσχυση, μικρότερες ποσότητες παράδοσης, προβλήματα νόμιμης κατοχής γεωτεμαχίων και δεσμεύσεις αγροτεμαχίων από monitoring.
Σύμφωνα με υπηρεσιακές πηγές, μέρος αυτών των περιπτώσεων μπορεί να πληρωθεί τώρα, εφόσον τα στοιχεία έχουν διορθωθεί και οι φάκελοι θεωρηθούν επιλέξιμοι. Ωστόσο, δεν αποκλείεται αρκετοί παραγωγοί να μεταφερθούν σε επόμενες πιστώσεις, ειδικά αν απαιτηθεί πρόσθετος έλεγχος.
Ανοίγει ο δρόμος για τα νέα Σχέδια Βελτίωσης
Την ίδια ώρα, ανοίγει σταδιακά ο δρόμος για τη νέα πρόσκληση στα Σχέδια Βελτίωσης. Η διαβούλευση για τα βαθμολογικά κριτήρια ολοκληρώθηκε και πλέον απομένει η οριστικοποίηση των πινάκων εύλογου κόστους, ώστε να μπορεί να εκδοθεί η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος.
Τα νέα κριτήρια δίνουν βάρος στην ηλικία του υποψηφίου, την επαγγελματική κατάσταση, τη συμμετοχή σε συλλογικά σχήματα, το οικονομικό μέγεθος της εκμετάλλευσης, την παραγωγή προϊόντων ποιότητας, τις επενδύσεις εξοικονόμησης φυσικών πόρων, τις περιβαλλοντικές επιδόσεις και τη δραστηριοποίηση σε περιοχές προτεραιότητας.
Η φιλοσοφία του νέου πλαισίου είναι να υπάρξει πιο διαφανής και μετρήσιμη αξιολόγηση, ώστε να περιοριστούν οι ασάφειες και να γνωρίζει κάθε υποψήφιος με ποια δεδομένα βαθμολογείται.
Προϋπολογισμός 262,6 εκατ. ευρώ
Ο συνολικός προϋπολογισμός των νέων παρεμβάσεων φτάνει τα 262,6 εκατ. ευρώ. Από αυτά, τα 200 εκατ. ευρώ αφορούν επενδύσεις της παρέμβασης Π3-73-2.1, τα 21,9 εκατ. ευρώ την παρέμβαση Π3-73-2.2 και τα 40,7 εκατ. ευρώ την παρέμβαση Π3-73-2.6.
Με την πρόσκληση, τα ποσά θα κατανεμηθούν στις Περιφέρειες της χώρας, ενώ η κανονική υλοποίηση των επενδύσεων εκτιμάται ότι θα μπορεί να γίνει με ασφάλεια από το τελευταίο τρίμηνο του 2027 και μετά.
Κρίσιμο σημείο είναι η επιλεξιμότητα των δαπανών. Αν η πρόσκληση εκδοθεί νωρίτερα, ένας παραγωγός θα μπορεί να προχωρήσει σε τιμολόγιο δαπάνης μετά την προκήρυξη, το οποίο θα θεωρηθεί επιλέξιμο εφόσον εγκριθεί τελικά ο φάκελός του.
Το επόμενο δεκαήμερο θεωρείται καθοριστικό. Από τη μία, οι αγρότες περιμένουν τις πληρωμές των συνδεδεμένων, των eco-schemes και των εκκρεμοτήτων. Από την άλλη, οι επενδυτές του πρωτογενούς τομέα παρακολουθούν τα νέα Σχέδια Βελτίωσης, που μπορούν να ανοίξουν νέο κύκλο εκσυγχρονισμού για γεωργικές και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις.
