Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης- ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Η συζήτηση γύρω από τις αποδοχές των κληρικών και τις προβλεπόμενες αυξήσεις στους Μητροπολίτες έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στο εσωτερικό της Εκκλησίας της Ελλάδος, αναδεικνύοντας διαφορετικές προσεγγίσεις ακόμη και μεταξύ κορυφαίων ιεραρχών.
Σύμφωνα με τα ισχύοντα μισθολογικά δεδομένα, οι αποδοχές των κληρικών διαμορφώνονται ανάλογα με τα χρόνια υπηρεσίας, το επίπεδο σπουδών και το εκκλησιαστικό αξίωμα. Το θέμα επανήλθε δυναμικά στην επικαιρότητα μετά τις νομοθετικές παρεμβάσεις που αφορούν τη μισθολογική μεταχείριση των αρχιερέων και τις σχετικές συζητήσεις στη Βουλή.
Όπως αναφέρουν εκκλησιαστικές πηγές στο vimaorthodoxias.gr, μέσα στην Ιεραρχία υπάρχουν διαφορετικές φωνές. Ορισμένοι Μητροπολίτες θεωρούν ότι η συγκεκριμένη κυβερνητική πρωτοβουλία αποκαθιστά μια θεσμική αδικία που είχε δημιουργηθεί τα προηγούμενα χρόνια. Άλλοι εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικοί, εκφράζοντας ανησυχίες για τις κοινωνικές εντυπώσεις που δημιουργούνται σε μια περίοδο κατά την οποία μεγάλα τμήματα της κοινωνίας αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες. Υπάρχει επίσης μια τρίτη κατηγορία ιεραρχών που επιλέγει να τηρεί σιωπηρή στάση, αποφεύγοντας δημόσιες τοποθετήσεις.
Οι αποδοχές από τον εφημέριο έως τον Αρχιεπίσκοπο
Με βάση τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος λαμβάνει περίπου 2.600 ευρώ μηνιαίως. Οι Μητροπολίτες και Τιτουλάριοι Μητροπολίτες ακολουθούν με περίπου 2.210 ευρώ, ενώ οι Επίσκοποι και Βοηθοί Επίσκοποι λαμβάνουν περί τα 1.820 ευρώ.
Στον κατώτερο κλήρο, οι αποδοχές διαφέρουν σημαντικά. Ένας νεοδιοριζόμενος ιερέας πανεπιστημιακής εκπαίδευσης ξεκινά με αποδοχές περίπου 678 ευρώ, ενώ μετά από πολυετή υπηρεσία μπορεί να προσεγγίσει ή και να ξεπεράσει τα 1.400 ευρώ. Οι απόφοιτοι δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης λαμβάνουν χαμηλότερες αποδοχές, ιδιαίτερα κατά τα πρώτα χρόνια της διακονίας τους.
Σημαντικό ρόλο παίζουν και τα επιδόματα μεταπτυχιακών ή διδακτορικών σπουδών, τα οποία προστίθενται στον βασικό μισθό. Παράλληλα, σε πολλές περιοχές της χώρας οι ιερείς εξυπηρετούν δύο ή και τρεις ενορίες λόγω έλλειψης προσωπικού, αναλαμβάνοντας αυξημένες υποχρεώσεις.
Η θέση της Εκκλησίας
Η επίσημη θέση της Εκκλησίας εκφράστηκε μέσω της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου. Σύμφωνα με όσα έχουν αναφερθεί, η μισθοδοσία του κλήρου συνδέεται ιστορικά με την εκκλησιαστική περιουσία που παραχωρήθηκε στο ελληνικό κράτος κατά τις προηγούμενες δεκαετίες.
Στελέχη της Εκκλησίας επισημαίνουν ότι το ζήτημα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως παροχή προνομίων αλλά ως μέρος μιας ιστορικής συμφωνίας μεταξύ Πολιτείας και Εκκλησίας. Σχετικές πληροφορίες για το θεσμικό πλαίσιο μπορεί να βρει κανείς στην Εκκλησία της Ελλάδος και στις ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.
Οι αντιδράσεις μέσα στην Ιεραρχία
Το τελευταίο διάστημα δεν έλειψαν δημόσιες παρεμβάσεις ιεραρχών που εξέφρασαν διαφωνίες με τη συγκεκριμένη εξέλιξη. Ορισμένοι Μητροπολίτες υποστήριξαν ότι το θέμα θα έπρεπε να συζητηθεί αποκλειστικά στα συνοδικά όργανα και όχι μέσω δημόσιων αντιπαραθέσεων.
Άλλοι θεωρούν ότι η συζήτηση περί αυξήσεων αποπροσανατολίζει από τα πραγματικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ενορίες, όπως η έλλειψη νέων κληρικών, η γήρανση του εφημεριακού προσωπικού και οι αυξημένες κοινωνικές ανάγκες που καλούνται να καλύψουν καθημερινά οι ναοί.
Ιεράρχες που μίλησαν στο ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ τονίζουν ότι η δημόσια εικόνα της Εκκλησίας πρέπει να προστατεύεται ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι πολίτες παρακολουθούν με ευαισθησία κάθε συζήτηση που αφορά μισθολογικά ζητήματα. «Χρειάζεται σύνεση, ενότητα και αποφυγή υπερβολών», ανέφερε χαρακτηριστικά εκκλησιαστική πηγή με γνώση των διεργασιών.
Η πραγματικότητα στις ενορίες
Πίσω από τους αριθμούς, η καθημερινότητα πολλών εφημερίων παραμένει δύσκολη. Σε ορεινά χωριά, ακριτικές περιοχές και μικρά νησιά, αρκετοί ιερείς διακονούν πολλαπλές ενορίες, διανύοντας δεκάδες χιλιόμετρα κάθε εβδομάδα για να τελέσουν ακολουθίες, μυστήρια και ποιμαντικές επισκέψεις.
Οι ίδιοι κύκλοι επισημαίνουν ότι η εικόνα ενός εύπορου κλήρου δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα της πλειονότητας των εφημερίων της χώρας. Αντιθέτως, πολλοί ζουν αποκλειστικά από τον μισθό τους, προσφέροντας παράλληλα σημαντικό κοινωνικό έργο σε ενορίες που στηρίζουν οικογένειες, ανέργους και ηλικιωμένους.
Το βέβαιο είναι ότι η συζήτηση για τις αποδοχές των κληρικών και τις αυξήσεις στους Μητροπολίτες δεν φαίνεται να κλείνει σύντομα. Αντίθετα, αναμένεται να συνεχίσει να απασχολεί τόσο την Ιεραρχία όσο και την κοινή γνώμη, καθώς αγγίζει ευαίσθητα ζητήματα που συνδέονται με τον ρόλο της Εκκλησίας, τη σχέση της με το κράτος και την κοινωνική πραγματικότητα της εποχής μας.
