ΦΡΕΑΡ ΤΟΥ ΙΑΚΩΒ: Την Κυριακή 10 Μαΐου 2026, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων εόρτασε την Κυριακή της Σαμαρείτιδος στο Φρέαρ του Ιακώβ, που βρίσκεται στη Σαμάρεια, στη σημερινή Νάμπλους.
Η Εκκλησία, αντλώντας από το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο (4,4-44), τιμά το γεγονός της συνάντησης της Σαμαρείτιδος με τον Χριστό. Κατά τη συνάντηση αυτή, ο Κύριος ζήτησε νερό από τη γυναίκα και της αποκάλυψε ότι Εκείνος μπορεί να της προσφέρει «το ύδωρ το ζων». Παράλληλα, της φανέρωσε στοιχεία της ζωής της και της αποκάλυψε ότι είναι ο Μεσσίας.
Οι λόγοι του Χριστού άλλαξαν τη ζωή της Σαμαρείτιδος, η οποία πίστεψε σε Εκείνον και μαρτύρησε υπέρ της χριστιανικής πίστης μαζί με μέλη της οικογένειάς της.
Με αφορμή την εορτή, τελέστηκε Θεία Λειτουργία στον μεγαλοπρεπή Ναό της Αγίας Φωτεινής, ο οποίος ανεγέρθηκε πριν από χρόνια με μέριμνα του αρχιμανδρίτη Ιουστίνου.
Της Θείας Λειτουργίας προέστη ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Θεόφιλος Γ΄, συλλειτουργούντων του Κυριακός, του Γέροντος Αρχιγραμματέα Αρίσταρχος και ιερέων από την περιοχή της Σαμάρειας.
Στη λατρευτική σύναξη συμμετείχαν πλήθος πιστών από τις γύρω κοινότητες της Σαμάρειας, ενώ οι ύμνοι αποδόθηκαν στα ελληνικά και στα αραβικά από τους ιεροψάλτες και τις τοπικές χορωδίες.
Ο Πατριάρχης στην ομιλία του είπε:
«Αγαλλιάσθω σήμερον φαιδρώς, ο ουρανός και η γή, ότι Χριστός πεφανέρωται, σαρκούμενος ως άνθρωπος, ίνα τον Αδάμ εξάρη της κατάρας παγγενή, και θαυμαστούται θαύμασιν, εν Σαμαρεία προσαφικόμενος, γυναικί δε παρέστη, ύδωρ ζητών, ο νεφέλαις ύδασι περιβαλλόμενος. Διό πάντες οι πιστοί προσκυνήσωμεν, τον δι’ ημάς εκουσίως πτωχεύσαντα, ευσπλάγχνω βουλή», αναφωνεί ο υμνωδός της Εκκλησίας.
Άγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί,
Ευλαβείς Χριστιανοί και προσκυνηταί,
Η Χάρις του Αγίου Πνεύματος συνήγαγε πάντας ημάς εν τώ ιερώ τούτω τόπω του Φρέατος του Πατριάρχου Ιακώβ, ίνα Πασχαλίως εορτάσωμεν το θαυμαστόν γεγονός της συναντήσεως του Σωτήρος ημών Χριστού μετά της Σαμαρείτιδος γυναικός.
Αγάλλεται όντως σήμερον ο ουρανός και η γη διότι, ως λέγει ο υμνωδός, ο Θεός Λόγος ο Χριστός εφανερώθη σαρκούμενος ως άνθρωπος, ίνα τον Αδάμ ελευθερώση εκ της κατάρας παγγενή. Της ελευθερίας ταύτης εκ της κατάρας κοινωνός εγένετο και η Σαμαρείτις γυνή, την οποίαν ο Κύριος ενέπλησε ύδατος αλλομένου λέγων αυτής : «ός δι’ αν πίη εκ του ύδατος ού εγώ δώσω αυτώ, ου μη διψήση εις τον αιώνα, αλλά το ύδωρ ο δώσω αυτώ, γενήσεται εν αυτώ πηγή ύδατος αλλομένου εις ζωήν αιώνιον», (Ιωάν. 4,14).
Το ύδωρ, το οποίον προσφέρει ο Χριστός δεν δύναται να συγκριθή προς το υλικόν, τουτέστιν το φυσικόν ύδωρ, διότι το ύδωρ του Χριστού είναι ύδωρ σωτηρίας, ύδωρ αιωνίου ζωής, το οποίον υπέρκειται πάσης συγκρίσεως. Το ύδωρ τούτο κατά τον πολύν Ωριγένην, «είναι το δυνάμενον τώ πίοντι πηγήν χρηματίσαι ύδατος αενάου και παρέχον ρείθρα σωτηρίας». Τα δε ρείθρα, τα «ύδατα σωτηρίας» δεν είναι άλλα από την δωρεάν του Αγίου Πνεύματος, «τού Πνεύματος της αληθείας, «ό ο κόσμος ου δύναται λαβείν, ότι ου θεωρεί αυτό ουδέ γινώσκει αυτό», (Ιωάν. 14,17), λέγει Κύριος.
Διό και ο Χριστός λέγει εις την Σαμαρείτιδα: «έρχεται ώρα, και νύν εστιν, ότε οι αληθινοί προσκυνηταί προσκυνήσουσι τώ πατρί εν πνεύματι και αληθεία· και γάρ ο πατήρ τοιούτους ζητεί τους προσκυνούντας αυτόν. Πνεύμα ο Θεός, και τους προσκυνούντας αυτόν εν πνεύματι και αληθεία δεί προσκυνείν.» (Ιωάν. 4, 23-24).
Ερμηνεύων τους Κυριακούς τούτους λόγους, ο Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας λέγει: «Σημαίνει μέν της Εαυτού του Χριστού παρουσίας τον ήδη παρόντα καιρόν, μετασκευασθήσεσθαι δε τους τύπους φησίν εις αλήθειαν και την του νόμου [Μωσαϊκού] σκιάν εις λατρείαν πνευματικήν… Διά τούτο δικαίως τον πνευματικόν αποδέχεται προσκυνητήν, ουκ εν μορφώσει και τύποις φορούντα της ευσεβείας την μόρφωσιν Ιουδαϊκώς, αλλά τοις μέν εξ αρετής κατορθώμασιν ευαγγελικώς διαλάμποντα, τη δε των θείων δογμάτων ορθότητι την όντως αληθή πληρούντα προσκύνησιν». [Και απλούστερον, ο Χριστός αποκαλύπτει τον καιρόν της παρουσίας Αυτού και λέγει ότι οι τόποι θα μεταμορφωθούν εις αλήθειαν και η σκιά του Μωσαϊκού Νόμου εις πνευματικήν λατρείαν. Διά τούτο λοιπόν, δικαίως ο Κύριος αποδέχεται τον πνευματικόν προσκυνητήν, ο οποίος δεν φέρει (δέν έχει την μόρφωσιν της ευσεβείας – της Χριστιανικής δηλαδή πίστεως – κατά τρόπον Ιουδαϊκόν με τύπους και εξωτερικά σχήματα, αλλά ούτος αφ’ ενός μέν διαλάμπει διά των κατορθωμάτων της αρετής, αφ’ ετέρου δε εκπληρώνει την όντως αληθή προσκύνησιν, λατρείαν διά της ορθότητος των θείων δογμάτων].
Με άλλα λόγια, αφ ενός μέν ο Χριστός αποκαλύπτει εις την απλήν Σαμαρείτιδα γυναίκα ότι αυτός είναι ο ερχόμενος Μεσσίας ο λεγόμενος Χριστός (Πρβλ. Ιωάν. 4,25). Αφ ετέρου δε καθιστά σαφές ότι η αληθινή λατρεία του Θεού είναι πνευματική, το άγιον Πνεύμα είναι Εκείνο, το Οποίον παρέχει την ικανότητα εις τους αναγεννημένους από Αυτό να λατρεύουν αληθινά τον Θεόν. (Πρβλ. Ιωάν. 4,23).
Την εν Πνεύματι Αγίω αναγέννησιν ημών εορτάζομεν και ημείς κατά τας Αγίας ταύτας πασχαλίους ημέρας, ως εναργέστατα διατυπώνει υμνολογικώς ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός λέγων: «Θανάτου εορτάζομεν νέκρωσιν, Άδου την καθαίρεσιν, άλλης βιοτής, της αιωνίου απαρχήν, και σκιρτώντες υμνούμεν τον αίτιον, τον μόνον ευλογητόν των Πατέρων, Θεόν και υπερένδοξον».
Η απαρχή δε της άλλης βιοτής, τουτέστιν της αιωνίου, την οποίαν εορτάζομεν είναι η πρόγευσις η καλλίτερον ειπείν, ο εγκαινισμός της βασιλείας των ουρανών εντός της Αγίας του Χριστού Εκκλησίας, διά της συμμετοχής μας εις το μυστήριον της αναιμάκτου θυσίας, τουτέστιν της θείας Ευχαριστίας. Διό και ο Κύριος λέγει: «Ζητείτε δε πρώτον την βασιλείαν του Θεού και την δικαιοσύνην αυτού», (Ματθ. 6,33).
Της βασιλείας ταύτης του Θεού κληρονόμος εγένετο και η σήμερον εορτίως τιμωμένη Σαμαρείτις γυνή, η κατονομασθείσα Φωτεινή και αναδειχθείσα μάρτυς της αγάπης του Χριστού και ισαπόστολος του Ευαγγελίου Αυτού. Ακούσωμεν και του υμνωδού λέγοντος: «Πίστει ελθούσα εν τώ φρέατι, η Σαμαρείτις εθεάσατο, το της σοφίας ύδωρ σε, ώ ποτισθείσα δαψιλώς βασιλείαν την άνωθεν εκληρώσατο, αιωνίως η αοίδιμος».
Εις τούτο καλούμεθα και ημείς, αγαπητοί μου αδελφοί, ίνα ταις ικεσίαις της Αγίας Σαμαρείτιδος αξιωθήναι κοινωνήσωμεν της Βασιλείας του Χριστού και Θεού ημών. Μετά δε του υμνωδού παρακαλέσωμεν την Θεοτόκον και είπωμεν: «Φωτός γενομένη, οικητήριον Αγνή, καταύγασον τας κόρας της ψυχής μου, αμαυρωθείσας πολλαίς, μεθοδείαις του εχθρού, και βλέψαι αξίωσον τρανώς, το αναλάμψαν φέγγος, εκ σου υπέρ έννοιαν, καθαρά καρδία».
Έτη πολλά ευλογημένα και ειρηνικά. Χριστός Ανέστη».
Ακολούθησε λιτανεία τρις πέριξ του Ιερού Ναού, δεξίωση κεράσματος αναψυχής και μεσημβρινή τράπεζα.
